Tàu chở dầu vẫn thận trọng qua eo biển Hormuz sau hàng loạt vụ tấn công của Iran

Ba tàu bị tấn công trong ngày thứ Ba, gồm một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar và một tàu chở dầu của Saudi Arabia. Đây là số vụ việc nhiều nhất kể từ khi thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran có hiệu lực vào tháng trước. Các lực lượng hải quân hoạt động trong khu vực đã nâng mức cảnh báo an ninh từ "đáng kể" lên "nghiêm trọng".

Các vụ tấn công khiến lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz giảm so với giai đoạn tăng mạnh sau khi thỏa thuận hòa bình được ký kết hồi tháng 6. Tuy vậy, hoạt động vận chuyển dầu vẫn tiếp diễn, chủ yếu là các siêu tàu chở dầu đã chất đầy hàng. Dữ liệu theo dõi hành trình tàu biển cho thấy có sáu siêu tàu đang bắt đầu hoặc hoàn tất hành trình qua Hormuz, phần lớn di chuyển theo hành lang hàng hải do Mỹ hỗ trợ, nằm gần bờ biển Oman.

Ngược lại, lưu lượng tàu chở LNG gần như ngừng hẳn sau vụ tấn công nhằm vào tàu của Qatar. Khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, và tình trạng gián đoạn tại đây đã khiến giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu tăng khoảng 10% trong hai ngày qua.

Các vụ tấn công hôm thứ Ba đã kéo theo đòn đáp trả của Mỹ với các cuộc không kích mới nhằm vào các mục tiêu của Iran, làm gia tăng nguy cơ đổ vỡ của thỏa thuận hòa bình vốn đã rất mong manh. Đồng thời, Bộ Tài chính Mỹ cũng chấm dứt cơ chế miễn trừ từng tạm thời cho phép Iran xuất khẩu năng lượng.

Những động thái từ cả Tehran và Washington buộc các chủ tàu phải xem xét lại kế hoạch đi qua eo biển Hormuz cũng như lựa chọn tuyến hàng hải phù hợp.

Công ty tư vấn rủi ro hàng hải Marisks nhận định rằng các chuyến đi của tàu chở dầu trong thời gian tới sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào tình hình an ninh thực tế thay vì các hợp đồng vận chuyển đã ký trước đó.

Hiện có hai tuyến hàng hải chính qua eo biển Hormuz. Tuyến áp sát bờ biển Oman được quân đội Mỹ hỗ trợ, nhưng thời gian gần đây cũng thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công khi Iran tiếp tục khẳng định quyền kiểm soát khu vực này.

Lựa chọn còn lại là tuyến đi gần giữa eo biển, nơi Tehran tuyên bố nằm trong phạm vi kiểm soát của mình. Tuy nhiên, các tàu muốn đi qua phải xin phép phía Iran, đồng nghĩa với nguy cơ đối mặt với các vấn đề tuân thủ và các biện pháp trừng phạt thứ cấp.

Ba siêu tàu chở dầu đã rời Vịnh Ba Tư và hiện ở ngoài khơi Fujairah (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất). Các tàu này vượt qua eo biển Hormuz trong đêm, với một phần hành trình được thực hiện khi tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS). Phía sau là hai tàu chở dầu cỡ lớn, một treo cờ Ấn Độ và một đang trên đường tới Trung Quốc, chở dầu thô từ Kuwait, Qatar và UAE, đang tiến về eo biển dọc theo bờ biển Oman.

Trong khi đó, phía tuyến hàng hải do Iran kiểm soát khá yên ắng trong ngày thứ Tư và không ghi nhận hoạt động vận chuyển dầu đáng chú ý theo hướng rời Vịnh Ba Tư. Hai tàu chở dầu treo cờ Iran đi vào Vịnh Ba Tư theo tuyến do Tehran hậu thuẫn, theo sau là một tàu hàng rời được cho là thuộc sở hữu của Trung Quốc.