Sự sụp đổ của Mechanical Turk là lời cảnh báo cho kỷ nguyên AI
Diệu Linh
Junior Editor
Trong hơn hai thập kỷ, Mechanical Turk của Amazon là một nền tảng thuê hàng triệu lao động ẩn danh để thực hiện các nhiệm vụ nhỏ, đơn điệu mà máy móc chưa thể xử lý. Tuy nhiên, khi AI phát triển, vai trò của con người trên nền tảng này dần bị đảo ngược: nhiều Turker sử dụng chính AI để hoàn thành công việc, khiến họ trở thành lực lượng dư thừa.
Amazon đã quyết định ngừng tiếp nhận khách hàng mới cho Mechanical Turk và đưa nền tảng này vào giai đoạn “duy trì”. Quyết định được đưa ra sau khi công ty đánh giá lại tính hữu ích của dịch vụ. Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng AI trên nền tảng này ngày càng phổ biến, với tỷ lệ có thể lên tới 80% trong một số mẫu khảo sát.
Mechanical Turk từng đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu phát triển AI, khi các công ty cần một lực lượng lao động lớn để gắn nhãn dữ liệu như nhận diện hình ảnh, vật thể hay nội dung. Tuy nhiên, khi công nghệ tiến bộ, những công việc đơn giản này dần được AI tự động hóa.
Sự suy tàn của Mechanical Turk phản ánh một vấn đề lớn hơn trong ngành AI: dữ liệu chất lượng cao ngày càng khan hiếm. Việc AI được huấn luyện bằng chính nội dung do AI tạo ra có thể dẫn tới “sụp đổ mô hình” (model collapse), khiến sai lệch và hiện tượng ảo giác ngày càng nghiêm trọng.
Dù vậy, nhu cầu về con người trong quá trình đào tạo AI vẫn chưa biến mất, mà đang thay đổi. Các công ty hiện tìm kiếm những lao động có chuyên môn cao hơn, như bác sĩ, luật sư hoặc chuyên gia trong các lĩnh vực đặc thù, để cung cấp dữ liệu chất lượng phục vụ những mô hình AI phức tạp.
Đối với nhiều lao động tri thức, sự chuyển dịch này cũng mang đến áp lực mới. Họ phải cạnh tranh để cung cấp chuyên môn cho các nền tảng đào tạo AI, trong bối cảnh công việc ổn định ngày càng khó tìm.
Sự trỗi dậy và suy tàn của Mechanical Turk là lời cảnh báo rằng dù “dữ liệu giá rẻ” đã chuyển thành “dữ liệu chuyên môn cao”, mục tiêu cuối cùng của ngành AI vẫn là xây dựng những hệ thống đủ mạnh để giảm dần sự phụ thuộc vào chính những người đang giúp tạo ra chúng.
Bloomberg