Nhật Bản đã chi hàng chục tỷ USD để cứu đồng Yên. Vì sao đồng tiền này vẫn suy yếu?

Đồng JPY tiếp tục là bài toán khó đối với các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản khi đà giảm giá kéo dài làm tăng chi phí nhập khẩu và gánh nặng sinh hoạt của người dân.

Cuối tháng 4, khi đồng JPY rơi xuống mức thấp nhất kể từ tháng 7/2024, chính phủ Nhật Bản đã chi gần 74 tỷ USD để hỗ trợ tỷ giá, mức can thiệp lớn nhất từng được ghi nhận trong vòng một tháng. Tuy nhiên, tác động chỉ mang tính tạm thời khi đồng JPY nhanh chóng quay lại xu hướng suy yếu, buộc giới chức tiếp tục phát tín hiệu sẵn sàng hành động nếu cần thiết.

Vì sao đồng JPY vẫn yếu?

Nguyên nhân lớn nhất đến từ chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ. Trong khi Fed duy trì lãi suất ở mức cao và thị trường còn kỳ vọng khả năng tăng lãi suất trở lại, lãi suất tại Nhật Bản vẫn thấp dù BoJ đã nâng lên mức cao nhất trong 30 năm.

Bên cạnh đó, căng thẳng tại Trung Đông khiến giá dầu tăng mạnh, tạo thêm áp lực cho Nhật Bản – quốc gia phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhập khẩu năng lượng. Nhu cầu mua USD để thanh toán hóa đơn năng lượng vì thế gia tăng, gây áp lực lên đồng JPY.

Vì sao Nhật Bản lo ngại đồng JPY yếu?

Đồng JPY suy yếu giúp thúc đẩy xuất khẩu và thu hút khách du lịch quốc tế. Tuy nhiên, mặt trái là chi phí nhập khẩu năng lượng và nguyên liệu thô tăng cao, làm lạm phát leo thang và gây áp lực lên các hộ gia đình cũng như doanh nghiệp trong nước.

Ngoài ra, Mỹ nhiều lần chỉ trích Nhật Bản hưởng lợi từ đồng tiền yếu. Tổng thống Donald Trump cho rằng tỷ giá thấp mang lại lợi thế cạnh tranh không công bằng cho các doanh nghiệp Nhật Bản, khiến vấn đề này trở thành chủ đề nhạy cảm trong quan hệ thương mại song phương.

Can thiệp tiền tệ là gì?

Can thiệp tiền tệ xảy ra khi chính phủ hoặc ngân hàng trung ương tham gia thị trường ngoại hối nhằm tác động đến tỷ giá.

Tại Nhật Bản, Bộ Tài chính quyết định thời điểm can thiệp, còn BoJ thực hiện giao dịch bằng cách mua đồng JPY và bán USD. Nguồn lực chủ yếu đến từ dự trữ ngoại hối của quốc gia, bao gồm tiền mặt và trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Can thiệp có hiệu quả không?

Can thiệp thường giúp đồng JPY phục hồi mạnh trong ngắn hạn và phát đi tín hiệu cảnh báo tới giới đầu cơ. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài khá hạn chế nếu các yếu tố nền tảng như chênh lệch lãi suất hay dòng vốn quốc tế không thay đổi.

Điều này thể hiện rõ trong đợt can thiệp gần đây. Sau khi phục hồi mạnh vào đầu tháng 5, đồng JPY đã quay trở lại gần mốc 160 JPY/USD vào đầu tháng 6, cho thấy thị trường vẫn bị chi phối bởi các yếu tố kinh tế cơ bản.

Quan điểm của Mỹ

Washington không muốn đồng JPY suy yếu quá mức nhưng cũng cho rằng tiếp tục can thiệp không phải là giải pháp bền vững .

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây cho rằng BoJ nên tiếp tục bình thường hóa chính sách tiền tệ và cho phép đồng JPY tự điều chỉnh về mức giá phù hợp. Đây cũng được xem là hướng đi lâu dài hơn so với việc sử dụng dự trữ ngoại hối để hỗ trợ tỷ giá.