Thuế quan, công nghệ bứt phá và thị trường đặt cược vào sự rút lui, không phải sụp đổ

Các hợp đồng tương lai của S&P 500 và Nasdaq đang đi ngang trong phiên đêm, khi thị trường tiêu hóa nỗ lực lập đỉnh mới. Hợp đồng tương lai Dow cũng không biến động nhiều, cho thấy các nhà đầu tư đang xem những đòn thuế quan như tiếng gió thoảng qua, hơn là tín hiệu cho một bước ngoặt chính sách thực sự.

Điều gì đã thay đổi? Không phải các dòng tít báo, mà là cách thị trường đang phản ứng dưới khán phòng. Phố Wall gọi đó là chiến lược giao dịch “TACO” viết tắt của Trump Always Chickens Out (Trump luôn rút lui). Kể từ “Ngày Giải Phóng” tháng 4, khi một đợt tấn công thuế quan khiến lợi suất trái phiếu tăng vọt và làm dấy lên lo ngại về tài trợ thâm hụt, thị trường đã bắt đầu định giá kịch bản rằng những lời hăm dọa sẽ bị hoãn lại, hoặc làm nhẹ đi, nếu các điều kiện tài chính trở nên quá khắt khe.

Sâu xa hơn, thị trường đang phản ánh điều mà nhiều người gọi là “Trump Put”, ẩn dụ về một điểm giới hạn tài chính nơi Tổng thống buộc phải xuống thang. Sau cú sốc thị trường trái phiếu hồi tháng 4, Nhà Trắng đã nhanh chóng tạm hoãn các biện pháp thuế quan trong 90 ngày, như một sự nhượng bộ ngầm trước sức ép tài chính. Tín hiệu được hiểu rõ: đụng vào thị trường trái phiếu là đụng vào cỗ máy sống còn của nền tài chính.

Hiện tại, bối cảnh vĩ mô đã ổn định hơn. Lợi suất đã giảm về vùng dễ kiểm soát, đồng USD không còn đè nặng lên xuất khẩu, và cổ phiếu đang thiết lập những đỉnh cao mới. Kỳ vọng lạm phát, một điểm nóng chính trị trước đây, đã hạ nhiệt. Theo khảo sát mới nhất của Fed New York, kỳ vọng lạm phát người tiêu dùng hiện ở quanh mức 3%, biên trên trong vùng mục tiêu “chấp nhận được” của Fed, nhưng không còn báo động.

Trong môi trường vĩ mô ôn hòa hơn, với ít áp lực chính trị hơn, thị trường có cảm giác Tổng thống sẽ chấp nhận thêm chút “ồn ào” trước khi phải nhấn nút rút lui một lần nữa. Các đòn thuế quan hiện tại được xem là biện pháp mang tính biểu tượng nhiều hơn là hành động gây sốc. Giới giao dịch coi đó như một tư thế đàm phán, hơn là tín hiệu thay đổi xu hướng.

Do đó, thị trường tiếp tục vận hành đều đặn: biến động bị nén lại, mùa báo cáo thu nhập đang tới gần, và tiếng ồn từ chính sách dần lùi vào nền.

Chỉ số VIX hiện đã giảm xuống mức 16, thấp hơn nhiều so với trung bình lịch sử, trong khi các chỉ số đo lường biến động tài sản chéo của CME cho thấy tình hình ổn định trên cả cổ phiếu và ngoại hối. Thậm chí, biến động thực tế 3 tháng của S&P vừa ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong một ngày kể từ năm 1987. Các quỹ kiểm soát biến động, là những người mua thầm lặng trong thời kỳ "biển lặng", đang quay lại thị trường, góp phần củng cố chu kỳ đạo đức của: biến động thấp → dòng vốn thụ động → giá tăng.

Ngay cả “chiến dịch thư đe dọa” thuế quan của Trump, gần hai chục đối tác thương mại vừa nhận các mức thuế mới trong tuần này, cũng không gây nhiều ảnh hưởng. Mức thuế 50% lên Brazil khiến đồng real sụt giá, nhưng gần như không lan tỏa sang thị trường tài chính toàn cầu. Các mức thuế gây tranh cãi hơn, như với đồng và dược phẩm, cũng rơi vào trạng thái “xì xào” hơn là “gây sốc”.

Tuy vậy, không phải ai cũng lạc quan. Một số nhà đầu tư lo ngại rằng thị trường đang trở nên tự mãn, đến mức bỏ qua khả năng chính quyền Trump sẽ thực hiện đúng những lời đe dọa. Trong kịch bản đó, sự bất ngờ có thể gây ra cú sốc lớn. Nhưng ở hiện tại, đa số đặt cược rằng mốc ngày 1 tháng 8 sẽ chỉ là một bước lùi chiến lược, không phải cú ngã tài chính.

Ẩn dưới bề mặt, đang tồn tại một sự khác biệt lớn giữa lời nói và thực tế. Tổng thống liên tục viện dẫn đỉnh cao của thị trường chứng khoán để biện minh cho các đòn thuế quan, như một sự xác nhận cho chiến lược kinh tế của ông. Nhưng giới tài chính thì nhìn vào Nvidia và sự bùng nổ AI như nguyên nhân thực sự đằng sau đợt tăng giá này, không phải chính sách thuế.

Dẫu vậy, nền kinh tế vẫn chưa hạ cánh hẳn. Lạm phát chưa vượt ngoài kiểm soát như nhiều mô hình kinh tế từng dự báo. Thị trường trái phiếu vẫn ổn định, tăng trưởng duy trì bền vững, và quan trọng nhất, hai lần cắt giảm lãi suất của Fed vẫn đang được thị trường định giá. Không phải tất cả đều là rủi ro. Thị trường đang giao dịch qua tiếng ồn, nhưng với lớp đệm dày dạn chống lưng, chứ không phải cây gậy chống đỡ tạm bợ.

Trong bối cảnh này, thuế quan và những màn “giận dữ chính trị” có thể làm nóng mặt báo, nhưng thị trường vẫn là nơi phản ánh sự thật. Và cho tới thời điểm hiện tại, xu hướng vẫn là tăng đều, không phải lao dốc.

Tóm lại, chúng ta đang sống trong một nghịch lý: thuế quan đe dọa gây bất ổn, nhưng bóng của chúng lại khiến định giá trở nên hợp lý hơn, và tiếp sức cho các cổ phiếu công nghệ dẫn dắt đà tăng. Cho đến khi có điều gì thật sự thay đổi, thị trường dường như chấp nhận nhảy múa trên sợi dây căng đó—một cách đầy tự tin.

Nhưng dưới bề mặt tĩnh lặng ấy, vẫn có sự cảnh giác. Bởi vì mọi “put” đều có mức giá thực hiện, và mọi sợi dây căng đều có giới hạn sức gió.