Giá nhiên liệu tăng vì xung đột Iran phủ bóng triển vọng hàng không Trung Quốc

Ba hãng hàng không quốc doanh lớn nhất Trung Quốc cho biết họ đang thận trọng về triển vọng năm nay, khi chiến tranh Iran đẩy giá nhiên liệu máy bay tăng vọt, sau khi cả ba đều ghi nhận thua lỗ trong quý IV năm 2025.

Ngành hàng không Trung Quốc, vốn đã chịu áp lực dư cung trên thị trường nội địa, nay còn phải đối mặt với bất ổn từ khủng hoảng Trung Đông, khiến triển vọng của các hãng hàng không trên toàn cầu trở nên kém rõ ràng hơn.

“Tác động của các xung đột địa chính trị sẽ kéo dài và động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu nhìn chung vẫn chưa đủ mạnh,” China Eastern Airlines cho biết trong báo cáo thường niên công bố vào tối thứ Hai.

Air China, China Eastern và China Southern Airlines đã quay lại có lãi trong quý III nhờ nhu cầu du lịch mùa hè tăng mạnh.

Tuy nhiên, họ gặp khó khăn trong việc duy trì đà tăng trưởng này khi việc mở rộng công suất mạnh và cạnh tranh gia tăng — bao gồm cả từ mạng lưới đường sắt cao tốc đang mở rộng — đã kéo giá vé giảm, dù lượng hành khách vẫn tăng.

Hãng có trụ sở tại Quảng Châu đã rơi vào thua lỗ trong quý IV với khoản lỗ 1.3 tỷ nhân dân tệ (188.21 triệu USD), dù là hãng duy nhất trong ba hãng báo cáo có lãi cả năm.

China Eastern có trụ sở tại Thượng Hải ghi nhận khoản lỗ 3.7 tỷ nhân dân tệ trong quý IV, trong khi Air China có trụ sở tại Bắc Kinh — hãng hàng không hàng đầu của nước này — tuần trước cũng báo cáo khoản lỗ 3.64 tỷ nhân dân tệ trong cùng kỳ.

Cả ba hãng hàng không đều cho rằng việc tái tập trung vào thị trường quốc tế sẽ là động lực tăng trưởng giúp cải thiện doanh thu.

Trong cả năm 2025, China Eastern ghi nhận lượng hành khách quốc tế tăng 22.7%, trong khi China Southern tăng 19.6% và Air China tăng 15%.

Hoạt động quốc tế của họ chịu áp lực trong quý IV khi các hãng cắt giảm mạnh công suất tới Nhật Bản sau một tuyên bố của chính phủ vào giữa tháng 11 trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước, đồng thời phải áp dụng chính sách hoàn tiền miễn phí.

Theo nền tảng dữ liệu hàng không Flight Master, các hãng hàng không Trung Quốc đã vận chuyển kỷ lục 94 triệu hành khách trong đợt cao điểm du lịch Tết Nguyên đán kéo dài 40 ngày trong quý I năm nay, tăng 4.7% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng đà tăng từ nhu cầu du lịch có thể bị đe dọa bởi chi phí nhiên liệu leo thang mạnh.

Trước khi chiến tranh Iran bắt đầu vào tháng trước, ngành hàng không toàn cầu từng dự báo lợi nhuận kỷ lục 41 tỷ USD vào năm 2026. Tuy nhiên, giá nhiên liệu máy bay đã tăng hơn gấp đôi, khiến triển vọng này bị đe dọa và buộc các hãng vận tải phải xem xét lại mạng lưới và chiến lược hoạt động.

China Eastern là hãng duy nhất trong ba “Big Three” của Trung Quốc thực hiện phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu máy bay trong năm 2025.

Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2025, hãng đang nắm giữ các vị thế phòng ngừa rủi ro nhiên liệu máy bay chưa tất toán tương đương 500,000 thùng, dự kiến hết hạn trong năm 2026, theo báo cáo thường niên. Phân tích độ nhạy của hãng cho thấy mỗi biến động 5% trong giá nhiên liệu máy bay trung bình sẽ tác động khoảng 2.2 tỷ nhân dân tệ đến tổng lợi nhuận.

Theo các nhà phân tích của HSBC, nhiên liệu chiếm khoảng 35% đến 38% chi phí hoạt động của bộ ba hãng trong nửa đầu năm 2025.

Do cơ chế phụ thu nhiên liệu tại Trung Quốc thường phản ứng chậm và hiếm khi bù đắp đầy đủ chi phí tăng thêm, giá dầu tăng được dự báo sẽ tiếp tục bào mòn biên lợi nhuận, theo các nhà phân tích.

“Chúng tôi cho rằng việc tăng mạnh phụ thu nhiên liệu có thể gây rủi ro làm giảm nhu cầu, điều này sẽ phản tác dụng, đặc biệt tại Trung Quốc, nơi đường sắt cao tốc là lựa chọn thay thế hấp dẫn với chi phí thấp hơn nhiều so với vé máy bay hạng phổ thông,” các nhà phân tích HSBC cho biết trong một báo cáo gần đây.

Ba hãng vận tải được dự báo sẽ ghi nhận lỗ sâu hơn trong năm 2026 trước khi quay lại có lãi vào năm 2027, theo các nhà phân tích.

Các hãng hàng không tiếp tục nhận bàn giao máy bay thân hẹp C919 của nhà sản xuất COMAC, dù số lượng bàn giao trong năm 2025 thấp hơn. China Southern đã nâng dự báo giao hàng năm 2026 lên 13 chiếc, từ mức 8 trước đó, trong khi China Eastern và Air China đều giữ nguyên dự báo 10 chiếc.