Xuất khẩu Nhật Bản giảm mạnh nhất trong 4 năm do áp lực thuế Mỹ

Xuất khẩu của Nhật Bản trong tháng Bảy đã ghi nhận mức giảm hàng tháng lớn nhất trong khoảng bốn năm, theo dữ liệu chính phủ công bố hôm thứ Tư. Nguyên nhân chính đến từ tác động ngày càng rõ rệt của các mức thuế quan từ Mỹ, làm dấy lên lo ngại về triển vọng của nền kinh tế vốn phụ thuộc mạnh vào xuất khẩu.

Tổng giá trị xuất khẩu của nền kinh tế lớn thứ tư thế giới giảm 2.6% so với cùng kỳ năm trước, mức giảm hàng tháng mạnh nhất kể từ tháng 2/2021 khi xuất khẩu sụt 4.5%. Con số này cũng thấp hơn nhiều so với dự báo trung bình của thị trường là giảm 2.1%, đồng thời đánh dấu tháng giảm thứ ba liên tiếp sau mức giảm 0.5% vào tháng Sáu.

Mặc dù giá trị xuất khẩu sụt giảm, khối lượng hàng xuất khẩu vẫn được duy trì nhờ các doanh nghiệp Nhật Bản hạn chế tăng giá bán, theo ông Takeshi Minami, kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Norinchukin. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng sớm muộn các công ty cũng sẽ phải chuyển chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng Mỹ, điều này có thể tiếp tục làm suy yếu nhu cầu trong thời gian tới.

Xuất khẩu sang Mỹ trong tháng Bảy giảm mạnh 10.1% so với một năm trước. Trong đó, ô tô giảm tới 28.4% và linh kiện ô tô giảm 17.4%. Tuy nhiên, xét về khối lượng, xuất khẩu ô tô chỉ giảm 3.2%, phản ánh nỗ lực của các nhà sản xuất Nhật Bản trong việc giảm giá và tự hấp thụ một phần chi phí thuế để duy trì dòng hàng.

Mỹ đã áp thuế 25% đối với ô tô và linh kiện nhập khẩu từ Nhật vào tháng Tư, đồng thời đe dọa áp mức thuế tương tự đối với hầu hết các mặt hàng khác. Đến ngày 23/7, hai bên đạt được thỏa thuận giảm mức thuế này xuống còn 15% để đổi lấy gói đầu tư trị giá 550 tỷ USD mà Nhật Bản cam kết rót vào Mỹ. Tuy vậy, mức thuế mới đối với ô tô – lĩnh vực xuất khẩu lớn nhất của Nhật – vẫn cao hơn nhiều so với mức ban đầu là 2.5%, tiếp tục gây áp lực lớn cho các hãng xe và nhà cung ứng linh kiện.

Ngoài Mỹ, xuất khẩu sang các thị trường khác cũng không mấy khả quan. Xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 3.5% trong tháng Bảy, theo số liệu hải quan.

Ở chiều ngược lại, tổng nhập khẩu của Nhật Bản giảm 7.5% so với cùng kỳ, thấp hơn mức dự báo giảm 10.4%. Kết quả là, cán cân thương mại tháng Bảy thâm hụt 117.5 tỷ yên (tương đương 795.4 triệu USD), trái ngược với dự báo thị trường kỳ vọng thặng dư 196.2 tỷ yên.

Diễn biến này xuất hiện ngay sau số liệu GDP quý II (tháng Tư – tháng Sáu) bất ngờ tăng trưởng mạnh, được thúc đẩy bởi xuất khẩu và chi tiêu vốn kiên cường. Các nhà kinh tế cho rằng tăng trưởng xuất khẩu trong dữ liệu GDP phản ánh sự khác biệt trong cách tính toán ảnh hưởng của biến động giá cả.

Dù vậy, ông Minami từ Norinchukin nhận định nền kinh tế Nhật Bản đến nay vẫn tránh được kịch bản tồi tệ nhất. Ông cho rằng thỏa thuận thuế quan gần đây ít nhất cũng giúp giảm bớt phần nào sự bất định, và điều này có thể khiến Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tiến hành nâng lãi suất sớm nhất vào tháng Mười.