Thâm hụt thương mại Nhật Bản nới rộng khi JPY suy yếu và chiến sự Iran đẩy giá nhập khẩu tăng

Theo Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày thứ Tư, thâm hụt thương mại đạt 406.9 tỷ JPY (2.5 tỷ USD) theo số liệu chưa điều chỉnh, tăng từ mức 391.8 tỷ JPY đã điều chỉnh của tháng 5. Con số này cao hơn nhiều so với dự báo thâm hụt 120 tỷ JPY của các chuyên gia.

Giá trị nhập khẩu trong tháng 6 tăng 25.4% so với cùng kỳ năm trước, trong khi xuất khẩu tăng 19.3%.

Số liệu cho thấy chiến sự Iran tiếp tục gây gián đoạn nguồn cung năng lượng của Nhật Bản. Dù nước này phụ thuộc lớn vào dầu mỏ Trung Đông, Nhật Bản đã đa dạng hóa nguồn cung nhằm đảm bảo an ninh năng lượng đến tháng 3/2028.

Báo cáo cho thấy giá trị nhập khẩu dầu từ Mỹ tăng khoảng 900%, trong khi khối lượng nhập khẩu tăng 460%. Ngược lại, lượng dầu nhập từ Trung Đông giảm.

Ông Koya Miyamae, chuyên gia kinh tế cấp cao tại SMBC Nikko Securities, cho rằng Nhật Bản đã đạt được tiến triển trong việc đa dạng hóa nguồn cung dầu. Tuy nhiên, ông lưu ý xuất khẩu tăng cũng có thể phản ánh việc các doanh nghiệp chuyển chi phí nhập khẩu cao hơn sang giá bán.

"Tôi cho rằng trong thời gian tới, giá nhập khẩu sẽ tiếp tục tăng nhanh hơn giá xuất khẩu và thâm hụt thương mại sẽ còn mở rộng," ông Miyamae nhận định.

Mỹ và Iran từng ký thỏa thuận hòa bình tạm thời vào tháng 6 nhằm chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu thô quan trọng. Tuy nhiên, tình hình sau đó xấu đi khi các cuộc không kích tái diễn và giá dầu tiếp tục tăng.

Báo cáo thương mại cho thấy khối lượng nhập khẩu dầu giảm nhưng giá trị lại tăng gần 60%, phản ánh giá dầu leo thang. Trong tháng 5, cả giá trị và khối lượng nhập khẩu dầu đều giảm mạnh.

Theo Bộ Tài chính, tỷ giá bình quân của USD/JPY trong tháng 6 là 159.69, thấp hơn 10.9% so với cùng kỳ năm trước. Đồng yên sau đó tiếp tục giảm, chạm mức thấp nhất trong gần 40 năm khi giá dầu tăng và đồng USD mạnh lên. Đồng yên yếu khiến chi phí nhập khẩu nguyên liệu tăng nhưng lại giúp hàng xuất khẩu của Nhật Bản cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế.

Xuất khẩu vẫn duy trì tích cực nhờ nhu cầu toàn cầu đối với chip AI. Kim ngạch xuất khẩu linh kiện điện tử, bao gồm chất bán dẫn, tăng khoảng 54%. Xuất khẩu ô tô và kim loại màu cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Theo thị trường, xuất khẩu sang Mỹ tăng 13%, chủ yếu nhờ ô tô, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc tăng nhờ chất bán dẫn và nguyên liệu thô.

Thặng dư thương mại của Nhật Bản với Mỹ thu hẹp tháng thứ bảy liên tiếp khi các doanh nghiệp điều chỉnh hoạt động trước các mức thuế do chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt. Trong khi đó, thâm hụt thương mại với Trung Quốc tiếp tục gia tăng.

Các số liệu này cho thấy thương mại nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo giảm tăng trưởng kinh tế trong quý II, giai đoạn mà phần lớn chuyên gia dự báo nền kinh tế Nhật Bản sẽ chậm lại do tác động từ chiến sự Iran. Ước tính sơ bộ GDP quý II của chính phủ sẽ được công bố vào tháng tới.