Trung Quốc: Xuất khẩu chậm lại, giảm phát gia tăng giữa căng thẳng thương mại với Mỹ

Tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 5 chạm mức thấp nhất trong ba tháng, chịu tác động từ các biện pháp thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa xuất khẩu. Đồng thời, giảm phát tại các nhà máy trầm trọng hơn, đạt mức tồi tệ nhất trong hai năm, gây áp lực lớn lên nền kinh tế lớn thứ hai thế giới từ cả trong nước lẫn quốc tế.

Theo dữ liệu hải quan công bố ngày thứ Hai, xuất khẩu tháng 5 tăng 4.8% so với cùng kỳ năm ngoái, giảm tốc đáng kể so với mức tăng 8.1% trong tháng 4 và thấp hơn kỳ vọng 5.0% theo cuộc khảo sát của Reuters. Mặc dù thuế quan của Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc từ đầu tháng 4 đã được điều chỉnh giảm, tác động vẫn rõ rệt. Trong khi đó, nhập khẩu giảm mạnh 3.4% so với cùng kỳ, tệ hơn nhiều so với mức giảm 0.2% của tháng 4 và vượt xa dự báo giảm 0.9% từ Reuters.

Trước đó, xuất khẩu của Trung Quốc từng tăng vọt 12.4% và 8.1% so với cùng kỳ trong các tháng trước, khi các nhà máy gấp rút đẩy hàng sang Mỹ và các thị trường khác để tránh mức thuế nặng do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt lên Trung Quốc và nhiều quốc gia khác.

Trong tháng 5, các nhà xuất khẩu Trung Quốc được hưởng một chút nhẹ nhõm khi Bắc Kinh và Washington đồng ý tạm hoãn phần lớn các mức thuế trong 90 ngày. Tuy nhiên, căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn ở mức cao, với các cuộc đàm phán đang tập trung vào nhiều vấn đề, từ kiểm soát tài nguyên đất hiếm của Trung Quốc đến tình hình Đài Loan. Đại diện thương mại của hai nước đã nối lại đàm phán tại London vào thứ Hai, sau cuộc điện đàm giữa lãnh đạo cấp cao vào thứ Năm trước đó.

Thặng dư thương mại của Trung Quốc trong tháng 5 đạt 103.2 tỷ USD, tăng so với mức 96.18 tỷ USD của tháng 4. Để đối phó với tác động của cuộc chiến thương mại, Bắc Kinh đã triển khai hàng loạt biện pháp kích thích kinh tế trong tháng 5, bao gồm cắt giảm lãi suất cho vay chuẩn và chương trình cho vay chi phí thấp trị giá 500 tỷ nhân dân tệ nhằm hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi và thúc đẩy tiêu dùng dịch vụ. Các biện pháp này được thiết kế để giảm bớt áp lực lên nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất khẩu, vốn đang chật vật phục hồi sau các cú sốc từ đại dịch và sự suy thoái kéo dài của thị trường bất động sản.

Dữ liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố cùng ngày cho thấy áp lực giảm phát ngày càng nghiêm trọng. Chỉ số giá sản xuất (PPI) giảm 3.3% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái, sâu hơn mức giảm 2.7% trong tháng 4 và là mức giảm mạnh nhất trong 22 tháng. Trong khi đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tiếp tục giảm 0.1% so với một năm trước. Sự suy giảm này, cùng với hoạt động sản xuất chậm lại, cho thấy tác động rõ rệt của thuế quan Mỹ lên trung tâm sản xuất lớn nhất thế giới. Đồng thời, tâm lý hồi hộp về kết quả đàm phán thương mại Mỹ-Trung đang làm chậm lại đà tăng trưởng của ngành dịch vụ.