Trump áp thuế 50% lên Ấn Độ: Mỹ chịu thiệt, Nga hưởng lợi, New Delhi giữ vững lập trường

Vào thứ Tư, Hoa Kỳ áp mức thuế lên tới 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ, một động thái được đánh giá là tình huống thua-thua đối với cả hai quốc gia, nhưng lại vô tình mang lợi cho Nga – mục tiêu mà động thái này muốn nhắm tới. Thuế bổ sung 25% cộng với mức thuế hiện tại 25% được Tổng thống Donald Trump áp dụng, bề ngoài nhằm trừng phạt Ấn Độ vì tiếp tục nhập khẩu dầu thô từ Nga.

Mức thuế 50% này nằm trong số những mức cao nhất mà Trump từng áp cho bất kỳ quốc gia nào. Tuy nhiên, tác động thực tế khó đạt được mục tiêu mà ông mong muốn. Ngược lại, động thái này có thể khiến New Delhi quyết tâm hơn trong việc duy trì nhập khẩu dầu Nga.

Kể từ khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022, Ấn Độ đã ngày càng chuyển sang mua dầu thô từ Nga, với dầu Nga chiếm khoảng 40% tổng lượng nhập khẩu của quốc gia này. Sự phụ thuộc vào dầu Nga giúp giá dầu toàn cầu duy trì ở mức thấp hơn, đồng thời tạo lợi thế cho các nhà máy lọc dầu Ấn Độ vì họ có thể mua dầu Nga với giá rẻ hơn các loại dầu khác từ Trung Đông hay châu Phi.

Câu hỏi đặt ra là Ấn Độ nên đối mặt với mức thuế 50% từ Mỹ và tiếp tục mua dầu Nga, hay sẽ tuân theo yêu cầu của Trump để giảm nhập khẩu từ Nga? Xét về khía cạnh kinh tế thuần túy, nhượng bộ Trump có vẻ hợp lý hơn.

Nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ đạt 1.88 triệu thùng mỗi ngày trong nửa đầu năm 2025, theo dữ liệu của Kpler. Giả sử dầu Nga rẻ hơn 5 USD mỗi thùng so với các loại dầu thay thế, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ tiết kiệm khoảng 3.5 tỷ USD mỗi năm bằng cách tiếp tục nhập dầu Nga. Trong khi đó, xuất khẩu hàng hóa Ấn Độ sang Mỹ đạt 87 tỷ USD trong năm 2024, và mức thuế 50% sẽ ảnh hưởng tới khoảng 55% lượng hàng hóa này, có nghĩa là Ấn Độ có nguy cơ chịu thiệt hại kinh tế lớn hơn lợi ích từ dầu Nga.

Yếu tố chính trị vượt lên kinh tế

Dù vậy, quyết định của Ấn Độ nhiều khả năng sẽ dựa trên yếu tố chính trị hơn là kinh tế. Thủ tướng Narendra Modi khó có thể khuất phục trước áp lực từ Trump mà không mất uy tín chính trị trong nước. Hơn nữa, Ấn Độ có thể coi hành động của Trump là thiếu nhất quán, khi lãnh đạo Mỹ không can thiệp nhiều vào việc Trung Quốc mua dầu Nga. Điều này cũng cho thấy Bắc Kinh có đòn bẩy lớn hơn trong mối quan hệ thương mại với Mỹ nhờ sự thống trị trong sản xuất kim loại tinh chế và đất hiếm.

Rủi ro lớn là cuộc tranh chấp giữa nền kinh tế lớn nhất thế giới (Mỹ) và nền kinh tế lớn thứ năm (Ấn Độ) có thể leo thang. Thuế quan, vốn là biện pháp áp lực một lần, sẽ mất tác dụng nếu không ngăn được nhập khẩu dầu Nga. Trong trường hợp này, Trump sẽ phải tìm cách khác để gây áp lực lên New Delhi.

Ấn Độ cũng có thể phản ứng riêng, chẳng hạn ngừng nhập khẩu năng lượng từ Mỹ, vốn đã tăng trong những tháng gần đây. Trong nửa đầu năm 2025, Ấn Độ nhập 234,000 thùng dầu Mỹ mỗi ngày, dự kiến tăng lên 338,000 bpd trong quý ba. Ngoài ra, họ còn nhập 11.51 triệu tấn than đá và 1.22 triệu tấn LNG từ Mỹ. Mất thị trường Ấn Độ sẽ không gây tổn thất nghiêm trọng cho các nhà xuất khẩu năng lượng Mỹ, nhưng lại phản ánh xu hướng địa chính trị ngày càng chi phối thị trường năng lượng hơn là yếu tố cung cầu thuần túy.

Tóm lại, thuế quan của Trump có nguy cơ phản tác dụng, gây thiệt hại kinh tế cho Ấn Độ và đồng thời thúc đẩy nước này gắn bó hơn với Nga. Trong bối cảnh này, Tổng thống Nga Vladimir Putin là người hưởng lợi duy nhất, khi tiếp tục bán dầu cho Ấn Độ và chứng kiến quan hệ Mỹ–Ấn căng thẳng hơn.