Tỷ lệ ủng hộ Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi giảm mạnh khi lo ngại lạm phát kéo dài

Theo khảo sát của báo Yomiuri, tỷ lệ ủng hộ chính phủ Takaichi giảm từ 69% trong tháng 6 xuống còn 57%, mức thấp nhất kể từ khi bà nhậm chức vào tháng 10 năm ngoái. Khảo sát của Nikkei và TV Tokyo cũng cho thấy tỷ lệ tín nhiệm giảm 10 điểm phần trăm xuống còn 58%, trong khi khảo sát của Kyodo News ghi nhận mức ủng hộ nội các giảm 2.1 điểm phần trăm xuống 53.7%.

Ba cuộc khảo sát đều được thực hiện trong dịp cuối tuần, ngay sau khi Quốc hội Nhật Bản bế mạc hôm thứ Bảy, một ngày sau khi liên minh cầm quyền thông qua một dự luật gây tranh cãi với cách biệt sít sao.

Dù giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hạ viện hồi tháng 2, bà Takaichi vẫn gặp khó khăn trong việc thúc đẩy chương trình nghị sự tại Thượng viện, nơi liên minh cầm quyền không nắm đa số. Dù mức tín nhiệm vẫn tương đối cao, đà suy giảm mạnh trong những tuần gần đây cho thấy cử tri cho rằng chính phủ đang dành quá nhiều sự chú ý cho các dự luật ít cấp bách hơn thay vì giải quyết áp lực chi phí sinh hoạt.

Các khảo sát cũng cho thấy đa số người dân ủng hộ việc cho phép nữ giới kế vị Hoàng gia, trái ngược với quy định chỉ nam giới được kế vị vốn tiếp tục được duy trì trong Luật Hoàng gia sửa đổi hồi đầu tháng. Bản sửa đổi bổ sung hai nội dung gồm cho phép nhận con nuôi là nam giới từ các nhánh cũ của Hoàng gia và cho phép nữ thành viên Hoàng gia giữ nguyên thân phận sau khi kết hôn với người ngoài Hoàng tộc.

Khảo sát của Nikkei cho thấy 59% người được hỏi ủng hộ cả nữ Thiên hoàng và Thiên hoàng theo dòng mẹ. Thêm 25% cho rằng chỉ nên chấp nhận nữ Thiên hoàng nhưng không chấp nhận kế vị theo dòng mẹ, nâng tổng tỷ lệ ủng hộ nữ giới kế vị lên 84%.

Phát biểu tại Ủy ban Ngân sách Hạ viện hôm thứ Hai, bà Takaichi cho biết rất khó xác định chính xác nguyên nhân khiến tỷ lệ tín nhiệm sụt giảm, song các kết quả khảo sát là cơ sở quan trọng để chính phủ đánh giá quan điểm của người dân đối với các chính sách hiện nay.

Theo khảo sát của Yomiuri, 71% người được hỏi không hài lòng với các biện pháp chống lạm phát của chính phủ, tăng 15 điểm phần trăm so với trước đó. Đồng thời, 62% cho rằng bà Takaichi chưa giải thích đầy đủ về các dự luật và chính sách quan trọng, bao gồm sửa đổi Luật Hoàng gia.

Mặc dù vẫn duy trì cam kết giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm trong hai năm, bà Takaichi đã lùi thời điểm thảo luận về đề xuất này. Chính phủ hiện đặt mục tiêu hoàn thiện chính sách vào đầu tháng 8, trong khi các cuộc thảo luận liên đảng vẫn diễn ra chậm chạp do chưa đạt được đồng thuận.

Phiên họp của Ủy ban Ngân sách hôm thứ Hai vốn được lên lịch từ tuần trước nhưng phải hoãn lại vì Quốc hội tập trung thông qua dự luật thành lập thủ đô dự phòng trong trường hợp Tokyo bị tê liệt bởi một thảm họa lớn.

Liên minh cầm quyền của bà Takaichi đã thông qua dự luật này tại Thượng viện với tỷ lệ sít sao 123 phiếu thuận và 121 phiếu chống, nhờ sự ủng hộ của một đảng nhỏ cùng ba nghị sĩ độc lập. Kết quả này trái ngược với việc dự luật dễ dàng được Hạ viện thông qua trước đó.

Dự luật do đối tác liên minh của bà Takaichi là Đảng Đổi mới Nhật Bản thúc đẩy và cũng là một trong những lý do khiến kỳ họp Quốc hội được gia hạn thêm tám ngày trước khi bế mạc hôm thứ Bảy.

Sự ủng hộ ban đầu dành cho bà Takaichi đã suy giảm trong các cuộc khảo sát gần đây khi chính phủ liên tiếp thúc đẩy nhiều dự luật gây tranh cãi mà chưa giải quyết thỏa đáng mối quan tâm lớn nhất của cử tri là chi phí sinh hoạt tăng cao.

Bên cạnh sửa đổi Luật Hoàng gia, bà Takaichi cũng giám sát việc thông qua dự luật cấm xúc phạm quốc kỳ Nhật Bản, động thái làm dấy lên lo ngại từ các nhà phê bình về quyền tự do ngôn luận.

Đề cập đến chính sách tiền tệ trong phiên điều trần hôm thứ Hai, bà Takaichi nhấn mạnh việc điều hành chính sách tiền tệ thuộc thẩm quyền của BoJ và lựa chọn các biện pháp cụ thể hoàn toàn do ngân hàng trung ương quyết định.

Bà cũng cho biết, theo Điều 4 của Luật BoJ, ngân hàng trung ương và chính phủ luôn duy trì sự phối hợp chặt chẽ trong quá trình hoạch định chính sách.