Thách thức mới của Warsh: Kiềm chế phe hawkish trong Fed khi lạm phát tăng trở lại

Thách thức này có thể trở nên rõ rệt hơn trong ngày thứ Năm, khi dữ liệu mới được dự báo cho thấy thước đo lạm phát ưa thích của Fed đã tăng 3.8% trong 12 tháng tính đến tháng 4, cao hơn gần 2 điểm phần trăm so với mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương.

Các chuyên gia theo dõi Fed cho rằng cú sốc năng lượng từ cuộc chiến với Iran đã khiến khả năng cắt giảm lãi suất gần như biến mất. Điều đó đồng nghĩa việc chỉ giữ nguyên lãi suất hiện tại cũng có thể được xem là một thành công đối với Warsh.

“Không còn nhiều kỳ vọng vào việc cắt giảm lãi suất,” Stephanie Roth, kinh tế trưởng tại Wolfe Research, nhận định. “Thách thức lớn nhất của Warsh trong năm nay là khiến thị trường loại bỏ kỳ vọng tăng lãi suất mà họ đã đưa vào định giá.”

Cách Warsh định hướng câu chuyện về lãi suất trong những tháng tới có thể quyết định phong cách lãnh đạo của ông, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng thuyết phục bên ngoài rằng ông vẫn bảo vệ tính độc lập của Fed. Dù Tổng thống Donald Trump tuyên bố muốn Warsh hoạt động độc lập với vai trò Chủ tịch Fed, áp lực chính trị nhằm kéo lãi suất đi xuống vẫn hiện hữu.

Chỉ vài giờ sau lễ tuyên thệ nhậm chức của Warsh tại Nhà Trắng tuần trước, ông Trump đã nói rằng ông kỳ vọng lãi suất sẽ giảm “rất nhanh”.

Sự thay đổi trong triển vọng lãi suất diễn ra khi giá năng lượng được dự báo sẽ duy trì ở mức cao trong nhiều tháng, ngay cả khi xung đột Iran kết thúc. Bên cạnh đó, làn sóng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo cũng đang làm gia tăng áp lực lạm phát trên diện rộng.

Những yếu tố này đã khiến hàng loạt quan chức Fed trong những tuần gần đây cảnh báo rằng ngân hàng trung ương không thể tiếp tục phát tín hiệu cắt giảm lãi suất là bước đi tiếp theo. Thay vào đó, họ bắt đầu nhấn mạnh rủi ro phải thắt chặt chính sách, đánh dấu sự đảo chiều mạnh mẽ so với đầu năm, khi giới chức còn dự báo sẽ tiếp tục nới lỏng trong năm 2026.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa Fed đang chuẩn bị nâng lãi suất ngay lập tức. Nếu xung đột tại Trung Đông chấm dứt, các nhà hoạch định chính sách sẽ có thêm thời gian để đánh giá tác động của nó, trong khi thị trường lao động vẫn trong trạng thái tuyển dụng thấp và sa thải thấp, làm giảm nhu cầu phải siết chặt chính sách.

“Chúng tôi cho rằng ngưỡng để Fed nâng lãi suất vẫn cao hơn ngưỡng để cắt giảm, ngay cả trước khi Kevin Warsh bước vào Fed,” Robert Sockin, kinh tế trưởng Mỹ tại PGIM, cho biết.

Dù vậy, hiện đã rõ ràng rằng lạm phát đang bước vào giai đoạn mà ít ai dự đoán hồi đầu năm.

Chỉ số giá tiêu dùng tháng 4 tăng mạnh nhất kể từ năm 2023, khiến nhà đầu tư đảo chiều kỳ vọng từ cắt giảm sang tăng lãi suất. Kỳ vọng lạm phát dài hạn cũng gia tăng. Theo khảo sát người tiêu dùng tháng 5 của Đại học Michigan, người dân Mỹ hiện kỳ vọng giá cả trong 5-10 năm tới sẽ tăng trung bình 3.9% mỗi năm, tăng từ mức 3.5% trong tháng 4 và là mức cao nhất trong 7 tháng.

“Thay vì xây dựng cơ sở cho việc cắt giảm lãi suất, Warsh giờ sẽ phải tập trung đối phó với áp lực ngày càng lớn từ đồng nghiệp và công chúng nhằm thắt chặt chính sách hoặc ít nhất là giữ nguyên lãi suất,” Derek Tang, chuyên gia kinh tế tại LH Meyer/Monetary Policy Analytics ở Washington, nhận định.

Ngoài ra còn có những lý do khác khiến chính sách hiện tại có thể đang kích thích lạm phát thay vì kiềm chế nó.

Matt Luzzetti, kinh tế trưởng Mỹ tại Deutsche Bank, cảnh báo Fed có thể đã hạ lãi suất quá mạnh trong giai đoạn 2024-2025, khiến chính sách hiện tại trở nên quá nới lỏng. Lo ngại này càng lớn hơn khi lạm phát tăng cao, bởi điều đó làm nâng mức lãi suất trung tính — tức mức không thúc đẩy cũng không kìm hãm nền kinh tế.

“Nếu không làm gì, đồng nghĩa với việc anh đang nới lỏng,” Fabio Natalucci, Giám đốc điều hành Andersen Institute for Finance & Economics, người từng làm việc tại Fed và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), cho biết.

Phần lớn quan chức Fed hiện đánh giá chính sách hiện tại đang ở mức trung tính hoặc chỉ hơi thắt chặt nhẹ.

Căng thẳng trong nội bộ Fed có thể bùng lên tại cuộc họp chính sách tháng 6, khi các quan chức cân nhắc loại bỏ xu hướng nới lỏng khỏi tuyên bố chính sách. Fed cũng sẽ công bố các dự báo mới, trong đó có thể bao gồm dự báo lạm phát cao hơn và ít nhất là trì hoãn thời điểm cắt giảm lãi suất trong tương lai.

Một ví dụ đáng chú ý là Thống đốc Fed Christopher Waller, người từng mạnh mẽ ủng hộ việc cắt giảm lãi suất trong giai đoạn 2024-2025, nay lại ủng hộ việc phát tín hiệu rằng bước đi tiếp theo của lãi suất có khả năng là tăng không kém gì giảm.

“Thực tế là lạm phát đã trở nên dai dẳng,” Diane Swonk, kinh tế trưởng tại KPMG, nhận định. “Warsh đang bước vào một giai đoạn thay đổi hoàn toàn về mặt kỳ vọng chính sách.”