Quan chức ngoại giao cấp cao Trung Quốc và Nhật Bản lần đầu gặp mặt kể từ tranh cãi xoay quanh bà Takaichi

Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi cho biết hôm thứ Năm rằng ông tình cờ gặp người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị một ngày trước đó bên lề hội nghị của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tại Manila.

“Tôi có cơ hội chào hỏi ngắn với Ngoại trưởng Vương Nghị tại địa điểm tổ chức hội nghị. Chúng tôi đã trao đổi về quan hệ song phương”, ông Motegi nói với các phóng viên. “Ngoài nội dung đó, vì đây là vấn đề liên quan đến trao đổi ngoại giao, tôi muốn tránh bình luận thêm.”

Trung Quốc đã từ chối các cuộc gặp ngoại giao cấp cao với Nhật Bản kể từ khi bà Takaichi phát biểu trước Quốc hội Nhật Bản vào năm ngoái rằng một cuộc tấn công của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan sẽ là mối đe dọa sống còn đối với Nhật Bản.

Phát biểu này khiến Bắc Kinh tức giận, bởi theo các nguyên tắc xử lý khủng hoảng khu vực của Tokyo, việc coi tình huống trên là mối đe dọa sống còn có thể tạo cơ sở pháp lý để Nhật Bản triển khai lực lượng quân sự.

Kể từ đó, Bắc Kinh đã áp dụng và từng bước mở rộng các biện pháp trừng phạt kinh tế nhằm buộc bà Takaichi rút lại phát biểu, đồng thời cáo buộc chính quyền của bà theo đuổi chính sách quân sự hóa. Tuy nhiên, bà Takaichi vẫn giữ nguyên quan điểm, cho rằng phát biểu của mình dù bất thường khi được đưa ra công khai nhưng phản ánh cách nhìn lâu nay của chính phủ Nhật Bản.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết trong cuộc họp báo thường kỳ hôm thứ Năm rằng Bắc Kinh “không có kế hoạch sắp xếp” cuộc gặp với các quan chức Nhật Bản tại hội nghị ASEAN.

Cuộc trao đổi giữa ông Vương Nghị và ông Motegi dường như diễn ra một cách tình cờ.

“Chúng tôi chỉ tình cờ có cơ hội tiếp xúc khi các đoàn đại biểu đi ngang qua nhau giữa các cuộc họp”, ông Motegi cho biết. Ông nói thêm rằng hai bên đã trao đổi mà không cần phiên dịch, nhưng không tiết lộ họ sử dụng ngôn ngữ nào. Cả hai quan chức đều thông thạo tiếng Anh, trong khi ông Vương Nghị cũng biết tiếng Nhật.

Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản Ryosei Akazawa từng cho biết vào tháng 5 rằng ông đã có cuộc trao đổi ngắn với Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào bên lề một hội nghị thương mại khu vực tại Tô Châu. Tuy nhiên, các quan chức Trung Quốc sau đó phủ nhận cuộc gặp này diễn ra.

Cơ hội tiếp theo cho một cuộc đối thoại cấp lãnh đạo có thể là hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến vào tháng 11 tới. Tuy nhiên, theo Bloomberg trước đó dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề, bà Takaichi hiện chưa có kế hoạch gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại sự kiện này do không hài lòng với những chỉ trích cá nhân mà Bắc Kinh nhằm vào bà.

Dù vậy, ông Motegi nhấn mạnh hôm thứ Năm rằng Nhật Bản vẫn “sẵn sàng đối thoại ở mọi cấp độ”.

“Nhật Bản và Trung Quốc đều mang trách nhiệm lớn đối với hòa bình trong khu vực. Vì lý do đó, tôi cho rằng việc duy trì đối thoại giữa hai nước là điều vô cùng quan trọng”, ông nói.