Thị trường Nhật Bản căng thẳng: Lợi suất JGB lập đỉnh, Nikkei giảm sau biến động chính trị

Thị trường trái phiếu chính phủ và chứng khoán Nhật Bản được dự báo sẽ đối diện thêm nhiều biến động vào thứ Hai sau khi Thủ tướng Shigeru Ishiba, người có quan điểm tài chính “hawkish”, bất ngờ từ chức.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) kỳ hạn siêu dài gần đây đã dao động quanh mức cao kỷ lục, phản ánh lo ngại về thâm hụt tài chính cùng áp lực chính trị trong nước với ông Ishiba. Trong khi đó, chỉ số Nikkei cũng đã lùi nhẹ từ đỉnh lịch sử ghi nhận hồi tháng trước.

Giờ đây, sự chú ý dồn về các ứng viên tiềm năng thay thế ông Ishiba và khả năng Nhật Bản quay trở lại chính sách “Abenomics” dưới thời cố Thủ tướng Shinzo Abe – bao gồm các gói kích thích tài chính quy mô lớn và nới lỏng tiền tệ chưa từng có từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ).

“Phản ứng ban đầu của thị trường có thể là lợi suất JGB tăng mạnh hơn ở kỳ hạn dài, đồng yên yếu hơn và chứng khoán bật nhẹ, bởi rủi ro Nhật Bản quay lại chính sách tái lạm phát kiểu Abenomics,” Naka Matsuzawa, chiến lược gia vĩ mô trưởng tại Nomura Securities, nhận định.

Quan điểm tài khóa thận trọng của ông Ishiba vốn được coi là tích cực với thị trường JGB, nơi lợi suất vẫn ở mức thấp so với toàn cầu. Tuy nhiên, núi nợ công khổng lồ cùng thâm hụt ngân sách ngày càng mở rộng tiếp tục là mối lo hàng đầu. Hiện nợ công Nhật Bản gần bằng 250% GDP – cao nhất trong số các nền kinh tế phát triển. Bộ Tài chính cho biết yêu cầu ngân sách cho năm tài khóa mới đã lập kỷ lục năm thứ ba liên tiếp.

“Lợi suất trái phiếu siêu dài có khả năng tăng thêm sau khi ông Ishiba rời ghế,” Katsutoshi Inadome, chiến lược gia tại Sumitomo Mitsui Trust Asset Management, dự báo. “Áp lực tài chính vốn đã lớn, nay sẽ còn nặng nề hơn.”

Tuần trước, lợi suất JGB kỳ hạn 30 năm tăng vọt lên mức chưa từng có là 3.285%, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 20 năm đạt 2.69% – đỉnh kể từ năm 1999. Diễn biến này đồng nghĩa chi phí vay vốn của chính phủ, doanh nghiệp và người dân ngày càng cao hơn.

Thị trường JGB đã hứng cú sốc từ giữa tháng 7, sau khi liên minh của ông Ishiba chịu thất bại nặng nề trong bầu cử Thượng viện. Các đảng đối lập kêu gọi cắt giảm thuế, tăng chi tiêu đã giành được thêm ghế, kéo theo đồn đoán trong nội bộ Đảng Dân chủ Tự do (LDP) rằng ông Ishiba sẽ phải từ chức. Đến Chủ Nhật, ông chính thức tuyên bố chịu trách nhiệm cho thất bại bầu cử và yêu cầu LDP tổ chức bỏ phiếu chọn lãnh đạo mới.

Trong số ứng viên hàng đầu có Sanae Takaichi – chính trị gia ủng hộ BOJ duy trì lãi suất siêu thấp để thúc đẩy phục hồi kinh tế. “Nếu bà Takaichi trở thành lãnh đạo mới, thị trường chứng khoán sẽ hưởng lợi bởi bà ủng hộ tăng chi tiêu công,” Takamasa Ikeda, quản lý danh mục tại GCI Asset Management, cho biết.

Chỉ số Nikkei đã đạt đỉnh kỷ lục 43,876.42 điểm vào ngày 19/8 nhờ kỳ vọng cải cách quản trị doanh nghiệp và làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, chỉ số này đã giảm về 43,018.75 điểm cuối tuần qua. Khảo sát của Reuters cho thấy giới phân tích dự báo Nikkei có thể lùi về mốc 42,000 điểm vào cuối năm.

BoJ hiện đang từng bước bình thường hóa chính sách lãi suất và giảm lượng nắm giữ JGB sau một thập kỷ nới lỏng phi truyền thống, chính thức kết thúc vào năm ngoái. Tuy nhiên, quỹ đạo này có thể chịu ảnh hưởng lớn từ sự ra đi của ông Ishiba.

“Thị trường hiện quan ngại BoJ có thể đi chậm so với kỳ vọng. Do đó, hai cuộc họp chính sách tới vào tháng 9 và 10 sẽ là điểm mấu chốt để định hình xu hướng của JGB và đồng yên,” Rong Ren Goh, quản lý danh mục tại Eastspring Investments (Singapore), nhận định.