Đà tăng hơn 1,000% của Vingroup đặt dấu hỏi cho cơn sốt chứng khoán Việt Nam
Diệu Linh
Junior Editor
Đà tăng phi mã của cổ phiếu Vingroup đã khiến nhiều nhà phân tích kỳ cựu bất ngờ và tạo nên làn sóng đầu cơ mạnh mẽ từ nhà đầu tư cá nhân, đồng thời làm dấy lên những nghi ngờ về khả năng duy trì mức định giá hiện tại.
Từ đầu năm 2025 đến khi đạt đỉnh cách đây hai tuần, cổ phiếu Vingroup đã tăng khoảng 1,000%, đưa tập đoàn này trở thành doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất trong nhóm thị trường cận biên và nằm trong số những cổ phiếu đắt đỏ nhất châu Á. Giá trị thị trường của Vingroup hiện vượt qua mọi doanh nghiệp niêm yết tại Indonesia và lớn hơn cả nhiều tên tuổi khu vực như Singapore Telecommunications hay JD.com.
Theo các nhà phân tích, đà tăng của cổ phiếu được thúc đẩy bởi lực mua mạnh từ nhà đầu tư cá nhân, triển vọng cải thiện tại các công ty thành viên chủ chốt và kỳ vọng Việt Nam sắp được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi.
Tuy nhiên, nhiều quỹ đầu tư quốc tế vẫn tỏ ra thận trọng khi cho rằng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận khó có thể theo kịp mức định giá hiện nay.
Marco Martinelli, đối tác tại Turicum Investment Management, nhận định rằng mức định giá hiện tại phản ánh những kỳ vọng rất lớn về khả năng triển khai dự án, điều kiện huy động vốn và kế hoạch mở rộng kinh doanh trong dài hạn. Theo ông, ở vùng giá hiện nay, các cổ phiếu liên quan đến Vingroup không còn hấp dẫn bằng nhiều cơ hội đầu tư khác tại Việt Nam.
Được hậu thuẫn bởi tỷ phú Phạm Nhật Vượng, Vingroup hoạt động trong nhiều lĩnh vực như xe điện, vận tải, bất động sản, khách sạn và du lịch. Quy mô của tập đoàn hiện lớn đến mức chiếm khoảng một phần ba giá trị của chỉ số VN-Index.
Dù đã giảm so với mức đỉnh trong năm, cổ phiếu Vingroup vẫn đang được giao dịch ở mức khoảng 70 lần lợi nhuận dự phóng, cao hơn rất nhiều so với mức 12 lần của toàn thị trường.
Các chuyên gia cho rằng hiện tượng này không quá hiếm tại các thị trường nhỏ, nơi thanh khoản hạn chế thường khiến giá cổ phiếu biến động mạnh. Tuy nhiên, việc Vingroup tăng giá quá nhanh và có tỷ trọng quá lớn đang làm gia tăng nguy cơ méo mó diễn biến của thị trường chứng khoán Việt Nam – thị trường có mức tăng tốt nhất Đông Nam Á trong vòng một năm qua.
Đối với các quỹ đầu tư thụ động, áp lực cũng sẽ gia tăng khi Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9, bởi Vingroup sẽ chiếm tỷ trọng rất lớn trong các bộ chỉ số tham chiếu.
Câu hỏi quan trọng hiện nay là liệu kết quả kinh doanh có đủ mạnh để biện minh cho mức định giá khổng lồ này hay không.
Động lực lợi nhuận của Vingroup hiện phụ thuộc đáng kể vào Vinhomes. Trong quý I, công ty bất động sản này ghi nhận lợi nhuận ròng 25.6 nghìn tỷ đồng, tăng gần gấp 10 lần so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, lợi nhuận hợp nhất của toàn tập đoàn đạt 7.3 nghìn tỷ đồng.
Nguồn lợi nhuận từ Vinhomes ngày càng trở nên quan trọng để bù đắp cho các khoản lỗ của VinFast cũng như áp lực nợ vay đang gia tăng trên toàn hệ sinh thái, trong đó một phần nguồn vốn được chuyển sang hỗ trợ hoạt động của hãng xe điện.
Mattias Martinsson, Giám đốc đầu tư của Tundra Fonder, cho rằng giá trị vốn hóa hiện tại của Vingroup đang cao hơn khoảng 30 tỷ USD so với giá trị hợp lý theo các yếu tố cơ bản. Theo đánh giá của ông, giá trị thực của doanh nghiệp có thể thấp hơn tới 70% so với mức hiện tại.
Sự thận trọng của giới đầu tư nước ngoài cũng thể hiện rõ qua dòng vốn. Từ đầu năm đến nay, khối ngoại đã bán ròng khoảng 2.7 tỷ USD cổ phiếu Việt Nam, gần tương đương mức rút vốn 3.3 tỷ USD tại Indonesia.
Trong bối cảnh thị trường Việt Nam chỉ có một số ít cổ phiếu đạt thanh khoản trên 10 triệu USD mỗi ngày, hoạt động bán ra của nhà đầu tư nước ngoài được cho là tập trung chủ yếu ở các cổ phiếu vốn hóa lớn.
Ngoài ra, việc sử dụng đòn bẩy tài chính cũng góp phần thúc đẩy đà tăng của thị trường. Theo Fiingroup, dư nợ cho vay ký quỹ trong quý I đã đạt mức kỷ lục 407 nghìn tỷ đồng.
Dù vậy, tăng trưởng mạnh của Vinhomes cũng phản ánh phần nào sức bật của nền kinh tế Việt Nam. GDP quý I tăng 7.8%, trong khi thị trường chứng khoán đã tăng khoảng 45% kể từ đầu năm ngoái, một phần nhờ kỳ vọng được nâng hạng.
Là doanh nghiệp niêm yết lớn nhất thị trường, Vingroup được dự báo sẽ thu hút phần lớn dòng vốn đầu tư thụ động khi quá trình nâng hạng diễn ra, khiến cổ phiếu này trở thành lựa chọn đại diện cho câu chuyện tăng trưởng của Việt Nam trong mắt nhiều nhà đầu tư quốc tế.
Trong phản hồi gửi Bloomberg, Vingroup cho biết diễn biến tích cực của cổ phiếu phản ánh triển vọng kinh tế vĩ mô khả quan của Việt Nam cũng như chủ trương thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân của Chính phủ.
Nguyễn Anh Đức, Trưởng bộ phận môi giới khách hàng tổ chức tại SBB Securities, cho rằng dù định giá hiện nay có vẻ cao theo các tiêu chuẩn truyền thống, dòng tiền kỹ thuật cùng kỳ vọng tăng trưởng dài hạn vẫn có thể tiếp tục hỗ trợ giá cổ phiếu trong ngắn và trung hạn.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định khả năng duy trì đà tăng cuối cùng vẫn phụ thuộc vào việc kết quả kinh doanh có theo kịp tốc độ tăng giá cổ phiếu hay không. Khi định giá đã ở mức rất cao, bất kỳ thay đổi nào trong tâm lý thị trường đều có thể nhanh chóng đảo ngược xu hướng tăng hiện tại.
Quỳnh Cao, Giám đốc khối khách hàng tổ chức tại VNDirect, cho rằng vẫn có cơ sở để cổ phiếu Vingroup tiếp tục tăng trong ngắn hạn nhờ tiến độ bàn giao các dự án của Vinhomes và kế hoạch chi trả cổ tức sắp tới.
Tuy nhiên, bà cảnh báo rằng nếu tốc độ ghi nhận doanh thu từ các dự án của Vinhomes chậm lại hoặc các khoản lỗ của VinFast kéo dài hơn dự kiến, áp lực điều chỉnh sẽ đến rất nhanh.
“Đây là cổ phiếu đang được định giá dựa trên một tương lai mà doanh nghiệp buộc phải hiện thực hóa đúng tiến độ,” bà nhận định.
Bloomberg
