Lệnh ngừng bắn tại Lebanon mở ra hy vọng chấm dứt xung đột Israel-Hezbollah

Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon đã có hiệu lực vào sáng thứ Tư, sau khi lãnh đạo hai bên chấp nhận thỏa thuận do Mỹ làm trung gian. Thỏa thuận này mang lại hy vọng chấm dứt cuộc xung đột kéo dài suốt một năm giữa Israel và Hezbollah. Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn vẫn cần sự phê chuẩn của chính phủ lâm thời Lebanon.

Tổng thống Mỹ Joe Biden tuyên bố: “Theo thỏa thuận, giao tranh dọc biên giới Lebanon-Israel sẽ chấm dứt. Thỏa thuận này nhằm mục tiêu chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch.” Theo đó, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sẽ rút dần khỏi Lebanon trong 60 ngày, nhường chỗ cho quân đội Lebanon. Hezbollah sẽ không được phép tái thiết cơ sở hạ tầng tại miền Nam, và các chiến binh của nhóm này phải di chuyển chủ yếu về phía bắc sông Litani, cách biên giới khoảng 30km.

Hezbollah đã đồng ý với thỏa thuận này, theo các nguồn tin tham gia đàm phán. Mỹ và Pháp cam kết phối hợp với Israel và Lebanon để đảm bảo việc thực thi thỏa thuận. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh rằng Pháp “sẽ làm mọi cách để hỗ trợ,” và hy vọng thỏa thuận này sẽ “mở ra một chương mới cho Lebanon.”

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố rằng Israel sẵn sàng tuân thủ thỏa thuận nhưng cảnh báo: “Thời gian lệnh ngừng bắn kéo dài sẽ phụ thuộc vào tình hình ở Lebanon.” Ông cũng khẳng định Israel đã đạt được sự nhất trí với Mỹ, cho phép nước này duy trì quyền hành động quân sự nếu Hezbollah vi phạm thỏa thuận.

“Nếu Hezbollah vi phạm, tái vũ trang, hay xây dựng cơ sở hạ tầng gần biên giới, chúng tôi sẽ tấn công,” Netanyahu nói. “Nếu họ phóng tên lửa, đào hầm, hoặc vận chuyển vũ khí, chúng tôi cũng sẽ tấn công.”

Dù lệnh ngừng bắn đã bắt đầu, quân đội Israel vẫn tiến hành không kích dữ dội trên khắp Lebanon vào tối thứ Ba, bao gồm cả trung tâm Beirut, nơi trước đây chưa từng bị ảnh hưởng bởi xung đột.

Các nhà ngoại giao kỳ vọng thỏa thuận này sẽ mở đường cho việc chấm dứt một trong những vòng xung đột đẫm máu nhất giữa Israel và Hezbollah. Chính quyền Tổng thống Biden cũng đã thông báo chi tiết thỏa thuận cho đội ngũ an ninh quốc gia của Tổng thống đắc cử Donald Trump. Cố vấn an ninh quốc gia của Trump, Mike Waltz, hoan nghênh thỏa thuận và nhấn mạnh rằng Iran “nguồn gốc của hỗn loạn và khủng bố” sẽ không thể tiếp tục duy trì hiện trạng hỗ trợ khủng bố trong khu vực.

Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát từ năm ngoái, khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel để thể hiện sự ủng hộ với Hamas sau cuộc tấn công đẫm máu ngày 7/10 của tổ chức này. Đáp trả, Israel tiến hành một chiến dịch quân sự mạnh mẽ tại Gaza nhằm đối phó với các vụ sát hại dân thường và bắt cóc con tin do Hamas thực hiện, gây ra sự tàn phá nặng nề tại dải Gaza.

Cuộc giao tranh kéo dài một năm qua đã khiến hơn 3,700 người Lebanon và hơn 140 người Israel thiệt mạng, buộc hơn 1 triệu người Lebanon và khoảng 60,000 người Israel phải rời bỏ nhà cửa. Ban đầu, xung đột chỉ giới hạn ở các cuộc đấu pháo quanh đường Xanh, biên giới do Liên Hợp Quốc phân định giữa hai nước. Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, tình hình leo thang thành chiến tranh toàn diện.

Israel tăng cường không kích toàn diện trên lãnh thổ Lebanon, tiếp theo là một cuộc tấn công trên bộ vào tháng 10. Chiến dịch này đã giáng đòn nặng nề vào Hezbollah, tiêu diệt thủ lĩnh lâu năm Hassan Nasrallah, phá hủy nhiều vũ khí, cơ sở hạ tầng quan trọng và tàn phá nghiêm trọng các khu vực phía đông và nam Lebanon.

Trước đây, Hezbollah cùng đồng minh Iran tuyên bố sẽ không chấp nhận ngừng bắn nếu chiến tranh ở Gaza chưa chấm dứt. Tuy nhiên, Hezbollah đã thay đổi lập trường, trong khi các cuộc tấn công của Israel tại Gaza vẫn tiếp diễn.

Tổng thống Mỹ Joe Biden khẳng định chính quyền của ông sẽ thúc đẩy đàm phán giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Qatar và Israel nhằm đạt được lệnh ngừng bắn tại Gaza. Ông cũng nhấn mạnh rằng bình thường hóa quan hệ giữa Israel và Ả Rập Xê Út, cùng việc thành lập nhà nước Palestine, vẫn là mục tiêu khả thi, mặc dù đòi hỏi những quyết định khó khăn.

“Israel cần biến những thành công chiến thuật trong cuộc chiến chống Iran và các đồng minh thành chiến lược lâu dài, đảm bảo an ninh và thúc đẩy hòa bình, thịnh vượng tại khu vực,” Biden nói.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cam kết Pháp sẽ tiếp tục nỗ lực nhằm chấm dứt xung đột tại Gaza, đồng thời nhấn mạnh sự khổ đau chưa từng có mà người dân Gaza đang phải chịu đựng.