Liệu thị trường mới nổi có phải là "bến đỗ an toàn" cho nhà đầu tư trước sóng gió kinh tế toàn cầu?

William Blair đã mua trái phiếu bằng đồng đô la Jamaica, peso Cộng hòa Dominica, rupee Pakistan và kwacha Zambia. Đồng thời, AXA Investment đang nắm giữ chứng khoán bằng đồng tenge Kazakhstan, Ninety One đang cân nhắc mua vào trái phiếu shilling Uganda, Pinebridge đang thẩm định các trái phiếu soum Uzbekistan, và BlackRock đã bổ sung thêm trái phiếu bằng đồng dinar Serbia vào danh mục đầu tư.

Các nhà quản lý tài sản ngày càng thực hiện nhiều phân bổ vốn vượt ra ngoài tiêu chuẩn thông thường, đồng thời để ngỏ rủi ro tiền tệ nhằm tìm kiếm mức lợi suất hấp dẫn nhất mà thị trường trái phiếu có thể mang lại. Các chuyên gia nhắm đến những thị trường tương đối độc lập với nền kinh tế toàn cầu, với cơ hội đầu tư được thúc đẩy bởi các yếu tố nội địa như tăng trưởng, cải cách hoặc lãi suất cao.

"Chúng tôi tìm thấy sự kết hợp giữa các đồng tiền được định giá thấp với mức sinh lời rất cao và lãi suất vô cùng hấp dẫn," Marcelo Assalin, người đứng đầu nhóm trái phiếu thị trường mới nổi của William Blair chia sẻ. "Những thị trường này thường không có mối tương quan với thị trường toàn cầu, và đây chính là điểm đặc biệt thu hút."

Trước đây, các nhà đầu tư khi đa dạng hóa sang các quốc gia cận biên thường mua trái phiếu chính phủ bằng đồng USD để tránh rủi ro tỷ giá và chỉ tập trung vào những tên tuổi có trong chỉ số tham chiếu. Xu hướng này đang thay đổi, khi giới đầu tư mạnh dạn vượt xa khỏi khuôn khổ truyền thống để tìm kiếm lợi suất cao và công cụ phòng ngừa trước biến động toàn cầu.

Tuy nhiên, mọi lựa chọn đều có sự đánh đổi nhất định. Các nhà đầu tư đang thay thế rủi ro toàn cầu - ví dụ như chính sách thuế quan khó lường của Trump — bằng những thách thức địa phương. Những thị trường kém phổ biến này thường có thanh khoản thấp và có thể khiến nhà đầu tư bị mắc kẹt trong trường hợp suy thoái đột ngột. Các biến cố chính trị và kinh tế bất ngờ có thể biến lợi nhuận thành thua lỗ chỉ sau một đêm. Quy mô nhỏ bé của các thị trường này cũng hạn chế phạm vi cơ hội đầu tư.

"Quý vị cần phải chọn lọc và nghiên cứu kỹ lưỡng bởi những thị trường này ít được biết đến và ít được phân tích sâu," Aurelie Martin, nhà kinh tế học và phân tích đầu tư tại Ninety One ở London nhận định.

Cấu trúc danh mục đầu tư đa dạng

Cần lưu ý rằng các nhà quản lý quỹ thực hiện những chiến lược đầu tư phi truyền thống này không hẳn đang quay lưng với các thị trường mới nổi chính thống.

Trên thực tế, lợi nhuận từ trái phiếu nội tệ trong năm nay chủ yếu đến từ các quốc gia quy mô lớn hơn. Brazil, Mexico và Chile đã mang lại lợi nhuận hai con số, đưa chỉ số của Bloomberg cho loại tài sản này đạt mức khởi đầu tốt nhất kể từ năm 2023. Các quốc gia có lợi suất cao như Ai Cập, với mức lãi suất trên 20%, đang thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư tìm kiếm lợi tức.

So sánh với thành quả từ các thị trường cận biên ít được biết đến thì kết quả còn khá khiêm tốn. Quỹ ETF iShares JPMorgan EM Local Currency Bond, với chứng khoán từ các quốc gia nhỏ hơn trong top 10 danh mục, đã tăng 4,3% kể từ đầu năm 2025. Con số này cao gấp đôi so với chỉ số Bloomberg EM Local Currency Government Universal, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với Brazil, nơi các nhà đầu tư thu về 16%.

Tuy nhiên, lý do khiến việc rời xa lối mòn trở nên hấp dẫn chính là sự đa dạng hóa, theo nhận định của Magda Branet, Giám đốc phụ trách thị trường mới nổi và trái phiếu châu Á tại AXA Investment Managers UK.

Sức hấp dẫn từ sự biệt lập

Với mối tương quan tối thiểu đối với thị trường toàn cầu, các quốc gia cận biên có thể tránh được hiệu ứng ảnh hưởng tiêu cực - một lợi thế tiềm năng trong bối cảnh các nhà đầu tư dự đoán sự gia tăng biến động trong những tháng tới.

"Khi bước vào thị trường cận biên, quý vị không thực sự đang đặt cược vào xu hướng suy yếu của đồng USD toàn cầu," Branet phân tích. "Quý vị phải thực sự ưa thích đồng tiền đó thì mới nên tham gia vào giao dịch."

Branet, người quản lý quỹ đang nắm giữ trái phiếu tenge tại Kazakhstan, cho biết bà không thực hiện phòng ngừa rủi ro tiền tệ vì điều này sẽ làm giảm đáng kể lợi nhuận từ chênh lệch lãi suất.

Hiện tại, các thị trường lớn hơn như Brazil đang hoạt động hiệu quả nhờ đồng USD suy yếu. Nếu đồng USD tăng giá trở lại, hiện tượng này có thể gây ra dòng vốn chảy ra lớn. Ngược lại, các nhà đầu tư kỳ vọng lợi suất đáng kể từ thị trường cận biên có thể bù đắp cho khả năng thua lỗ tiền tệ trong khi vẫn mang lại lợi nhuận tích cực.

Lợi suất hấp dẫn

Ví dụ, Uzbekistan hiện đang cung cấp mức lãi suất coupon 17% cho trái phiếu kỳ hạn tháng 9/2034 phát hành bằng đồng soum. Lợi suất TPCP Pakistan kỳ hạn 10 năm là 10.5%. Trái phiếu kỳ hạn tháng 3/2035 của Kazakhstan mang lại lợi suất 10.25%, trong khi lợi suất TPCP Jamaica kỳ hạn 5 năm là 11.875%.

"Chúng tôi nhận thấy động lực cải cách và cải thiện nền tảng tín dụng tại các thị trường này," Joseph Cuthbertson, nhà phân tích tại PineBridge Investments nhận xét về Uzbekistan. "Đồng tiền này đang được duy trì trong cơ chế neo đáng tin cậy, và lợi suất TPCP vẫn rất hấp dẫn sau khi điều chỉnh cho bất kỳ sự mất giá nào của tỷ giá."

Tuy vậy, nguy cơ thua lỗ tiền tệ đột ngột luôn hiện hữu. Sự bùng phát căng thẳng chính trị tuần trước tại Thổ Nhĩ Kỳ đã cho thấy ngay cả những kế hoạch đầu tư được chuẩn bị kỹ lưỡng cũng có thể tan rã bất ngờ, ngay cả tại các thị trường mới nổi chính thống.

"Đây là vấn đề đòi hỏi kỷ luật cao hơn và sự tỉnh táo hơn bình thường," Branet thuộc AXA Investment nhấn mạnh.