Nước Mỹ thịnh vượng nhờ thu hút nhân tài toàn cầu – lợi thế đó có đang dần biến mất?

Ngay từ khi thành lập, một trong những lợi thế lớn nhất của Mỹ là khả năng thu hút nhân tài từ khắp thế giới. Những người sở hữu kỹ năng khan hiếm và giá trị tin rằng Mỹ là nơi nỗ lực, chuyên môn và khát vọng được ghi nhận, đồng thời thành công của người nhập cư góp phần thúc đẩy sự thịnh vượng của quốc gia. Năng lực khai thác nguồn nhân lực chất lượng cao trên toàn cầu từng là tài sản vô giá của Mỹ, nhưng hiện không còn có thể xem là điều hiển nhiên.

Khi các biện pháp siết chặt nhập cư trái phép dần mở rộng thành thái độ cứng rắn với mọi nhóm người nhập cư, nhiều nhân tài hàng đầu thế giới bắt đầu cân nhắc lại việc đến Mỹ. Trong bối cảnh họ được nhiều quốc gia khác săn đón và có nhiều lựa chọn để phát triển sự nghiệp, nếu Mỹ không còn là điểm đến ưu tiên, nền kinh tế nước này sẽ phải đối mặt với những tổn thất lớn và kéo dài.

Khảo sát gần đây của Harris thực hiện cho Bloomberg News cho thấy hơn 70% người nhập cư nhận định cơ hội tại Mỹ đã xấu đi trong thập kỷ qua. Khoảng một nửa lo ngại môi trường chính trị hiện nay sẽ ảnh hưởng đến triển vọng nghề nghiệp, trong khi hơn một phần ba thường xuyên hối tiếc vì đã lựa chọn làm việc tại Mỹ.

Tỷ lệ người tìm việc quốc tế quan tâm đến thị trường lao động Mỹ đang giảm, còn số lượng sinh viên quốc tế theo học tại các trường đại học Mỹ đã giảm gần 20%. Thủ tướng Đức Friedrich Merz thậm chí cho biết ông sẽ không khuyến khích con mình sinh sống hoặc làm việc tại Mỹ. Một luật sư chuyên về nhập cư cũng nhận định nhiều khách hàng không còn kỳ vọng có thể xây dựng lâu dài cuộc sống và sự nghiệp tại Mỹ như trước.

Những người ủng hộ chính sách hạn chế nhập cư cho rằng việc giảm lao động tay nghề cao từ nước ngoài sẽ giúp tăng nhu cầu đối với lao động bản địa, từ đó cải thiện thu nhập của người Mỹ. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu kinh tế chỉ ra lập luận này không thuyết phục.

Người nhập cư có trình độ cao là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giúp doanh nghiệp phát triển và nhiều người còn tự thành lập doanh nghiệp mới. Những yếu tố này góp phần tạo tăng trưởng kinh tế, đồng thời mở rộng cơ hội việc làm và nâng thu nhập cho lao động bản địa. Một nghiên cứu cho thấy cứ thêm 100 lao động nhập cư có trình độ cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) sẽ tạo ra trung bình 86 việc làm cho người Mỹ.

Việc hạn chế nhập cư tay nghề cao không chỉ làm gián đoạn vòng xoáy tăng trưởng tích cực này mà còn khuyến khích doanh nghiệp chuyển việc làm ra nước ngoài. Bên cạnh đó, nhóm lao động này thường đóng góp thuế nhiều hơn giá trị các dịch vụ công mà họ sử dụng, qua đó cải thiện đáng kể tình hình tài khóa của nền kinh tế.

Trên thực tế, chính sách nhập cư của Mỹ từ lâu đã cần được cải cách. Ngay cả trước khi chính quyền hiện nay siết chặt các quy định, quy trình cấp thị thực và thẻ thường trú cho lao động tay nghề cao đã nổi tiếng phức tạp và chậm chạp. Chương trình cấp thẻ xanh theo diện việc làm hoạt động kém hiệu quả do áp dụng hạn ngạch cố định theo từng quốc gia, khiến nhiều hồ sơ đủ điều kiện phải chờ đợi hàng chục năm trong bối cảnh chính sách nhập cư liên tục thay đổi.

Những bất cập này càng trở nên nghiêm trọng khi đi kèm với các biện pháp thực thi cứng rắn và thông điệp cho thấy người nhập cư, kể cả những người có trình độ cao, tuân thủ pháp luật và mong muốn cống hiến, không còn được chào đón. Điều đó đồng nghĩa Mỹ đang tự đánh mất một lợi thế cạnh tranh mà nhiều quốc gia khác từng ao ước nhưng khó có thể xây dựng được.

Theo quan điểm của bài viết, những tổn hại đã bắt đầu xuất hiện và Nhà Trắng cần sớm điều chỉnh chính sách trước khi những mất mát này trở nên không thể đảo ngược.