Kinh tế Mỹ bứt phá ngoạn mục nhờ đòn bẩy chi tiêu chính phủ
Ngọc Lan
Junior Editor
Nền kinh tế Mỹ đã tạo bất ngờ lớn trong quý III với mức tăng trưởng ấn tượng, đạt quy mô 23.4 nghìn tỷ USD (đã loại trừ yếu tố lạm phát) theo tính toán cả năm. Con số này được xác nhận trong lần điều chỉnh thứ ba và cũng là cuối cùng đối với GDP thực tế quý III.
Tăng trưởng GDP thực tế 10 năm qua
Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng GDP thực tế đạt 3.1% trong quý III, vượt trội so với dự báo trước đó là 2.8% và cao hơn mức 3.0% của quý II. Dù vậy, con số này vẫn còn khiêm tốn hơn một chút so với mức trung bình lịch sử 3.2%.
Tăng trưởng GDP thực tế theo năm
Nhìn rộng hơn trong bốn quý gần nhất, GDP thực tế ghi nhận mức tăng 2.7%. Con số này cho thấy sự chậm lại so với đà tăng trưởng 3.0% của giai đoạn bốn quý trước đó (kết thúc vào quý II/2024), đồng thời thấp hơn mức trung bình lịch sử 3.2%.
Phân tích các yếu tố đóng góp chính vào đà tăng trưởng của GDP quý III:
- Chi tiêu tiêu dùng: 80%
- Đầu tư kinh doanh: 18%
- Đầu tư bất động sản: -6%
- Hàng tồn kho: -7.1%
- Xuất nhập khẩu ròng: -14%
- Chi tiêu chính phủ: 28%
Lợi nhuận doanh nghiệp sau điều chỉnh giá trị hàng tồn kho và khấu hao tài sản
Về tình hình doanh nghiệp, mặc dù lợi nhuận quý III giảm nhẹ 0.4% so với quý trước, nhưng vẫn tăng ấn tượng 6% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, lợi nhuận doanh nghiệp hiện đã vượt tới 53% so với đỉnh điểm trước đại dịch COVID - một con số hết sức ấn tượng.
Nền kinh tế có dấu hiệu "nóng lên" trong quý III, và theo dự báo mới nhất từ Fed Atlanta, quý IV có thể đạt mức tăng trưởng 3.2%, tiếp tục xu hướng tích cực. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thâm hụt ngân sách lớn đang đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức sống của nền kinh tế. Chi tiêu chính phủ chiếm tới 28% tăng trưởng trong quý III và khoảng 30% trong bốn quý gần đây - một tỷ lệ khó có thể duy trì trong dài hạn, đặc biệt khi chính quyền mới nhậm chức.
Một thách thức đáng quan ngại là gánh nặng lãi vay của Mỹ đã ngốn tới 882 tỷ USD trong năm 2024. Trong lúc thị trường tài chính đang nín thở chờ đợi các chính sách kinh tế mới, nhiều chuyên gia bày tỏ lo ngại về áp lực lạm phát từ các biện pháp thuế quan. Tuy nhiên, một kịch bản nghịch lý có thể xảy ra: thay vì đẩy giá cả tăng cao, các chính sách kinh tế sắp tới lại có thể kìm hãm đà tăng giá, thậm chí tạo ra xu hướng giảm phát trong nền kinh tế.
Investing
