Mỹ - Ukraine nối lại đàm phán tại Ả Rập Xê Út giữa tranh cãi về phát ngôn ca ngợi Putin của đặc phái viên của Trump

Trong một động thái ngoại giao có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường tài chính quốc tế, các nhà đàm phán Mỹ và Ukraine đã hội đàm tại Ả Rập Saudi vào Chủ nhật vừa qua, đánh dấu vòng đàm phán thứ hai nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài với Nga. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, khi niềm tin của Kiev vào Washington một lần nữa bị thử thách bởi phát ngôn gây tranh cãi từ đại diện chính quyền Trump.

Steve Witkoff, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về Nga, đã làm dấy lên làn sóng chỉ trích khi lặp lại quan điểm của Điện Kremlin về Ukraine trong một podcast với Tucker Carlson. Đáng chú ý, Witkoff công khai bày tỏ thiện cảm với Tổng thống Nga Vladimir Putin, mô tả ông là "cực kỳ thông minh" sau cuộc gặp tại Moscow. "Tôi không coi Putin là một kẻ xấu," Witkoff tuyên bố, đồng thời bác bỏ các nỗ lực an ninh hậu chiến của châu Âu là "một tư thế và một sự phô trương" - phát ngôn có thể gây bất ổn cho các thị trường tài chính châu Âu vốn đã mong manh.

Trong khi Washington đề xuất một "lệnh ngừng bắn 30 ngày" như bước đệm cho đàm phán lâu dài, Kiev đã cáo buộc Moscow vi phạm cam kết tạm dừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng - yếu tố then chốt ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng và giá cả hàng hóa trên thị trường toàn cầu. Phản ứng từ Điện Kremlin về cuộc phỏng vấn Witkoff còn để ngỏ, nhưng Margarita Simonyan, tổng biên tập RT, đã xác nhận rằng "thông điệp chính từ chính sách Ukraine của Trump" là công nhận các yêu sách lãnh thổ của Nga - thông tin có thể tác động đến các quyết định đầu tư dài hạn tại khu vực.

Mike Waltz, cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, trong cuộc phỏng vấn với CBS, đã làm rõ chiến lược đàm phán từng bước, bắt đầu với "lệnh ngừng bắn hàng hải để cả hai bên có thể vận chuyển ngũ cốc, nhiên liệu và bắt đầu tiến hành thương mại trở lại ở Biển Đen". Tuyên bố này đã tạo tín hiệu tích cực cho thị trường hàng hóa toàn cầu, đặc biệt là ngũ cốc và năng lượng - hai mặt hàng chịu tác động nặng nề từ cuộc xung đột.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Rustem Umerov, người dẫn đầu phái đoàn bao gồm các cố vấn cấp cao và sĩ quan quân đội, đã mô tả cuộc gặp là "hiệu quả và tập trung", nhấn mạnh rằng "năng lượng" là một trong những vấn đề trọng tâm được thảo luận. Khía cạnh này đặc biệt quan trọng khi châu Âu và Ukraine đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và giảm phụ thuộc vào Nga - một xu hướng đang tạo ra cơ hội đầu tư mới trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và cơ sở hạ tầng.

Cần lưu ý rằng sau vòng đàm phán đầu tiên tại Jeddah vào ngày 11 tháng 3, Washington đã nối lại viện trợ quân sự và chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine - động thái đã tác động tích cực đến các cổ phiếu trong ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Tuy nhiên, kế hoạch ngừng bắn đã không nhận được sự ủng hộ từ Putin, người chỉ cam kết kiềm chế tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trong 30 ngày - một cam kết mà theo Kiev, Moscow đã không thực hiện.

Thực tế này được minh chứng qua làn sóng tấn công quy mô lớn gần đây của Nga, bao gồm 1,100 máy bay không người lái, 1,580 bom dẫn đường trên không và 15 tên lửa các loại nhắm vào các thành phố Ukraine, theo thông tin từ Tổng thống Zelenskyy. Các cuộc tấn công vào Odesa - cảng biển quan trọng của Ukraine - đã dẫn đến tình trạng cắt điện khẩn cấp, gián đoạn hoạt động logistics và thương mại, gây áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu và giá cả hàng hóa.

Trong một diễn biến liên quan, Sir Keir Starmer, Thủ tướng Anh, đang nỗ lực xây dựng một "liên minh sẵn sàng" gồm hơn 30 quốc gia để bảo vệ bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào tại Ukraine, với Anh và Pháp dự kiến đóng vai trò lãnh đạo. Sáng kiến này, dù bị Witkoff chỉ trích, nhưng vẫn nhận được sự ủng hộ từ Thủ tướng Rachel Reeves: "Chúng ta cần đảm bảo rằng nếu có lệnh ngừng bắn thì nó có thể được bảo vệ... Tất nhiên Mỹ phải là một phần quan trọng của điều đó."

Các nhà phân tích tài chính đang theo dõi sát sao những diễn biến này, đánh giá khả năng giải quyết xung đột và tác động của nó đến thị trường năng lượng, nông sản và quốc phòng. Đặc biệt, việc mở lại các tuyến thương mại ở Biển Đen sẽ là yếu tố quyết định đối với giá ngũ cốc toàn cầu, trong khi các cam kết về an ninh lâu dài cho Ukraine có thể mở ra làn sóng đầu tư mới vào tái thiết cơ sở hạ tầng - một thị trường tiềm năng trị giá hàng trăm tỷ đô la.