Trump đã làm rối loạn thị trường chứng khoán như thế nào?

Trong một môi trường chính sách ổn định, nhà đầu tư có thể dễ dàng định giá cổ phiếu hơn vì các yếu tố cơ bản kinh tế – như nhu cầu, chi phí và lãi suất – có thể được dự báo với độ tin cậy cao. Tuy nhiên, chương trình bảo hộ tràn lan của Trump đã đẩy mức độ bất ổn lên gần mức cao kỷ lục, theo chỉ số bất ổn chính sách kinh tế (EPU) của Mỹ – một chỉ số tổng hợp dựa trên số lần xuất hiện của các cụm từ then chốt trong các bài báo.

Các mức thuế thương mại “đối ứng” của Trump dự kiến sẽ được áp vào ngày 1 tháng 8. Nhưng với việc liên tục thay đổi thời hạn, điều chỉnh mức thuế và gắn các mức thuế vào các cuộc đàm phán kéo dài vô thời hạn, ông ấy đã khiến nhà đầu tư khó lòng định giá tài sản.

Chỉ số Vix – thước đo biến động thị trường chứng khoán, còn được gọi là “thước đo nỗi sợ của Phố Wall” – thường có tương quan với chỉ số EPU. Tuy nhiên, kể từ tháng 1, hai chỉ số này đã tách rời: mức độ bất ổn tăng vọt, nhưng thị trường lại định giá mức biến động tương đối thấp. Lần gần nhất có sự phân kỳ như vậy là trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump.

Một nghiên cứu từ Trường Kinh doanh Booth vào năm 2017 kết luận rằng thị trường không phản ứng trước bất ổn bởi vì các thông điệp từ Nhà Trắng khi đó “không đáng tin và khó để nhà đầu tư diễn giải”.

Sự kiên cường của S&P 500 ngày nay có thể phản ánh cùng một khó khăn trong việc định giá rủi ro chính sách. Sự quá tải thông tin cũng có thể là một phần lý do khiến thị trường chứng khoán dường như đi ngược lại logic thông thường.

Vào thứ Hai, chỉ số S&P 500 đã đạt mức đỉnh mới, dù mức thuế nhập khẩu hiệu quả của Mỹ hiện cao gấp khoảng bảy lần so với năm ngoái và dự kiến sẽ trở lại gần mức từng khiến chỉ số chính này rơi xuống dưới 5,000 sau “ngày giải phóng”. Hiện tại, chỉ số này đang cao hơn gần 30%.

Cách Nhà Trắng truyền đạt thông điệp có thể đóng vai trò quan trọng ở đây. Đặc biệt, thói quen "quay xe" thất thường của Trump có thể đang góp phần đẩy thị trường đi lên.

Con người có xu hướng thích rủi ro đã biết hơn rủi ro chưa biết – một đặc điểm được gọi là “tránh mơ hồ”. Chúng ta cũng thường đánh giá tổn thất nặng nề hơn lợi ích, có nghĩa là tránh được một mất mát có thể mang lại cảm giác chiến thắng.

Một ví dụ là vào cuối tháng 4, khi Trump công kích Chủ tịch Fed Jay Powell và tuyên bố rằng “việc sa thải ông ta không thể diễn ra đủ nhanh”. Vài ngày sau, Trump lại tuyên bố rằng ông “không có ý định sa thải” Powell. Kết quả là chỉ số S&P 500 tăng mạnh vượt qua mức đáy do các phát ngôn đe dọa gây ra trước đó.

Một nghiên cứu học thuật công bố vào tháng 9 năm 2024 đã củng cố lập luận này. Nghiên cứu cho thấy rằng khi con người tiếp nhận thông tin nhỏ giọt và thường xuyên, niềm tin của họ trở nên kém chính xác và nhạy cảm hơn với tín hiệu gần đây – so với khi cùng một dữ liệu được hấp thụ một lần duy nhất.

Rõ ràng nhà đầu tư đã đánh giá tuyên bố áp thuế đối ứng hồi tháng 4 là tin xấu với nền kinh tế Mỹ, khiến cổ phiếu và trái phiếu Mỹ đồng loạt bán tháo – buộc chính quyền phải hoãn kế hoạch lại. Tuy nhiên, vào thời điểm hiện tại, nhà đầu tư có thể đang đặt nhiều kỳ vọng hơn vào các diễn biến thuế quan tích cực gần đây: cắt giảm, trì hoãn và đạt được thỏa thuận. Chiến lược “Taco” cũng nằm trong phạm vi này. Dòng báo cáo lợi nhuận quý II mạnh mẽ có thể tiếp thêm niềm tin cho bên mua, ngay cả khi tác động tiêu cực từ thuế cao vẫn đang ngấm dần vào nền kinh tế.