Feds ghi nhận thâm hụt ngân sách kỷ lục tháng 7 bất chấp doanh thu thuế quan tăng mạnh

Chú Sam đang thu tiền từ thuế quan, nhưng không theo kịp thói quen chi tiêu mất kiểm soát

Bất chấp doanh thu từ thuế quan đã tăng gấp ba lần, thâm hụt ngân sách tháng 7 vẫn vọt lên 294.14 tỷ USD, cao hơn 19% so với cùng kỳ năm trước, theo Báo cáo Ngân khố Hàng tháng.

Cùng lúc, nợ quốc gia chính thức đã vượt mốc 37 nghìn tỷ USD vào ngày 11/8.

Tính đến nay, thâm hụt ngân sách năm tài chính 2025 đạt 1.63 nghìn tỷ USD, với hai tháng còn lại trong năm.

Doanh thu liên bang tháng 7 tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm ngoái, nhờ nguồn thu thuế quan tăng mạnh. Chính phủ thu được 22.7 tỷ USD từ thuế hải quan, so với chỉ 7.1 tỷ USD trong tháng 7/2024.

Trong 10 tháng đầu năm tài chính 2025, thuế hải quan mang về 135.7 tỷ USD, tăng 73 tỷ USD, tương đương 116%, so với cùng kỳ năm 2024. Tổng doanh thu liên bang đạt 4.35 nghìn tỷ USD, cao hơn 6.6% so với năm ngoái.

Tuy nhiên, tốc độ tăng thu này vẫn không theo kịp đà chi tiêu của chính phủ.

Riêng tháng 7, chính quyền Trump chi vượt mức 629.64 tỷ USD, cao hơn 10% so với cùng kỳ.

Từ đầu năm tài chính 2025 đến nay, tổng chi tiêu liên bang đạt 5.98 nghìn tỷ USD, tăng 6.8% so với cùng kỳ năm ngoái. Không có dấu hiệu nào cho thấy chi tiêu sẽ chậm lại. Dự luật Lớn Đẹp dù “cắt giảm” một số khoản, lại tăng ở các lĩnh vực khác. Hơn nữa, những “cắt giảm” này thực chất chỉ là giảm từ mức dự báo chi tiêu, nghĩa là chi tiêu thực tế vẫn tiếp tục tăng, chỉ không nhanh như kế hoạch ban đầu.

Điều này vốn đã là chuẩn mực.

Trước đây, Tổng thống Biden từng hứa các khoản “cắt giảm” này sẽ tiết kiệm “hàng trăm tỷ USD” trong thỏa thuận trần nợ (Đạo luật Trách nhiệm Tài chính). Nhưng điều đó chưa bao giờ trở thành hiện thực.

Những người ủng hộ Dự luật Lớn Đẹp kỳ vọng cắt giảm thuế sẽ kích thích tăng trưởng kinh tế, qua đó tăng doanh thu và thu hẹp thâm hụt. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy lập luận này còn nhiều nghi vấn.

Sự thật là chính phủ không hề có cam kết thực sự trong việc giảm chi tiêu, và luôn tìm lý do để mở rộng ngân sách, dù là “khủng hoảng” trong nước hay chiến sự ở nước ngoài.

Vấn đề lãi suất

Gánh nặng chi phí lãi vay đang ngày càng đè nặng lên ngân sách liên bang, là lý do Tổng thống Trump cùng các quan chức đang gây áp lực để Fed hạ lãi suất.

Riêng tháng 7, chi phí lãi vay trên nợ quốc gia đạt 91.9 tỷ USD, đưa tổng chi phí lãi suất năm tài chính này lên 1.01 nghìn tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2024. Lãi suất ròng (chi phí lãi – thu nhập lãi) đạt 841 tỷ USD trong 10 tháng đầu năm tài chính.

Tính đến nay, chi phí lãi vay đã vượt chi tiêu quốc phòng (758 tỷ USD) và Medicare (823 tỷ USD), chỉ đứng sau An sinh Xã hội (1.31 nghìn tỷ USD).

Năm tài chính 2024, chính phủ chi 1.13 nghìn tỷ USD cho lãi vay, lần đầu vượt mốc 1 nghìn tỷ USD. Năm nay, con số đó sẽ bị chạm ngưỡng sớm hơn, dù vẫn còn hai tháng mới kết thúc năm tài chính.

Hiện phần lớn nợ vẫn được tài trợ bằng mức lãi suất thấp từ trước khi Fed bắt đầu chu kỳ tăng lãi. Tuy nhiên, mỗi tháng lại có thêm một lượng trái phiếu lãi suất thấp đáo hạn và phải thay thế bằng trái phiếu mới với lãi suất cao hơn nhiều. Ngay cả khi Fed giảm lãi suất, lợi suất trái phiếu Kho bạc vẫn tăng do nhu cầu mua nợ Mỹ giảm.

Hậu quả

Một số người cho rằng quy mô vay nợ và chi tiêu khổng lồ không đáng lo. Thực tế lại khác.

Theo đồng hồ nợ quốc gia, nợ hiện chiếm 123.3% GDP. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nợ/GDP trên 90% có thể kéo giảm tăng trưởng kinh tế khoảng 30%.

Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng cảnh báo rằng nợ gia tăng và kỷ luật tài chính yếu kém sẽ làm suy yếu đồng USD:
“Niềm tin vào uy tín tín dụng của Mỹ có thể bị xói mòn bởi tình hình tài chính xấu đi nhanh chóng, nhất là khi nợ liên bang dự kiến sẽ tăng mạnh trong những năm tới.”

Hệ quả là tăng trưởng chậm hơn, thất nghiệp cao hơn và giảm tích lũy tài sản. Niềm tin suy giảm cũng khiến nhu cầu mua trái phiếu Mỹ giảm, buộc chính phủ phải nâng lợi suất để hút nhà đầu tư, làm chi phí lãi vay phình to hơn. Lợi suất trái phiếu đã tăng mạnh bất chấp Fed cắt giảm lãi suất, và có dấu hiệu trái phiếu Mỹ đang mất dần vị thế “nơi trú ẩn an toàn”.

Biden đã đẩy nợ lên nhanh chóng, nhưng đây không chỉ là vấn đề của riêng ông. Từ thời Calvin Coolidge, mọi tổng thống Mỹ đều để lại khoản nợ lớn hơn khi rời nhiệm sở.

Muốn kiểm soát vay mượn và chi tiêu sẽ cần nhiều hơn việc cắt bỏ lãng phí. Ngay cả khi chính quyền Trump thực hiện cắt giảm chi tiêu tùy ý như hứa, khoản này chỉ chiếm 27% ngân sách. Phần lớn chi tiêu là cho các chương trình phúc lợi, và không có nhiều ý chí chính trị để cắt giảm An sinh Xã hội hay Medicare.

Và thực tế là, vì động cơ chính trị, giới cầm quyền sẽ tiếp tục trì hoãn giải pháp, “đá quả bóng nợ” đi xa hơn, và chi tiêu nhiều hơn để lấy lòng cử tri. Nhưng vấn đề với trò “đá lon xuống đường” là một ngày nào đó cái lon sẽ lăn đến đường cùng.