Nhật Bản: Lạm phát chậm lại nhưng áp lực tăng lãi suất vẫn hiện hữu

Lạm phát lõi tại Nhật Bản tiếp tục chậm lại trong tháng 7, tháng thứ hai liên tiếp, nhưng vẫn duy trì trên mức mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ), qua đó giữ nguyên kỳ vọng về khả năng có thêm một đợt tăng lãi suất trong những tháng tới.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cốt lõi toàn quốc, loại trừ thực phẩm tươi sống, đã tăng 3.1% so với cùng kỳ năm trước, theo dữ liệu chính phủ công bố hôm thứ Sáu. Con số này cao hơn mức dự báo trung bình 3.0% của thị trường nhưng thấp hơn mức 3.3% trong tháng 6. Nguyên nhân chính đến từ hiệu ứng cơ sở do giá năng lượng năm ngoái tăng mạnh sau khi chính phủ kết thúc chương trình trợ cấp nhiên liệu.

“Lạm phát rõ ràng đã giảm tốc từ tháng 5, khi đạt đỉnh 3.7%, và dự kiến sẽ tiếp tục giảm trong những tháng cuối năm nhờ giá gạo hạ nhiệt cùng với việc khôi phục trợ cấp năng lượng,” Kazutaka Maeda, kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Meiji Yasuda, nhận định. “Tuy nhiên, mức giá vẫn cao. Tình hình hiện tại tiếp tục củng cố khả năng BoJ nâng lãi suất, có thể sớm nhất là vào tháng 10.”

Trong tháng 7, giá năng lượng giảm 0.3% so với cùng kỳ, đánh dấu mức giảm đầu tiên kể từ tháng 3 năm ngoái. Ngược lại, lạm phát thực phẩm (không tính thực phẩm tươi sống) tăng lên 8.3% so với 8.2% trong tháng 6, cho thấy chi phí sinh hoạt vẫn gây áp lực lớn lên các hộ gia đình. Một chỉ số khác, loại bỏ cả thực phẩm tươi sống và năng lượng – được BOJ coi là thước đo sát với nhu cầu nội địa – cũng tăng 3.4% so với cùng kỳ, tương đương tháng 6.

Chi phí thực phẩm và nguyên liệu nhập khẩu cao đã giữ lạm phát lõi của Nhật Bản trên mục tiêu 2% suốt hơn ba năm qua, làm dấy lên lo ngại về hiệu ứng giá cả lan rộng trong nền kinh tế. BoJ đã chấm dứt chính sách nới lỏng kéo dài một thập kỷ và nâng lãi suất ngắn hạn lên 0.5% hồi tháng 1, với nhận định rằng Nhật Bản đang tiến gần đến mục tiêu lạm phát bền vững.

Mặc dù BoJ đã nâng dự báo lạm phát vào tháng trước, Thống đốc Kazuo Ueda vẫn nhấn mạnh sự cần thiết của cách tiếp cận thận trọng, do lo ngại tác động từ thuế quan của Mỹ đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, số liệu GDP quý II mạnh bất ngờ cùng thỏa thuận Mỹ–Nhật gần đây đã củng cố niềm tin rằng kinh tế Nhật có thể tránh được suy thoái do thuế quan, qua đó tăng khả năng cho một đợt thắt chặt tiền tệ khác trong năm nay.

Ngoài ra, một số nhà phân tích cũng lưu ý đến sức ép từ phía Washington. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây công khai nhận định rằng BoJ “đang chậm chân” trong việc điều chỉnh chính sách, một động thái hiếm hoi thể hiện áp lực chính trị từ Mỹ.

Theo khảo sát mới nhất của Reuters, 63% các nhà kinh tế dự đoán BoJ sẽ nâng lãi suất cơ bản lên ít nhất 0.75% từ mức 0.5% hiện tại vào cuối năm nay, tăng so với tỷ lệ 54% trong cuộc khảo sát trước đó.