Liệu cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu có khả năng tái diễn?

Dưới đây là những lý do chính giải thích tại sao một cuộc khủng hoảng ngân hàng với quy mô như những năm 2007 - 2008 dường như rất khó xảy ra:

Thiếu chất xúc tác:

• Trong cuộc khủng hoảng tài chính, các ngân hàng "quá lớn để có thể sụp đổ" (too-big-to-fail banks) và các tổ chức tài chính khác phải đối mặt với vấn đề về nghĩa vụ nợ thế chấp và thế chấp dưới chuẩn. Vào thời điểm đó, cuộc khủng hoảng đã đánh sập nhiều tên tuổi lớn nhất trong lĩnh vực tài chính từ Citigroup đến Bear Stearns, AIG, Fannie Mae, Washington Mutual và Lehman Brothers.
• Ngược lại, dường như không có bất cứ vấn đề gì đáng chú ý trong bảng cân đối kế toán hiện nay. Thật vậy, sự thất bại của SVB là do khả năng quản lý dòng tiền gửi yếu kém cũng như sự thờ ơ đối với hậu quả từ chu kỳ thắt chặt mạnh mẽ nhất của Fed trong nhiều thập kỷ. Tất nhiên, có thể bảng cân đối kế toán của một số công ty bị ảnh hưởng nặng nề, nhưng những tên tuổi lớn không nằm trong số đó. Một số người lập luận rằng động thái thắt chặt chính sách của Fed sẽ bắt đầu ảnh hưởng đến nền kinh tế, nhưng lãi suất tăng nhanh để đối phó với lạm phát cao đòi hỏi họ phải tuân thủ các quy tắc cơ bản về quản lý bảng cân đối kế toán.

Ngăn chặn nhanh chóng:

• Từ năm 2011, Ủy ban Ổn định Tài chính (FSB) đã lập một danh sách các ngân hàng Mỹ quan trọng trong hệ thống.
• Các ngân hàng lớn nhất của Mỹ hiện được yêu cầu duy trì một lượng vốn lớn, đối mặt với các cuộc kiểm tra nghiêm ngặt và tuân thủ các quy định thanh khoản mới và khắt khe hơn. SVB, một công ty cho vay trung bình, không nằm trong số đó. Trong báo cáo tài chính mới nhất vào tháng 11, Fed đã đánh giá rằng “tỷ lệ vốn dựa theo rủi ro (risk-based capital ratios) của các ngân hàng vẫn ở mức trung bình và các cuộc kiểm tra căng thẳng cho thấy hệ thống vẫn ổn định trước suy thoái kinh tế nghiêm trọng”.
• Có thể vẫn có sơ hở trong cách kiểm tra hiện tại nhưng các biện pháp hiện nay đủ mạnh để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng ngân hàng.

Chính sách hỗ trợ:

• Mặc dù có thể thấy những dấu hiệu đầu tiên châm ngòi cho cuộc khủng hoảng tài chính ngay từ năm 2007, nhưng phải trải qua một số thiệt hại và sự thất bại của nhiều công ty tài chính trước khi Chương trình cứu trợ các tài sản gặp rắc rối (TARP) được thiết lập.
• Lần này, Fed đã nhanh chóng công bố chương trình hỗ trợ, cung cấp cho họ - những ngân hàng gặp phải tình trạng khó khăn tương tự như SVB khi lãi suất tăng nhanh - các khoản vay có kỳ hạn 1 năm. Sự hỗ trợ nhanh chóng này đã giúp xoa dịu nỗi lo của người gửi tiền và nhà đầu tư.

Cẩn thận với các quyết định lãi suất:

• Tất cả những điều trên không có nghĩa là nền kinh tế đã trở lại bình thường. Các tài sản như bất động sản thương mại và các khoản vay có đòn bẩy có thể trở thành mối nguy hiểm khi Fed tiếp tục tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, trong khi Moody’s đã đưa First Republic Bank và năm tổ chức cho vay khác của Mỹ vào diện xem xét hạ mức xếp hạng. Những ngày và tháng tới sẽ có nhiều khó khăn cho Fed cũng như các trader lãi suất, nhưng có rất ít khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất tổng cộng 75 điểm cơ bản vào cuối năm nay.