Israel tiếp tục không kích Iran bất chấp lời cảnh báo từ ông Trump
Diệu Linh
Junior Editor
Israel cho biết đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự ở miền Tây và miền Trung Iran trong ngày thứ Hai, bất chấp việc Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã yêu cầu Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu kiềm chế các đợt tấn công tiếp theo.
Trước đó vài giờ, ông Trump khẳng định các cuộc tấn công mới giữa Israel và Iran sẽ không ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran, đồng thời nhấn mạnh rằng Thủ tướng Netanyahu "không phải là người quyết định".
Trong những tuần gần đây, ông Trump đã gây sức ép buộc Israel chấm dứt các cuộc tấn công tại Lebanon nhằm tạo điều kiện cho một thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến rộng lớn hơn với Iran. Thậm chí, theo truyền thông Mỹ, ông đã khiển trách ông Netanyahu bằng những lời lẽ gay gắt trong một cuộc điện đàm vào tuần trước.
Tuy nhiên, hôm Chủ nhật, Israel đã tiến hành các cuộc không kích tại khu vực Beirut lần đầu tiên kể từ khi Mỹ công bố kế hoạch ngừng bắn tại Lebanon vào tuần trước.
Đáp trả, Iran phóng một loạt tên lửa nhằm vào các mục tiêu của Israel, làm gia tăng nguy cơ đổ vỡ các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran. Dù vậy, ông Trump vẫn khẳng định khả năng đạt được một thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến vẫn rất cao.
"Điều đó sẽ không ảnh hưởng đến thỏa thuận. Tôi là người đưa ra quyết định. Tôi là người quyết định mọi việc. Ông ấy (Netanyahu) không phải người quyết định", ông Trump nói với Financial Times.
Vài giờ sau tuyên bố trên, quân đội Israel thông báo đã tấn công các mục tiêu quân sự của Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết Israel đã sử dụng tên lửa đạn đạo phóng từ trên không trong các cuộc không kích.
Đại sứ Israel tại Mỹ, Yechiel Leiter, viết trên mạng xã hội X rằng: "Mọi người đã quá mệt mỏi với chế độ Iran đầy cực đoan này", đồng thời cho biết Iran đã phóng 11 tên lửa đạn đạo vào Israel.
"Không một quốc gia có chủ quyền nào trên thế giới có thể chấp nhận một cuộc tấn công như vậy và Israel cũng sẽ không ngoại lệ", ông nói, đồng thời cho biết các mục tiêu của Israel là các bệ phóng tên lửa đất đối đất và các cơ sở hạ tầng không liên quan đến lĩnh vực năng lượng.
Những diễn biến căng thẳng mới nhất đã đẩy giá dầu tăng hơn 3% trong phiên giao dịch đầu tuần, đưa dầu Brent quay trở lại trên ngưỡng 96 USD/thùng.
IRGC cho biết mục tiêu của đợt tấn công là căn cứ không quân Ramat David gần thành phố Nazareth. Trong khi đó, quân đội Israel cho biết đã phát hiện các tên lửa được phóng từ Iran và các hệ thống phòng không đã đánh chặn thành công.
Theo một nhân chứng của Reuters, còi báo động không kích đã vang lên tại Tel Aviv. Quân đội Israel sau đó cho biết họ cũng phát hiện một tên lửa được phóng từ Yemen nhằm vào lãnh thổ nước này và các hệ thống phòng không đã được kích hoạt để đánh chặn.
Đây cũng là cuộc tấn công đầu tiên từ Yemen nhằm vào Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn được thiết lập ngày 8/4.
Ông Trump kêu gọi Netanyahu dừng các cuộc không kích
Một quan chức Israel cho biết ông Trump đã điện đàm với ông Netanyahu từ câu lạc bộ golf của mình ở Bedminster, bang New Jersey, trong gần 30 phút vào ngày Chủ nhật, nhưng không tiết lộ chi tiết nội dung cuộc trao đổi.
Nhà Trắng và Văn phòng Thủ tướng Israel hiện chưa đưa ra bình luận.
Theo Axios dẫn lời một quan chức Mỹ, ông Trump đã yêu cầu ông Netanyahu không tiến hành thêm các cuộc tấn công vì "chúng ta đang rất gần với một điều tích cực liên quan đến thỏa thuận".
Kể từ khi các cuộc đàm phán bắt đầu, Israel vẫn duy trì các cuộc tấn công nhằm vào Lebanon trong cuộc xung đột với Hezbollah, bất chấp việc giới chức Israel cho rằng cuộc chiến này cần được tách biệt khỏi bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào với Iran.
Trong khi đó, Tehran từ lâu khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Mỹ đều phải đi kèm việc duy trì lệnh ngừng bắn tại Lebanon. Israel đã mở chiến dịch quân sự tại Lebanon từ tháng 3 nhằm truy quét các tay súng Hezbollah được Iran hậu thuẫn, lực lượng đã liên tục phóng rocket và máy bay không người lái qua biên giới để ủng hộ Tehran.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammed Baqer Qalibaf, người đóng vai trò trưởng đoàn đàm phán hòa bình của Tehran, cho rằng các căn cứ quân sự Mỹ và tài sản của Israel là những mục tiêu hợp pháp do các hành động thù địch, bao gồm cả việc "vi phạm các thỏa thuận liên quan đến Lebanon".
Trước sự kiện ngày Chủ nhật, Iran chưa từng trực tiếp tấn công Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn trong cuộc chiến rộng lớn hơn có hiệu lực vào tháng 4, mặc dù Hezbollah vẫn tiếp tục các hoạt động quân sự.
Ông Trump nhiều lần khẳng định Washington và Tehran đang tiến rất gần đến một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.
"Chúng tôi đang rất gần một thỏa thuận, hoặc tôi sẽ giáng cho họ một đòn nặng nề", ông Trump phát biểu trong chương trình "Meet the Press" của NBC News được phát sóng hôm Chủ nhật nhân dịp tròn 100 ngày cuộc xung đột.
Trump muốn chấm dứt các cuộc tấn công tại Lebanon
Israel chưa từng dừng chiến dịch quân sự tại Lebanon, cuộc chiến đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và hàng trăm nghìn người phải rời bỏ nhà cửa.
Hezbollah, lực lượng không tham gia các cuộc đàm phán ngừng bắn, cũng tiếp tục các cuộc tấn công và tuyên bố sẽ không giải giáp nếu Israel không chấm dứt các hoạt động quân sự và rút quân khỏi Lebanon.
Ông Netanyahu cho biết các cuộc không kích hôm Chủ nhật nhằm vào vùng ngoại ô phía Nam Beirut, khu vực Dahiyeh – thành trì lâu năm của Hezbollah – được thực hiện nhằm đáp trả các vụ tấn công từ Hezbollah vào lãnh thổ Israel.
Cuộc chiến quy mô lớn hơn rơi vào thế bế tắc kể từ khi Mỹ và Israel tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi đầu tháng 4. Đáp lại, Tehran đã phong tỏa phần lớn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Washington cũng đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran.
Mặc dù Mỹ và Iran đều cho biết đang tiến gần tới một thỏa thuận sơ bộ nhằm mở lại eo biển Hormuz, hai bên vẫn liên tục tiến hành các đòn tấn công qua lại. Những ngày gần đây, xung đột còn lan rộng sang một số quốc gia Arab lân cận có sự hiện diện của các căn cứ quân sự Mỹ.
Ông Trump khẳng định bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Đồng thời, ông đang chịu áp lực phải đạt được các điều khoản cứng rắn hơn so với thỏa thuận hạt nhân năm 2015 dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama mà sau đó chính ông đã rút Mỹ khỏi.
Về phía Iran, các yêu cầu bao gồm dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và quốc tế, công nhận vai trò kiểm soát của Tehran tại eo biển Hormuz và giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa.
Một nguồn tin am hiểu kế hoạch của Mỹ cho biết Washington đang xem xét sử dụng một phần tài sản của Iran để hỗ trợ các quốc gia vùng Vịnh khắc phục thiệt hại do các cuộc tấn công của Tehran gây ra.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi ngày Chủ nhật tuyên bố bất kỳ hành động chuyển giao tài sản nào của Iran theo cách như vậy đều là bất hợp pháp và Tehran sẽ có biện pháp đáp trả.
Reuters