Trung Quốc dần trở thành kẻ thay đổi cuộc chơi

Trong chưa đầy một tuần, nỗ lực của Trung Quốc nhằm thúc đẩy nền kinh tế đã tạo ra một thay đổi đáng kể: Chủ tịch Tập Cận Bình đã làm thay đổi cuộc trò chuyện về triển vọng toàn cầu. Giờ đây, Fed, vốn thường được xem là yếu tố chính ảnh hưởng đến tâm lý thị trường và dự báo, đã không còn độc chiếm vai trò này.

Sự chuyển mình này rất quan trọng. Để duy trì sự nổi bật, Bắc Kinh không chỉ cần thực hiện những chính sách đã công bố như nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ, mở rộng chi tiêu công, hỗ trợ người mua nhà, bơm vốn vào ngân hàng và thành lập quỹ ổn định thị trường. Các quan chức cũng cần đưa ra những mục tiêu rõ ràng để biện minh cho sự phấn khích đang gia tăng. Một chiến thắng thực sự sẽ trông như thế nào, và liệu thành công đó có thể duy trì lâu dài hay không?

Hiện tại, có rất nhiều chuyển biến tốt đẹp. Không chỉ cổ phiếu Trung Quốc tăng mạnh mà tất cả các tài sản liên quan như quặng sắt và đồng peso của Philippines cũng theo đó gia tăng. Một câu slogan cũ “tất cả trừ Trung Quốc” đã được thay thế bằng “tất cả vào Trung Quốc, mua Trung Quốc,” theo nhận định của Louis-Vincent Gave từ Gavekal Research. Dường như Bắc Kinh đã khiến các nhà giao dịch phải hành động.

Vậy liệu Trung Quốc có mục tiêu cụ thể và cao cả như vậy không? Khi các bước đi đầu tiên được công bố vào ngày 24/9, các chính sách này được hiểu là nỗ lực để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng khoảng 5% của Tập Cận Bình. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này có nguy cơ bị ảnh hưởng, nhưng một sự sụt giảm nghiêm trọng dường như khó xảy ra. Những rủi ro này có vẻ nhỏ so với những thách thức mà Draghi hoặc các nhà hoạch định chính sách Mỹ đã đối mặt vào cuối năm 2008 trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu. Hiệu suất của Trung Quốc có thể chưa đạt yêu cầu, nhưng rất khó để coi đó là một cuộc khủng hoảng.

Việc kích thích nền kinh tế một cách có ý nghĩa có thể mang lại nhiều kết quả tích cực. Bộ Chính trị Trung Quốc đã cam kết hành động để làm cho thị trường bất động sản “ngừng suy giảm.” Tuy nhiên, thời gian duy trì tình trạng này kéo dài bao lâu? Và làm thế nào để đo lường kết quả? Có lẽ chỉ khi nhìn thấy thành công mới có thể nhận ra. Trung Quốc đã phải đối mặt với nguy cơ giảm phát trong một thời gian dài, vì vậy việc thúc đẩy nhu cầu tổng thể là cần thiết. Nhưng nếu không có mục tiêu lạm phát rõ ràng, thật khó để xác định đích đến. Bắc Kinh chưa công bố một mục tiêu cụ thể như Fed hay ECB, mặc dù một cựu Thống đốc PBOC đã nhấn mạnh rằng một tỷ lệ này là điều mà họ mong muốn.

Cũng cần lưu ý rằng các mục tiêu có thể thay đổi. Tăng trưởng GDP khoảng 5% vào năm 2024 không đảm bảo cho sự thành công trong tương lai. Khi mục tiêu này được công bố vào đầu năm, nhiều người đã coi đây là một điều tham vọng. Trái lại, khi một mục tiêu tương tự được đưa ra 12 tháng trước, khí đó, điều này đã bị chỉ trích là quá thận trọng. Sự thật là Trung Quốc đã bắt đầu giảm tốc trước khi đại dịch xảy ra, và điều này sẽ tiếp tục. Quốc gia càng phát triển thì việc duy trì tốc độ tăng trưởng như những năm 1990 và đầu thế kỷ 21 càng trở nên khó khăn hơn.

Thống đốc PBOC, Pan Gongsheng, không đảm bảo rằng các biện pháp của ông sẽ đủ như Draghi đã làm. Điều này là hợp lý. Khu vực Eurozone vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn sau năm 2012. Hiện tại, Trung Quốc đã thể hiện sự quan tâm đến các vấn đề của nền kinh tế và đã triển khai một loạt các chính sách. Còn rất nhiều việc phải làm và một số khái niệm cần được củng cố. Dù các sáng kiến mới này là tích cực, Trung Quốc sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn ở phía trước.