Lãnh đạo G7 họp tại Pháp sau khi Mỹ và Iran tuyên bố đạt thỏa thuận chấm dứt chiến sự

Việc xác định các bước đi tiếp theo liên quan đến Iran sẽ là một trong những nội dung trọng tâm tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra từ ngày 15-17/6. Bên cạnh đó, các nhà lãnh đạo cũng sẽ thảo luận về cuộc chiến tại Ukraine, tình trạng mất cân đối của kinh tế toàn cầu và nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản chiến lược ngoài Trung Quốc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến tới thành phố Evian-les-Bains trong ngày thứ Hai để tham dự hội nghị, trong bối cảnh nhiều đồng minh ngày càng thận trọng với vai trò của Washington trên trường quốc tế. Tuy nhiên, giới chức Pháp vẫn đánh giá cao việc ông Trump đồng ý tham dự sau khi rời hội nghị G7 tại Canada trước thời hạn vào năm ngoái.

Nhiều lãnh đạo G7 đã chịu tác động trực tiếp từ các quyết định khó lường của ông Trump trong những tháng gần đây, từ Trung Đông đến thương mại và ngoại giao toàn cầu. Điều này cũng làm dấy lên những câu hỏi lớn về cam kết của Mỹ đối với trật tự thế giới hậu Thế chiến II mà chính Washington từng góp phần xây dựng.

Trong khuôn khổ hội nghị, ông Trump dự kiến gặp các nhà lãnh đạo Trung Đông và tham gia phiên làm việc với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy.

Cuộc gặp với ông Zelenskiy vào thứ Ba diễn ra trong bối cảnh đà tiến công của Nga tại Ukraine đã chậm lại và Kiev đang tìm kiếm thêm hỗ trợ tài chính, quân sự từ các đồng minh.

Vị thế của nhà lãnh đạo Ukraine hiện được đánh giá thuận lợi hơn so với thời điểm năm ngoái, khi ông Trump từng nói với ông tại Phòng Bầu dục rằng: "Ông không có quân bài nào trong tay".

Tuy nhiên, khả năng Kiev nhận được thêm sự ủng hộ từ Mỹ vẫn chưa rõ ràng, khi ông Trump đang ưu tiên khép lại cuộc xung đột với Iran, vấn đề đã ảnh hưởng đáng kể tới mức độ ủng hộ dành cho ông trong nước.

Các nhà lãnh đạo chờ chi tiết thỏa thuận Mỹ - Iran

Một trong những chủ đề được quan tâm nhất tại hội nghị là nội dung cụ thể của thỏa thuận Mỹ - Iran.

Theo kế hoạch, bản ghi nhớ giữa hai bên sẽ được ký chính thức tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu tới, song các điều khoản chi tiết hiện vẫn chưa được công bố.

Ông Trump cho biết eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đối với nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu, sẽ được mở lại vào thứ Sáu sau nhiều tháng gián đoạn. Đồng thời, Mỹ cũng sẽ chấm dứt lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran.

Thông tin này đã thúc đẩy tâm lý lạc quan trên thị trường tài chính châu Á trong phiên đầu tuần.

Trong một tuyên bố, Ban Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon, sẽ chấm dứt vĩnh viễn từ tối thứ Hai.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết hai bên sẽ tiếp tục đàm phán một thỏa thuận toàn diện hơn trong thời gian ngừng bắn kéo dài 60 ngày, bao gồm cả việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Tehran.

Các nguồn tin trước đó cho Reuters biết chương trình hạt nhân Iran cũng sẽ là một trong những nội dung trọng tâm của các cuộc đàm phán tiếp theo.

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), quốc gia chịu tác động trực tiếp từ cuộc chiến, cùng với Qatar và Ai Cập - hai nước đóng vai trò trung gian hòa giải - cũng sẽ tham dự hội nghị G7.

Hội nghị mang dấu ấn cuối nhiệm kỳ của ông Macron

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ đón tiếp ông Trump trong ngày khai mạc hội nghị. Đây được xem là một trong những dấu mốc ngoại giao quan trọng cuối cùng trong nhiệm kỳ thứ hai và cũng là nhiệm kỳ cuối của ông Macron, trước khi rời nhiệm sở vào năm tới.

Dù ảnh hưởng chính trị trong nước đang suy giảm, ông Macron vẫn duy trì vị thế đáng kể trên trường quốc tế. Nhà lãnh đạo Pháp đã thuyết phục ông Trump tham dự một bữa tiệc chiêu đãi cấp cao tại Cung điện Versailles vào ngày thứ Tư.

Thông qua vai trò chủ tịch luân phiên G7 năm nay, ông Macron muốn thúc đẩy các cuộc thảo luận về tình trạng mất cân đối kinh tế toàn cầu, vấn đề từ lâu đã là mối quan tâm của Mỹ, trước khi Washington tiếp quản vai trò chủ tịch G20 trong năm nay và G7 vào năm tới.

Pháp cho rằng đây là trách nhiệm chung của các nền kinh tế lớn, khi Trung Quốc đang sản xuất quá mức, Mỹ tiêu dùng quá mức, còn châu Âu lại đầu tư chưa đủ.

Brazil, Ấn Độ, Kenya và Hàn Quốc đã được mời tham dự hội nghị để cùng thảo luận về các vấn đề kinh tế toàn cầu. Trong khi đó, ông Macron cũng tiếp tục kêu gọi Trung Quốc thúc đẩy tiêu dùng trong nước nhằm góp phần tái cân bằng tăng trưởng kinh tế thế giới.