Nhật Bản thực hiện cuộc cải cách ngân sách lớn nhất kể từ sau Thế chiến II

"Đây rõ ràng là cuộc cải tổ lớn nhất kể từ sau chiến tranh. Chính phủ đang theo đuổi mục tiêu này với quyết tâm rất lớn," bà Katayama nói.

Phát biểu được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Quốc hội Nhật Bản thông qua gói ngân sách bổ sung trị giá 3.1 nghìn tỷ JPY (19.4 tỷ USD), trong đó có quỹ dự phòng mới trị giá 2.5 nghìn tỷ JPY nhằm ứng phó với áp lực lạm phát phát sinh từ xung đột tại Trung Đông.

Thủ tướng Sanae Takaichi trước đó cho biết chính phủ muốn giảm sự phụ thuộc vào các gói ngân sách bổ sung. Trong nhiều năm qua, Nhật Bản thường xuyên sử dụng công cụ này để tài trợ cho nhiều chương trình chi tiêu khác nhau, kể cả những khoản không liên quan trực tiếp đến các tình huống khẩn cấp.

Theo kế hoạch cải cách, chính phủ sẽ đưa nhiều khoản chi hơn vào ngân sách đầu năm thay vì bổ sung sau đó. Mục tiêu là giúp việc hoạch định tài khóa trở nên rõ ràng hơn, đồng thời giảm chỉ trích từ phe đối lập về tình trạng chi tiêu quá lỏng lẻo.

Tuy nhiên, đề xuất này đang làm dấy lên lo ngại tại các địa phương. Nhiều chính quyền địa phương cho rằng việc chuyển các chương trình từ ngân sách bổ sung sang ngân sách chính thức có thể làm thay đổi cơ chế trợ cấp và điều kiện tài trợ, khiến họ gặp bất lợi.

Bà Katayama cho biết chính phủ đang lắng nghe các ý kiến này và sẽ có giải pháp phù hợp. Dù vậy, bà nhấn mạnh Tokyo không loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng ngân sách bổ sung và vẫn sẽ áp dụng khi xuất hiện các tình huống bất ngờ.

Theo Bộ trưởng Tài chính, vấn đề hiện nay là hệ thống ngân sách của Nhật Bản đã hình thành tâm lý mặc định rằng sẽ luôn có một gói ngân sách bổ sung lớn được ban hành trong năm, làm giảm khả năng dự báo ngay từ đầu năm tài khóa.

Việc chuyển nhiều khoản chi vào ngân sách chính có thể khiến quy mô ngân sách thường niên của Nhật Bản tăng đáng kể so với mức khoảng 122 nghìn tỷ JPY hiện nay.

Liên quan đến thị trường ngoại hối, bà Katayama tái khẳng định chính phủ sẵn sàng có những hành động "mạnh mẽ" nếu cần thiết để hỗ trợ đồng JPY.

Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh USD/JPY giao dịch quanh mức 160.15, không xa vùng tỷ giá từng buộc chính quyền Nhật Bản phải can thiệp thị trường từ cuối tháng 4. Dữ liệu dự trữ ngoại hối công bố tuần trước cho thấy Tokyo nhiều khả năng đã bán tài sản nước ngoài, bao gồm trái phiếu kho bạc Mỹ, để tài trợ cho các hoạt động hỗ trợ đồng nội tệ.

Nhật Bản đã chi kỷ lục 11.73 nghìn tỷ JPY để can thiệp thị trường tiền tệ trong giai đoạn kéo dài một tháng tính đến ngày 27/5.