Fed dưới thời Warsh có thể trở thành rủi ro chính trị mới của ông Trump

Trước đây, mỗi khi kinh tế Mỹ gặp khó khăn, Tổng thống Donald Trump thường chỉ trích Chủ tịch Fed Jerome Powell. Ông Trump cho rằng Fed giữ lãi suất quá cao, khiến chi phí vay mua nhà tăng và làm tăng trưởng kinh tế chậm lại.

Tuy nhiên, tình hình hiện đã khác sau khi Kevin Warsh chính thức trở thành Chủ tịch Fed mới. Nếu ở nhiệm kỳ đầu ông Trump có thể nói Powell là lựa chọn do các cố vấn đề xuất, thì lần này Warsh là người do chính ông lựa chọn. Điều đó đồng nghĩa kết quả điều hành kinh tế và chính sách tiền tệ sắp tới sẽ gắn trực tiếp với uy tín chính trị của Trump.

Trong lễ tuyên thệ của Warsh tại Nhà Trắng hôm thứ Sáu, ông Trump xuất hiện cùng nhiều quan chức cấp cao, thẩm phán Tòa án Tối cao và cố vấn Nhà Trắng. Không khí sự kiện mang tính cổ vũ chính trị rõ rệt. Trump công khai thể hiện sự tin tưởng đối với Warsh và nói muốn ông điều hành Fed theo cách riêng nhưng phải mang lại kết quả tích cực.

Trump nhấn mạnh ông muốn kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng mạnh và không bị kìm hãm bởi chính sách tiền tệ quá chặt.

Tuy nhiên, áp lực đối với Nhà Trắng hiện rất lớn. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần trong khi mức tín nhiệm của Trump về kinh tế đã giảm đáng kể. Ông từng tranh cử với cam kết giảm giá cả và cải thiện khả năng chi tiêu của người dân, nhưng tình hình thực tế chưa cải thiện như kỳ vọng.

Một khảo sát về tâm lý người tiêu dùng được công bố ngay trước lễ tuyên thệ của Warsh cho thấy người dân Mỹ ngày càng bi quan về kinh tế. Mức độ lo ngại tăng lên không chỉ ở cử tri độc lập mà cả trong nhóm cử tri Cộng hòa.

Lãi suất vay mua nhà cố định 30 năm hiện đã vượt 6.5%, mức cao nhất trong khoảng 9 tháng. Điều này tiếp tục gây áp lực lên thị trường bất động sản vốn đã suy yếu.

Trong khi đó, lạm phát tiếp tục tăng. Chỉ số lạm phát Fed sử dụng để điều hành chính sách đã tăng từ 2.3% hồi tháng 3/2025 lên 3.5% hiện nay, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed.

Giá xăng tại Mỹ cũng tăng mạnh sau xung đột với Iran. Giá trung bình hiện khoảng 4.55 USD/gallon, cao hơn nhiều so với mức dưới 3 USD trước khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2.

Điều này khiến Warsh rơi vào tình thế khó khăn. Nếu Fed tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, tăng trưởng kinh tế có thể chậm lại và ảnh hưởng tiêu cực tới đảng Cộng hòa trước bầu cử. Nhưng nếu Fed không hành động đủ mạnh, lạm phát có thể tiếp tục leo thang.

Richard Stern, chuyên gia thuộc tổ chức nghiên cứu bảo thủ Advancing American Freedom, cho rằng trước đây Powell từng là người để Trump đổ trách nhiệm mỗi khi kinh tế gặp vấn đề. Nhưng hiện nay, mọi diễn biến của nền kinh tế sẽ gắn trực tiếp với Trump.

Ông Stern cho rằng áp lực về giá cả và chi phí sinh hoạt sẽ còn kéo dài nhiều năm và không dễ giải quyết, bất kể Trump hay Warsh làm gì.

Kevin Warsh năm nay 56 tuổi, từng là Thống đốc Fed giai đoạn 2006-2011. Sau khi rời Fed, ông xây dựng mạng lưới quan hệ trong giới tài chính và chính trị để chuẩn bị cho khả năng quay lại vị trí lãnh đạo ngân hàng trung ương Mỹ.

Warsh có mối quan hệ sâu với Phố Wall và từng làm việc cùng nhà đầu tư nổi tiếng Stanley Druckenmiller. Ông cũng có nền tảng tài chính mạnh nhờ gia đình vợ liên quan tới tập đoàn mỹ phẩm Estee Lauder.

Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất giúp Warsh được chọn vẫn là quan hệ chính trị với Trump. Tổng thống Mỹ nhiều lần nói ông tiếc vì đã không chọn Warsh thay cho Powell vào năm 2017.

Một điểm đặc biệt là Jerome Powell vẫn ở lại Fed với vai trò thống đốc sau khi rời ghế chủ tịch. Điều này khiến Warsh phải điều hành Fed trong bối cảnh người tiền nhiệm vẫn có ảnh hưởng lớn bên trong hệ thống.

Fed vốn hoạt động theo cơ chế phân tán quyền lực. Ngoài Hội đồng Thống đốc tại Washington còn có 12 chủ tịch Fed khu vực cùng tham gia thảo luận chính sách. Vì vậy, Chủ tịch Fed không thể tự mình quyết định mọi thứ.

Những năm gần đây, Fed thường cố gắng xây dựng sự đồng thuận nội bộ và phát tín hiệu sớm cho thị trường trước khi thay đổi chính sách. Nhưng Warsh cho biết ông muốn Fed tranh luận trực diện hơn, chấp nhận nhiều ý kiến trái chiều hơn và không phụ thuộc quá nhiều vào việc báo trước cho thị trường.

Giới đầu tư hiện vẫn chưa rõ thị trường tài chính toàn cầu có thích nghi được với cách điều hành này hay không.

Biên bản cuộc họp Fed tháng 4 cho thấy mức độ bất đồng nội bộ lớn nhất trong hơn 30 năm. Nhiều quan chức Fed hiện tin rằng lãi suất có thể cần tiếp tục tăng nếu lạm phát không giảm về mục tiêu.

Quan điểm này trái ngược với mong muốn trước đây của Trump là Fed giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng.

Trong nội bộ Fed hiện có nhiều nhóm quan điểm khác nhau. Một số thành viên có nền tảng học thuật mạnh về kinh tế, số khác đến từ giới tài chính và đầu tư. Ngoài ra, Powell vẫn tiếp tục tham gia thảo luận chính sách.

Trong số sáu thống đốc Fed còn lại, có ba người do cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm. Một trong số đó là Lisa Cook, người mà Trump hiện muốn sa thải.

Dù Fed vẫn đang tranh luận, thị trường tài chính dường như đã nghiêng về khả năng lãi suất sẽ còn tăng thêm. Lợi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ hiện tiếp tục đi lên, kéo theo chi phí vay vốn của người dân và doanh nghiệp tăng cao hơn.