Nước đi của Warsh có thể khiến Fed tăng lãi suất, lãi vay thế chấp giảm

Khả năng Fed nâng lãi suất trong cuộc họp tuần này là khá thấp sau khi các số liệu gần đây cho thấy lạm phát đã hạ nhiệt. Bên cạnh đó, năm nhóm công tác do Chủ tịch Fed Kevin Warsh thành lập để rà soát phương pháp và hoạt động của ngân hàng trung ương mới chỉ bắt đầu làm việc, với kết quả dự kiến công bố vào cuối năm. Tuy nhiên, một đợt tăng lãi suất vẫn có thể giúp Warsh đạt nhiều mục tiêu cùng lúc, bao gồm củng cố uy tín chống lạm phát và thậm chí giành được sự ủng hộ từ Tổng thống Donald Trump.

Mặc dù Nhà Trắng kỳ vọng Fed sẽ tìm cách hạ lãi suất để kéo giảm chi phí đi vay trong nền kinh tế, Fed thực tế chỉ kiểm soát lãi suất ngắn hạn. Các mức lãi suất dài hạn như lãi vay thế chấp, vay mua ô tô hay lợi suất trái phiếu doanh nghiệp chủ yếu do thị trường trái phiếu quyết định.

Điều này từng xảy ra dưới thời cựu Chủ tịch Fed Alan Greenspan. Giai đoạn 2004-2006, Fed nâng lãi suất từ 1% lên 4.75%, nhưng lợi suất trái phiếu dài hạn và lãi vay thế chấp lại giảm. Thị trường khi đó tin rằng Fed đủ quyết tâm kiểm soát lạm phát, khiến kỳ vọng lạm phát hạ xuống và kéo lợi suất dài hạn đi xuống.

Đây cũng là kịch bản mà Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent được cho là mong muốn. Ông từng nhấn mạnh chính quyền quan tâm nhiều hơn đến việc giảm lãi suất dài hạn thay vì gây áp lực để Fed hạ lãi suất điều hành. Một số chuyên gia tại Wells Fargo cũng cho rằng nếu Warsh nâng lãi suất, thị trường có thể xem đây là tín hiệu củng cố cam kết chống lạm phát, từ đó kéo lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài giảm.

Kể từ khi nhậm chức vào tháng 5, Warsh luôn khẳng định Fed hoạt động độc lập với Nhà Trắng, bất chấp mong muốn của Tổng thống Trump về việc đưa lãi suất của Mỹ xuống mức thấp nhất thế giới. Trong phiên điều trần trước Thượng viện ngày 15/7, ông nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu vẫn là ổn định giá cả, đồng thời cho rằng sau hơn 63 tháng lạm phát vượt mục tiêu 2%, nhiệm vụ kiểm soát lạm phát cấp thiết hơn so với mục tiêu toàn dụng lao động. Ông cũng cảnh báo làn sóng đầu tư AI đang làm gia tăng áp lực lạm phát khi nhu cầu tăng nhanh hơn khả năng mở rộng nguồn cung.

Dù vậy, khả năng Fed tăng lãi suất ngay tuần này vẫn chưa phải kịch bản cơ sở. Thị trường hiện định giá khoảng 38% khả năng Fed nâng lãi suất từ mức 3.75%, tăng mạnh so với dưới 10% trước phiên điều trần của Warsh. Dù chỉ là một phiếu trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), Warsh có thể nhận được sự đồng thuận khi ngày càng nhiều quan chức Fed phát tín hiệu hawkish và cho rằng chính sách tiền tệ cần được thắt chặt hơn.

Lịch sử cũng cho thấy nhiều chủ tịch Fed mới thường sớm nâng lãi suất để xây dựng uy tín chống lạm phát. Paul Volcker thực hiện điều này chỉ sau hai tháng nhậm chức, còn Alan Greenspan, Ben Bernanke và Jerome Powell đều hành động trong tháng đầu tiên. Chỉ riêng Janet Yellen phải mất gần hai năm mới bắt đầu chu kỳ tăng lãi suất.

Dù kịch bản Fed nâng lãi suất trong tuần này vẫn chưa được đánh giá cao, Warsh hiểu rằng việc tiếp tục thể hiện lập trường cứng rắn sẽ củng cố niềm tin của thị trường trái phiếu và nâng cao uy tín của ông trong vai trò người đứng đầu Fed. Nếu điều đó giúp kéo lãi suất dài hạn đi xuống, đây có thể cũng là kết quả mà Nhà Trắng mong muốn.