Doanh nghiệp nhỏ Nhật Bản đối mặt nguy cơ khó duy trì đà tăng lương vì chiến sự Iran

Theo khảo sát của Liên đoàn Công đoàn Công nhân Năng lượng và Hóa chất Nhật Bản (JEC), hơn 80% công đoàn thành viên cho rằng cuộc chiến với Iran sẽ ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán lương trong thời gian tới. Khoảng 84% cho biết đã cảm nhận rõ tác động, chủ yếu thông qua giá năng lượng và nguyên liệu thô tăng cao.

Kết quả khảo sát làm gia tăng lo ngại về tính bền vững của chu kỳ tăng lương – yếu tố được xem là nền tảng cho tiêu dùng và tăng trưởng giá cả tại Nhật Bản.

Giá hàng hóa doanh nghiệp tại Nhật Bản đã tăng 0.9% trong tháng 5 so với tháng trước, sau khi ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong 12 năm vào tháng 4.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Nhật Bản vốn đã chịu áp lực nhiều năm qua do đồng yên yếu làm tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu. Nay giá năng lượng leo thang vì xung đột Trung Đông càng khiến gánh nặng lớn hơn.

Khảo sát cho thấy các doanh nghiệp có dưới 300 lao động lo ngại nhiều hơn về khả năng duy trì đà tăng lương so với các công ty quy mô lớn. Nguyên nhân là phần lớn doanh nghiệp nhỏ không đủ sức chuyển toàn bộ chi phí gia tăng sang khách hàng trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt.

Ông Keiji Kanda, chuyên gia kinh tế tại Viện Nghiên cứu Daiwa, cho biết sự phân hóa giữa các doanh nghiệp nhỏ đang ngày càng rõ nét. Những công ty có sản phẩm và dịch vụ đủ sức cạnh tranh vẫn có thể tăng giá, trong khi nhiều doanh nghiệp khác phải chấp nhận biên lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp.

Ngành dược phẩm được đánh giá là một trong những lĩnh vực chịu áp lực lớn nhất. Gần 70% công đoàn trong ngành dược phẩm và mỹ phẩm cho biết họ không thể chuyển phần lớn chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng.

Diễn biến tiền lương đang được Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) theo dõi chặt chẽ, bởi tăng lương bền vững là điều kiện quan trọng để tiếp tục bình thường hóa chính sách tiền tệ. Nếu đà tăng lương suy yếu, kế hoạch nâng lãi suất của BOJ trong dài hạn có thể bị ảnh hưởng.

Dù vậy, các công đoàn thuộc JEC vẫn đạt được mức tăng lương bình quân 5.39% trong năm nay, trong đó các doanh nghiệp dưới 300 lao động ghi nhận mức tăng 4.89%.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo mức tăng này có thể khó duy trì trong tương lai. Một khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản cho thấy khoảng hai phần ba doanh nghiệp nhỏ đã tăng lương dù lợi nhuận không cải thiện, chủ yếu do lạm phát và tình trạng thiếu hụt lao động.

Theo các doanh nghiệp, nếu tiếp tục phải duy trì mức tăng lương tương tự trong năm tới, nhiều công ty có thể không còn đủ khả năng tài chính để đáp ứng.

Các chuyên gia cho rằng để duy trì đà tăng thu nhập, doanh nghiệp nhỏ Nhật Bản cần cải thiện năng suất và năng lực cạnh tranh. Đồng thời, chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi được kỳ vọng sẽ mở rộng các ưu đãi thuế và chính sách hỗ trợ đổi mới nhằm giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.