Thuế quan 50% của Mỹ đẩy Ấn Độ vào thế khó, buộc cân nhắc giảm mua dầu Nga

Điều mà New Delhi lo sợ nhất nay đã trở thành kịch bản cơ bản: Mỹ chính thức tăng gấp đôi mức thuế đối với hàng hóa từ Ấn Độ lên 50% vì nước này tiếp tục mua dầu từ Nga. Phản ứng trước quyết định được Donald Trump công bố hôm thứ Tư, chính phủ Ấn Độ gọi đây là động thái “cực kỳ đáng tiếc” — một cách nói giảm so với thực tế. Trong ba tuần tới, việc đàm phán để giảm mức thuế này sẽ là ưu tiên hàng đầu của Thủ tướng Narendra Modi, và điều đó gần như chắc chắn đòi hỏi ông phải đưa ra nhượng bộ lớn.

Mức thuế mới đe dọa gây tổn thất nặng nề cho nền kinh tế trị giá 4,000 tỷ USD của Ấn Độ. Trước đó, New Delhi đã không thể làm giảm mức thuế ban đầu 25% mà Trump công bố ngày 2/4. Dù khó khăn, mức 25% vẫn không khiến Ấn Độ chịu thiệt nhiều hơn so với các quốc gia khác. Nhưng giờ đây, các nhà phân tích của Citi cảnh báo, mức thuế 50% có thể làm giảm ít nhất 0.8 điểm phần trăm tăng trưởng GDP (năm ngoái đạt 6.5%) và khiến hoạt động xuất khẩu sang Mỹ trở nên “không khả thi”. Năm ngoái, Ấn Độ xuất khẩu sang Mỹ tổng cộng 87 tỷ USD hàng hóa.

Tác động mạnh mẽ như vậy sẽ buộc chính phủ phải can thiệp hỗ trợ các nhà xuất khẩu, thông qua trợ cấp tài chính hoặc làm yếu đồng rupee. Nhưng cả hai lựa chọn đều không mấy hấp dẫn: Thâm hụt ngân sách của Ấn Độ đang gia tăng do nguồn thu thuế giảm, trong khi một đồng rupee ổn định đã giúp nước này gửi thông điệp tích cực đến nhà đầu tư quốc tế rằng môi trường kinh doanh vẫn cởi mở.

Bị dồn vào thế khó, lựa chọn đơn giản và hiệu quả nhất để hạ nhiệt căng thẳng với đối tác thương mại lớn nhất có thể là dừng mua dầu Nga — hiện chiếm 40% tổng nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ. Chính phủ Modi vẫn khẳng định đây là “nhu cầu thiết yếu” để bảo đảm an ninh năng lượng, nhưng với mức chiết khấu từ Nga đang thu hẹp và giá dầu toàn cầu khá ổn định, việc từ bỏ nguồn cung này có thể khả thi hơn trước.

Tất nhiên, quay lưng với Nga sẽ giáng một đòn mạnh vào chiến lược đối ngoại đa cực mà Ấn Độ theo đuổi, nhưng mức thuế 50% là gánh nặng quá lớn và trả đũa Mỹ có thể khiến thiệt hại còn nghiêm trọng hơn. Washington chỉ nhượng bộ trước Trung Quốc sau khi Bắc Kinh thắt chặt nguồn cung đất hiếm — lĩnh vực mà họ nắm tới 90% công suất chế biến toàn cầu. Ấn Độ dù cung cấp một phần hàng hóa và dịch vụ CNTT quan trọng cho Mỹ, song những nguồn này vẫn có thể được thay thế ở nơi khác.

Liệu Trump có buộc được Ấn Độ từ bỏ dầu Nga hay không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. Nhưng rõ ràng, New Delhi đang ở thế yếu hơn nhiều và ít “quân bài” để mặc cả.