Scott Bessent: Giảm căng thẳng thương mại với Trung Quốc phải là nỗ lực song phương

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết bất kỳ bước đi nào nhằm giảm căng thẳng trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đều cần đến sự hợp tác từ cả hai phía, đồng thời bác bỏ thông tin cho rằng Tổng thống Donald Trump sẽ đơn phương hạ thuế đối với hàng hóa Trung Quốc.

Phát biểu trước báo giới ngày thứ Tư, ông Bessent nhấn mạnh: “Việc hạ nhiệt căng thẳng phải đến từ cả hai bên,” – một tuyên bố trùng khớp với phát biểu của ông tại hội nghị JPMorgan diễn ra trước đó một ngày, nơi ông cảnh báo rằng căng thẳng thương mại hiện tại là “không thể duy trì lâu dài.”

Ông nhận định các mức thuế cao mà Mỹ và Trung Quốc đang áp lên hàng hóa của nhau có tác động tương đương với một “lệnh cấm vận.” Cụ thể, chính quyền Trump đã áp mức thuế lên tới 145% đối với hàng hóa Trung Quốc, trong khi Bắc Kinh phản ứng bằng mức thuế 125%.

“Một cuộc chia rẽ trong quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ không mang lại lợi ích cho bất kỳ bên nào,” ông Bessent nói.

Khi được hỏi liệu Mỹ có xem xét giảm thuế một cách đơn phương như một tín hiệu thiện chí, ông Bessent khẳng định: “Hoàn toàn không.”

Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi tờ Wall Street Journal dẫn nguồn tin cho biết ông Trump đang cân nhắc khả năng tự ý hạ thuế nhập khẩu hàng hóa Trung Quốc.

Cùng ngày, khi phóng viên hỏi liệu Mỹ có sẵn sàng giảm thuế ngay lập tức, ông Trump đáp: “Điều đó còn phụ thuộc vào phía Trung Quốc.”

Trước câu hỏi về tác động của mức thuế 145% lên các doanh nghiệp nhỏ trong nước, ông Trump cho rằng mình “không lo lắng.” Ông nói thêm: “Mức thuế cao như vậy khiến Trung Quốc gần như không còn làm ăn gì với Mỹ nữa.”

Tổng thống cũng khẳng định hai bên vẫn giữ liên lạc hàng ngày. Mặc dù trong thời gian qua đã có một số tiếp xúc ở cấp chuyên viên, nhưng vẫn chưa có cuộc đàm phán chính thức nào được khởi động.

Tuy nhiên, phát biểu của ông Bessent đã khiến thị trường chứng khoán Mỹ điều chỉnh nhẹ. Chỉ số S&P 500 khép phiên với mức tăng 1.7%, trong khi Nasdaq Composite – chỉ số đại diện cho nhóm cổ phiếu công nghệ – tăng 2.5%. Cả hai chỉ số này trước đó đã giảm mạnh vào đầu tuần do lo ngại ông Trump có thể sa thải Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jay Powell. Song hôm thứ Ba, Tổng thống đã trấn an thị trường khi khẳng định không có ý định thay thế ông Powell.

Ông Steven Grey, Giám đốc đầu tư tại Grey Value Management, bình luận: “Sự bất định và thiếu nhất quán là chất độc đối với nền kinh tế. Chính quyền này liên tục thay đổi quan điểm và phủ nhận các cam kết trước đó, khiến mọi phát ngôn đều bị nghi ngờ.”

Ông Bessent lưu ý rằng Mỹ và Trung Quốc hiện chưa có bất kỳ cuộc đàm phán thương mại chính thức nào. Các nguồn tin tại Washington và Bắc Kinh cho biết Trung Quốc coi các biện pháp thuế quan của Mỹ là hành vi “bắt nạt kinh tế” và kiên quyết không nhượng bộ.

“Cả hai bên đều đang chờ động thái từ phía đối phương,” ông nói, đồng thời từ chối dự đoán thời điểm đối thoại có thể bắt đầu.

Khi được hỏi về việc Trung Quốc coi các mức thuế là hành động bắt nạt, ông Trump đáp: “Trung Quốc đã áp thuế rất cao với Mỹ trong nhiều năm. Giờ chúng tôi đang đảo ngược điều đó.”

Phát biểu tại hội nghị JPMorgan, ông Bessent cũng chia sẻ rằng số lượng đơn đặt chỗ container vận chuyển từ Trung Quốc sang Mỹ đã giảm tới 64% tính đến hai tuần trước, cho thấy tác động rõ rệt từ căng thẳng thương mại.

“Điều vừa là lợi thế vừa là bất lợi là quan hệ hiện nay chỉ tập trung ở cấp cao nhất,” ông nói. “Mối liên hệ chủ yếu là giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Trump. Tuy nhiên, bất kỳ nỗ lực đàm phán nào cũng không thể bắt đầu từ cấp cao nhất, nên tôi chưa thể nói trước về thời điểm cụ thể.”

Tổng thống Trump từng tuyên bố muốn trực tiếp đàm phán với ông Tập, song Bắc Kinh đã nhiều lần khẳng định rằng họ sẽ không cân nhắc bất kỳ cuộc điện đàm hay hội nghị thượng đỉnh nào cho đến khi các nhóm chuyên viên xác định được những điều khoản cơ bản của một thỏa thuận thương mại.

Một nguồn tin thân cận cho biết trong cuộc họp tại Nhà Trắng hôm thứ Hai, các giám đốc điều hành từ Walmart và Target đã cảnh báo trực tiếp với ông Trump về ảnh hưởng tiêu cực của thuế quan đối với hoạt động thương mại.

Một nhà đầu tư tại New York nhận xét: “Thật khó để đánh giá trọng lượng thực sự của các phát ngôn từ ông Bessent và ông Trump. Thị trường hiện nay như chiếc yo-yo, dao động liên tục trước mỗi động thái từ Nhà Trắng.”