Việc ông Trump phong tỏa eo biển Hormuz gia tăng khó khăn cho các đồng minh châu Á và Trung Quốc

“Đối với nền kinh tế và thị trường toàn cầu, các diễn biến mới nhất đang chuyển trọng tâm trở lại các kịch bản tiêu cực — hướng tới giá dầu cao hơn và tác động mạnh hơn đến tăng trưởng, đồng thời làm gia tăng lạm phát,” các nhà phân tích của Bloomberg Economics cho biết. Dầu thô Brent đã tăng mạnh tới 8.6% vào thứ Hai, vượt mốc 103 USD/thùng, trong khi hợp đồng tương lai khí đốt châu Âu có thời điểm tăng vọt gần 18%.

Lực lượng Mỹ sẽ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa, áp dụng đối với các tàu thuyền ra vào cảng Iran, từ 10 giờ sáng theo giờ New York vào thứ Hai, theo Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ. Thông báo về kế hoạch phong tỏa được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận trong các cuộc đàm phán trực tiếp tại Pakistan.

Các quốc gia châu Á, bao gồm các đồng minh của Mỹ như Nhật và Hàn Quốc, phụ thuộc hơn 80% nguồn năng lượng vận chuyển qua eo biển này. Các chính phủ trong khu vực đã nhanh chóng tìm kiếm nguồn cung dầu và khí đốt thay thế, đồng thời triển khai các biện pháp tiết giảm tiêu thụ năng lượng như điều chỉnh nhiệt độ điều hòa ở mức cao hơn, cũng như áp dụng các chính sách nhằm giảm thiểu tác động lên người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Các tàu chở dầu liên quan đến Iran, cũng như tàu từ các quốc gia khác bao gồm Trung Quốc, vẫn thường xuyên đi qua tuyến hàng hải chiến lược này — những hoạt động sẽ trở thành mục tiêu của lệnh phong tỏa. Trước chuyến thăm dự kiến của Trump tới Trung Quốc vào giữa tháng Năm, Bắc Kinh có thể sẽ tìm cách gây sức ép lên Washington nhằm dỡ bỏ lệnh phong tỏa. Các nhà phân tích của Bloomberg Economics cho rằng Trung Quốc có thể tận dụng lợi thế kiểm soát các khoáng sản quan trọng nếu cần thiết.

Bloomberg Economics đã xây dựng ba kịch bản cho diễn biến xung đột và triển vọng kinh tế toàn cầu.

Trong kịch bản cơ sở, xung đột tiếp diễn với cường độ thấp hơn, giá dầu trung bình khoảng 105 USD/thùng trong quý hai trước khi giảm về 85 USD vào quý tư. Tăng trưởng GDP toàn cầu đạt 2.9% trong năm nay theo kịch bản này, trong khi lạm phát tăng lên 4.2% vào quý tư.

Nếu xung đột leo thang mạnh hơn, với Eo biển Hormuz bị đóng cửa gần như hoàn toàn trong vài tháng, giá dầu có thể tăng lên 170 USD/thùng. Khi đó, tăng trưởng toàn cầu sẽ yếu đi còn 2.2% và lạm phát kết thúc năm ở mức 5.4%. Ngược lại, một lệnh ngừng bắn lâu dài hoặc sự sụp đổ của Iran có thể giúp eo biển sớm được mở lại, kéo chi phí dầu giảm về mức trước chiến tranh, với tăng trưởng toàn cầu đạt 3.1% và lạm phát kết thúc năm ở mức 3.7%, theo các nhà phân tích của Bloomberg Economics, bao gồm Tom Orlik.

“Các diễn biến mới nhất chưa mang lại đủ rõ ràng về kịch bản nào có khả năng xảy ra cao nhất,” họ nhận định. “Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến, nhưng hiện tại kịch bản cơ bản vẫn phản ánh đúng xu hướng chính — dù các chi tiết có thể còn thay đổi.”