Iran đưa chỉ huy Vệ binh Cách mạng và thiết bị tên lửa tới Yemen hỗ trợ Houthi

Bốn nguồn tin am hiểu vấn đề, bao gồm hai nguồn tin Iran, Bộ trưởng Thông tin Yemen và một chuyên gia an ninh khu vực, cho biết Iran đã đưa nhân sự IRGC cùng thiết bị quân sự trên một chuyến bay từ Tehran tới Yemen vào ngày 13/7. Đây là thông tin chưa từng được công bố trước đó.

Hai nguồn tin Iran cho biết có từ 10 đến 21 nhân sự IRGC, bao gồm các chỉ huy cấp cao, có mặt trên chuyến bay của hãng Mahan Air.

Máy bay ban đầu dự kiến hạ cánh tại thủ đô Sanaa do Houthi kiểm soát, nhưng phải chuyển hướng tới thành phố cảng Hodeidah bên bờ Biển Đỏ sau khi sân bay này bị lực lượng chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn tấn công.

“Mục đích của các chỉ huy IRGC khi tới đó là hỗ trợ hoạt động của Houthi và huấn luyện về các hệ thống tên lửa mới”, một nguồn tin cho biết, đồng thời nói thêm rằng Iran cũng gửi vàng trên chuyến bay này để tài trợ cho các hoạt động của Houthi.

Hai nguồn tin Iran yêu cầu giấu danh tính do lo ngại về an ninh.

Động thái triển khai nhân sự mới cung cấp thêm bằng chứng cho thấy Iran đang nỗ lực củng cố lực lượng Houthi, nhóm đã tham gia cuộc nội chiến kéo dài hơn một thập kỷ tại Yemen chống lại chính phủ được quốc tế công nhận và được Saudi Arabia hậu thuẫn, đồng thời từng sử dụng tên lửa và máy bay không người lái tấn công các nước láng giềng vùng Vịnh.

Bộ Ngoại giao Iran chưa đưa ra bình luận ngay lập tức. Tehran nhiều lần phủ nhận việc cung cấp năng lực tên lửa cho lực lượng Houthi tại Yemen.

Abdel Rahman al-Ahnomi, quan chức truyền thông của Houthi, người cho biết ông có mặt trên chuyến bay, bác bỏ cáo buộc Iran đưa chuyên gia quân sự tới Yemen, gọi đây là “những lời dối trá và bịa đặt”, đồng thời nói rằng tất cả hành khách trên máy bay đều là dân thường.

Houthi trước đây cũng phủ nhận là lực lượng ủy nhiệm của Iran và khẳng định họ tự phát triển vũ khí.

Houthi phong tỏa Saudi Arabia sau vài ngày chỉ huy Iran tới Yemen

Ba ngày sau khi chuyến bay tới Yemen, Reuters đưa tin Tehran đã yêu cầu Houthi sẵn sàng đóng tuyến vận chuyển dầu qua Biển Đỏ nếu Mỹ tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, tạo thêm nguy cơ đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Hôm thứ Hai, lực lượng Houthi, vốn kiểm soát khu vực nhìn ra tuyến hàng hải quan trọng này, tuyên bố phong tỏa hải quân đối với Saudi Arabia để đáp trả vụ đánh bom sân bay Sanaa ngày 13/7 mà họ cáo buộc do Saudi Arabia thực hiện.

Động thái này đánh dấu sự kết thúc của lệnh ngừng bắn kéo dài 4 năm giữa Riyadh và Houthi. Mối đe dọa đối với một trong những tuyến thương mại hàng hải quan trọng nhất thế giới tiếp tục leo thang hôm thứ Năm khi nhóm này tuyên bố đã tấn công hai tàu chở dầu của Saudi Arabia.

Moammar al-Iryani, Bộ trưởng Thông tin trong chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn, xác nhận việc chuyển giao nhân sự IRGC và thiết bị quân sự trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Reuters hôm thứ Tư, dựa trên thông tin tình báo.

“Nhiệm vụ của họ là tăng cường năng lực quân sự cho lực lượng dân quân và chuẩn bị để đe dọa an ninh hàng hải quốc tế tại Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab”, ông nói.

Mzahem Alsaloum, chuyên gia phân tích an ninh và tình báo theo dõi Houthi cùng các nhóm được Iran hậu thuẫn trong nhiều năm, cũng xác nhận các chuyên gia IRGC đã tới Yemen trên chuyến bay ngày 13/7.

Chuyên gia cho biết chuyến bay chở linh kiện tên lửa và máy bay không người lái

Alsaloum cho biết một phần hàng hóa trên chuyến bay bao gồm linh kiện liên quan đến tên lửa tầm ngắn, tầm trung và máy bay không người lái, những hệ thống vũ khí tương tự từng được sử dụng trong các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Theo Alsaloum, Tehran cũng từng đưa cố vấn quân sự tới Yemen trong cuộc chiến với Israel năm ngoái thông qua Somalia, tuy nhiên Iran đã phủ nhận thông tin này.

Đầu tháng này, Houthi thông báo mở đường bay trực tiếp giữa Sanaa và Tehran, cho rằng tuyến bay này sẽ giúp phá vỡ điều mà họ gọi là “lệnh phong tỏa của Saudi Arabia” đối với Yemen.

Tại cuộc họp báo ở Tehran ngày 20/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết chuyến bay tới Sanaa ngày 13/7 nhằm đưa đoàn đại biểu Houthi trở về sau khi tham dự lễ tang của Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, cũng như đưa các công dân Yemen đã điều trị y tế tại Iran về nước.

Ngày 3/7, máy bay này đã đưa khoảng 200 người, bao gồm quan chức cấp cao, phụ nữ và trẻ em, tới Iran dự lễ tang. Theo bốn nguồn tin, ngày 13/7, máy bay quay trở lại Yemen chở các thành viên trong đoàn cùng các chỉ huy và cố vấn IRGC.

Trước khi có thể hạ cánh xuống Sanaa, sân bay này bị lực lượng được Saudi Arabia hậu thuẫn tấn công, buộc máy bay phải chuyển hướng tới Hodeidah do Houthi kiểm soát.

Quân đội Houthi cho biết các máy bay chiến đấu Saudi Arabia thực hiện cuộc tấn công sân bay đã buộc phải rời khỏi không phận Yemen.