Ông Trump muốn khép lại cuộc chiến với Iran nhưng bế tắc vẫn kéo dài
Diệu Linh
Junior Editor
Nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm rút khỏi cuộc chiến với Iran tiếp tục gặp trở ngại sau loạt tấn công qua lại mới nhất, khiến lệnh ngừng bắn tạm thời đứng trước nguy cơ đổ vỡ và thu hẹp các lựa chọn của Washington.
Sau khi Iran tấn công các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain và Kuwait để đáp trả các cuộc không kích của Washington, ông Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đã "chấm dứt" và ra lệnh tiến hành thêm các cuộc không kích.
Hơn ba tuần sau khi hai bên ký bản ghi nhớ mở đường cho đình chiến, căng thẳng mới cho thấy việc đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn rất khó khăn. Theo các nhà phân tích, nếu Mỹ tiếp tục leo thang, nguy cơ chiến tranh toàn diện sẽ gia tăng. Ngược lại, nếu Washington nhượng bộ, Iran có thể càng củng cố ảnh hưởng đối với eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu trước khi chiến sự bùng phát.
Nhiều chuyên gia cho rằng ông Trump hy vọng sức ép quân sự sẽ buộc Tehran trở lại bàn đàm phán về chương trình hạt nhân, nhưng khả năng Iran chấp nhận những nhượng bộ lớn vẫn rất thấp.
Trong nước, ông Trump cũng chịu áp lực ngày càng lớn khi cuộc chiến kéo dài làm gia tăng chi phí kinh tế và khiến tỷ lệ ủng hộ sụt giảm trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Khảo sát Reuters/Ipsos cuối tháng 6 cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông chỉ còn 34%, mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai.
Các cuộc tấn công mới cũng làm lu mờ hy vọng biến bản ghi nhớ ký ngày 17/6 thành một thỏa thuận hòa bình chính thức. Phần lớn chuyên gia nhận định hai bên khó đạt được đột phá trong thời hạn đàm phán 60 ngày khi các vấn đề cốt lõi vẫn chưa được giải quyết.
Trong khi đó, Iran tiếp tục chịu sức ép sau khi Mỹ hủy cơ chế miễn trừ cho phép nước này xuất khẩu dầu. Tuy nhiên, giới lãnh đạo Tehran vẫn phát tín hiệu sẵn sàng đối đầu và coi các cuộc tấn công gần đây là cách củng cố vị thế trước các vòng đàm phán tiếp theo.
Một trong những điểm bất đồng lớn nhất là quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Iran muốn giữ vai trò quản lý tuyến hàng hải chiến lược này, trong khi Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh yêu cầu khôi phục hoàn toàn quyền tự do hàng hải.
Theo nhiều nhà phân tích, cả nguy cơ giá dầu tăng cao lẫn sức ép từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ khiến ông Trump có động lực tìm cách chấm dứt xung đột, nhưng con đường đạt được một thỏa thuận bền vững với Iran vẫn còn rất nhiều trở ngại.
Reuters
