Nikkei lập kỷ lục mới: tăng trưởng bền vững hay “cơn hưng phấn” tạm thời?

Chỉ số Nikkei của Nhật Bản được dự báo có thể hạ nhiệt từ mức cao kỷ lục gần đây vào cuối năm nay, theo các chiến lược gia tham gia khảo sát của Reuters. Tuy vậy, xu hướng này vẫn phụ thuộc nhiều vào thỏa thuận thương mại còn mong manh với Mỹ.

Trong tuần trước, Nikkei đã lần đầu tiên vượt qua đỉnh lịch sử trong ngày, và tuần này đã đạt mức cao nhất 43,876.42 điểm. Tính từ đầu năm đến nay, chỉ số này tăng hơn 9%, nhưng theo dự báo trung bình của 18 nhà phân tích được khảo sát từ ngày 8–18/8, Nikkei có thể giảm về mốc 42,000 điểm vào cuối tháng 12.

Trước đó, Nikkei từng lao dốc cùng thị trường toàn cầu vào tháng 4 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế nhập khẩu diện rộng. Tuy nhiên, sau khi chính quyền Mỹ rút lại lập trường cứng rắn và ký các thỏa thuận thương mại song phương, nhiều chỉ số đã phục hồi. Chứng khoán Nhật Bản bật tăng khoảng 11% kể từ tháng trước, khi Mỹ đồng ý giảm thuế nhập khẩu ô tô từ Nhật xuống còn 15% từ mức 27.5%. Dù vậy, thời điểm thực hiện và các chi tiết cụ thể của thỏa thuận này vẫn còn chưa rõ ràng.

“Thuế suất 15% là mức thấp hơn nhiều so với thuế mà Mỹ áp với Trung Quốc, vì thế các công ty Nhật có thể tận dụng lợi thế cạnh tranh,” Masayuki Kubota, chiến lược gia trưởng tại Rakuten Securities, nhận định. “Nhưng rủi ro vẫn lớn, bởi chưa chắc ông Trump sẽ duy trì thỏa thuận này.”

Kinh tế Nhật Bản vốn phụ thuộc mạnh vào xuất khẩu. Số liệu công bố tuần trước cho thấy GDP quý II tăng trưởng vượt kỳ vọng, tiếp tục khẳng định sức chống chịu của nền kinh tế lớn thứ tư thế giới.

Quản trị doanh nghiệp – động lực tăng trưởng

Một trong những yếu tố thúc đẩy Nikkei trong những năm gần đây là nỗ lực cải thiện quản trị doanh nghiệp của Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo. Dưới áp lực nâng cao lợi nhuận và giá trị cổ đông, nhiều doanh nghiệp đã đẩy mạnh mua lại cổ phiếu, trong khi các thương vụ tư nhân hóa cũng ngày càng nhiều.

Đầu năm ngoái, Nikkei lần đầu tiên vượt qua mốc lịch sử 38,957.44 điểm – mức kỷ lục tồn tại từ thời bong bóng kinh tế 1989. Đến ngày 11/7/2024, chỉ số blue-chip này còn lập đỉnh trong ngày tại 42,426.77 điểm trước khi chững lại.

Nhờ sự hỗn loạn về thuế phần nào được giải tỏa và nền kinh tế trong nước vững vàng, 9/12 chuyên gia trong khảo sát của Reuters dự báo lợi nhuận doanh nghiệp Nhật sẽ cao hơn trong nửa cuối năm 2025. “Nếu kinh tế Mỹ ổn định, các doanh nghiệp Nhật có thể dễ dàng nâng giá xuất khẩu để bù đắp chi phí thuế quan, nhờ đó lợi nhuận sẽ được hỗ trợ,” Yugo Tsuboi, chiến lược gia trưởng tại Daiwa Securities, nhận định.

Theo dự báo trung bình, Nikkei sẽ đạt khoảng 43,000 điểm vào giữa năm 2026 và có thể chạm 45,500 điểm vào cuối năm.

Kelvin Wong, chuyên gia cấp cao tại Oanda, cho rằng sự cải thiện lương trong nước cùng chính sách nới lỏng hơn từ Fed sẽ khiến Nhật Bản tiếp tục là điểm đến hấp dẫn với nhà đầu tư quốc tế. “Thanh khoản toàn cầu tăng lên nhờ đồng USD suy yếu và một Fed ôn hòa có thể tạo hiệu ứng dây chuyền tích cực cho chứng khoán Nhật,” Wong phân tích.

BoJ và chính trường Nhật

Trong nước, các yếu tố được theo dõi sát sao là động thái nâng lãi suất đã bị trì hoãn lâu dài của Ngân hàng Nhật Bản (BoJ) và những biến động trên chính trường. Thủ tướng Shigeru Ishiba đang chịu áp lực từ chức sau thất bại trong cuộc bầu cử vừa qua. Kỳ vọng về một lãnh đạo mới với chính sách tài khóa nới lỏng hơn cũng góp phần tạo lợi thế cho thị trường, theo ông Tony Sycamore, nhà phân tích tại IG.

“Chúng tôi tin thị trường sẽ còn đi lên trong phần còn lại của năm, nhưng sau đó có thể sẽ xuất hiện một nhịp điều chỉnh khi BoJ tiến gần đến chu kỳ tăng lãi suất,” ông Sycamore nói thêm.