Trump gia tăng áp lực lên Fed “hạ lãi suất ngay”, đồng USD lao dốc giữa lo ngại mất độc lập chính sách tiền tệ

Đồng USD trong phiên giao dịch ngày thứ Ba đã tiếp tục trượt sâu, neo gần mức thấp nhất trong ba năm so với các đồng tiền chủ chốt, khi giới đầu tư lo ngại về khả năng duy trì tính độc lập của chính sách tiền tệ Mỹ – nền tảng cốt lõi đảm bảo ổn định cho thị trường tài chính lớn nhất thế giới.

Trong động thái khiến thị trường rúng động, ông Trump đã đăng tải trên mạng xã hội Truth Social hôm thứ Hai, gọi ông Powell là “kẻ thất bại” và yêu cầu phải giảm lãi suất “NGAY BÂY GIỜ”, nếu không muốn kéo nền kinh tế Mỹ vào suy thoái. Chưa dừng lại ở đó, chỉ một ngày sau khi tuyên bố rằng “cần phải sa thải Powell càng sớm càng tốt”, cố vấn kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett cho biết nhóm của ông Trump đang nghiêm túc xem xét tính khả thi pháp lý trong việc cách chức Chủ tịch Fed. Những phát ngôn mang tính can thiệp công khai này đang đặt ra nghi vấn sâu sắc về tính độc lập của Fed – yếu tố đã trở thành nguyên lý cốt lõi của kinh tế Mỹ suốt hàng thập kỷ.

Căng thẳng chính trị nổ ra chỉ ít ngày sau khi ông Powell tuyên bố Fed “có thể kiên nhẫn” trong việc điều chỉnh chính sách lãi suất và không vội nới lỏng tiền tệ cho đến khi rõ ràng các chính sách thuế quan của Mỹ không gây ra lạm phát kéo dài. Phát biểu này được đánh giá là nỗ lực duy trì sự trung lập và thận trọng của Fed trong bối cảnh lạm phát vẫn tiềm ẩn rủi ro, nhưng lại vấp phải phản ứng dữ dội từ phía ông Trump – người đang gia tăng áp lực chính trị để thúc đẩy nới lỏng tiền tệ, nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong một năm bầu cử nhạy cảm.

Trên thị trường ngoại hối, phản ứng là rõ rệt. USD/CHF trượt xuống mức 0.8095, chỉ cao hơn nhẹ so với đáy 0.8042 – mức thấp nhất trong một thập kỷ thiết lập vào phiên liền trước. So với USD/JPY giao dịch tại 140,99. Trong khi đó, EUR/USD được giao dịch ở mức 1.1502, sau khi bật tăng lên 1.1573 USD vào thứ Hai – mức cao nhất kể từ tháng 11/2021. GBP/USD cũng duy trì đà tăng tại mức 1.3376, sau khi chạm đỉnh 1.3421 – cao nhất kể từ tháng 9 năm ngoái.

Không chỉ mất giá so với các đồng tiền trú ẩn, đồng USD còn suy yếu trước cả những tài sản rủi ro hơn. AUD/USD – thường được xem là chỉ báo cho khẩu vị rủi ro toàn cầu – đã tăng lên đỉnh bốn tháng tại 0.6436, và hiện giao dịch quanh mức 0/6414. Chỉ số DXY, thước đo sức mạnh của USD so với rổ sáu đồng tiền chính, hiện giao dịch tại 98.454 điểm, sau khi rơi xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3/2022 là 97.923 điểm trong phiên liền trước.

Ông Eric Kuby, Giám đốc đầu tư tại North Star Investment Management, cảnh báo rằng bế tắc giữa ông Trump và ông Powell đang “gieo rắc lo ngại về khả năng có hành động thay thế Chủ tịch Fed”, điều mà theo ông sẽ “kích hoạt một làn sóng hoảng loạn thực sự đối với đồng USD”. Trong khi đó, giới đầu tư quốc tế bắt đầu đặt cược rằng nếu sự can thiệp vào Fed tiếp diễn, nguy cơ suy yếu của đồng USD sẽ còn kéo dài, làm mất uy tín của chính sách tiền tệ Mỹ.

Cũng trong bối cảnh đó, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung đang gia tăng thêm áp lực. Hôm thứ Hai, Trung Quốc cáo buộc Washington “lạm dụng chính sách thuế quan” và cảnh báo các nước khác không nên đạt thỏa thuận kinh tế với Mỹ nếu điều đó gây tổn hại đến lợi ích của Bắc Kinh. Tuyên bố này càng làm gia tăng rủi ro rằng các chính sách thương mại cứng rắn của ông Trump sẽ phản tác dụng, gây thêm tổn thất cho kinh tế Mỹ vốn đã có dấu hiệu chững lại.

Ông Joseph Capurso, Trưởng bộ phận Kinh tế quốc tế và Bền vững tại Ngân hàng Commonwealth Bank of Australia, nhận định: “Càng kéo dài những nghi vấn về tính độc lập trong điều hành chính sách tiền tệ của Mỹ, đồng USD càng đối mặt với nguy cơ suy yếu. Sẽ cần đến một đợt điều chỉnh lớn trên thị trường trái phiếu chính phủ hoặc chứng khoán Mỹ để khiến ông Trump tiết chế những phát ngôn mang tính can thiệp như hiện tại.”

Trong khi đó, các nhà đầu tư toàn cầu tiếp tục theo dõi sát diễn biến chính trị tại Washington, trong bối cảnh lo ngại rằng đồng USD – từng được xem là tài sản an toàn bậc nhất – đang dần mất đi vị thế khi ranh giới giữa chính sách tiền tệ và chính trị bị xóa nhòa. Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, sự mất giá của USD không chỉ là phản ánh kỹ thuật, mà có thể trở thành chỉ báo cho một cuộc khủng hoảng niềm tin sâu rộng hơn trong hệ thống tài chính toàn cầu.