Xung đột Mỹ - Iran leo thang, Tehran không kích các căn cứ quân sự Mỹ tại Vùng Vịnh
Diệu Linh
Junior Editor
Lực lượng vũ trang Iran ngày thứ Năm tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh để đáp trả các đợt không kích của Washington vào các tỉnh ven biển phía nam và miền đông Iran. Diễn biến này tiếp tục làm suy yếu lệnh ngừng bắn được thiết lập cách đây khoảng ba tuần.
Truyền thông Iran sau đó đưa tin nhiều vụ nổ xảy ra tại khu vực phía nam nước này, bao gồm thành phố Bushehr, nơi đặt một trong những nhà máy điện hạt nhân của Iran, cùng các địa điểm Konarak, Choghadak và Bandar Abbas.
Một quan chức Mỹ cho biết Washington không tiến hành thêm cuộc không kích nào trong những giờ gần đây.
Các cuộc tấn công diễn ra đúng thời điểm Iran tổ chức lễ an táng Đại giáo chủ Ali Khamenei tại thánh địa Mashhad, khép lại một tuần quốc tang và các cuộc tuần hành tưởng niệm.
Ông Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích vào ngày 28/2, ngày đầu tiên của chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran. Cuộc xung đột sau đó kéo dài nhiều tháng, khiến hàng nghìn người thiệt mạng và làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại của Qatar và Saudi Arabia hồi đầu tuần đã khiến lệnh ngừng bắn rạn nứt. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó tuyên bố thỏa thuận đình chiến đã "chấm dứt".
Tuy nhiên, theo một quan chức Mỹ khác, Washington vẫn cam kết tìm kiếm giải pháp với Tehran và các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa hai bên vẫn đang tiếp tục.
Việc chưa thể chấm dứt xung đột cũng làm gia tăng áp lực đối với Tổng thống Trump, trong bối cảnh giá xăng tại Mỹ ở mức cao và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.
Lễ đưa tang ông Khamenei thu hút rất đông người dân tập trung tại khuôn viên thánh địa Mashhad. Một số người mang theo biểu ngữ chỉ trích Tổng thống Trump và hô các khẩu hiệu chống Mỹ.
Iran tuyên bố tấn công các căn cứ quân sự Mỹ
Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết các cuộc không kích của Mỹ cùng việc Washington can thiệp vào hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz đã cản trở quá trình mở lại tuyến vận tải chiến lược này.
Theo IRGC, lưu lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz dưới sự giám sát của Iran trong hai tuần qua đã phục hồi lên khoảng 50% so với trước khi chiến tranh bùng phát. Tehran chỉ cho phép các tàu sử dụng những tuyến đường do nước này chỉ định.
IRGC cảnh báo mọi hành động can thiệp tiếp theo của Mỹ sẽ phải đối mặt với "đòn đáp trả mạnh mẽ".
Trong khi đó, quân đội Mỹ khẳng định các cuộc không kích nhằm bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz sau khi Washington cáo buộc lực lượng Iran tấn công ba tàu chở dầu trong khu vực.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), kể từ đầu tháng 5, lực lượng Mỹ đã hỗ trợ hơn 800 tàu thương mại và khoảng 380 triệu thùng dầu thô đi qua eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh Iran không kiểm soát tuyến đường thủy này.
Giá dầu giảm trở lại trong phiên thứ Năm sau khi tăng mạnh trước đó vì lo ngại giao tranh sẽ ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Mỹ không kích khoảng 90 mục tiêu, Iran đáp trả tại nhiều nước trong khu vực
CENTCOM cho biết trong ngày thứ Tư, quân đội Mỹ đã tấn công khoảng 90 mục tiêu quân sự của Iran, bao gồm các hệ thống phòng không, cơ sở giám sát ven biển và các kho chứa tên lửa cùng máy bay không người lái.
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump tuyên bố các cuộc không kích nhằm đáp trả việc Iran tấn công tàu thuyền và cảnh báo Mỹ sẽ có phản ứng mạnh hơn nếu các vụ việc tiếp diễn.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc không kích của Mỹ trong hai ngày 8-9/7 khiến 14 người thiệt mạng và 78 người bị thương tại năm tỉnh. Hãng thông tấn Fars đưa tin một cây cầu đường sắt phục vụ hoạt động thương mại với Nga và Trung Quốc cũng bị trúng đạn.
Bushehr, nơi đặt nhà máy điện hạt nhân do Nga xây dựng, cũng bị ảnh hưởng khi một đầu đạn rơi xuống khu vực vành đai bảo vệ của nhà máy. Đây không phải lần đầu khu vực này bị tấn công kể từ trước lệnh ngừng bắn ngày 8/4.
Quân đội Iran tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống phòng không Patriot của Mỹ tại Kuwait, một cơ sở cảnh báo sớm ở Qatar và một kho nhiên liệu của quân đội Mỹ tại Bahrain.
Kuwait cho biết lực lượng phòng không nước này đã đánh chặn một tên lửa hành trình, ba tên lửa đạn đạo và 10 máy bay không người lái trong không phận. Một người bị thương do mảnh vỡ rơi xuống.
Jordan cũng kích hoạt còi báo động sau khi phát hiện tên lửa phóng từ Iran. Giới chức nước này cho biết đã đánh chặn tám tên lửa và không ghi nhận thương vong hay thiệt hại.
Sau đó, IRGC tuyên bố đã phóng 10 tên lửa đạn đạo vào căn cứ quân sự Azraq của Jordan, nơi có lực lượng Mỹ đồn trú, đồng thời tấn công một trung tâm chỉ huy quân sự của Mỹ tại Trung Đông nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
Qatar, quốc gia đặt căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ trong khu vực và thường đóng vai trò trung gian giữa Washington và Tehran, lên án các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại, đồng thời kêu gọi các bên quay trở lại con đường ngoại giao.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ và Oman cũng có các cuộc điện đàm riêng với Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi, nhấn mạnh sự cần thiết phải tránh leo thang quân sự.
Trong cuộc điện đàm với Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan, Ngoại trưởng Araqchi chỉ trích điều mà ông gọi là "chính sách hiếu chiến" của Mỹ.
Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Iran hiện tuyên bố đã giành quyền kiểm soát phần lớn tuyến đường thủy này, khiến căng thẳng với Mỹ tiếp tục rơi vào thế giằng co.
Ông Mohammad Baqer Qalibaf, trưởng đoàn đàm phán của Iran, tuyên bố eo biển Hormuz sẽ chỉ được mở lại theo các điều kiện do Tehran đặt ra, chứ không phải dưới sức ép từ Mỹ.
Reuters