AI trở thành tâm điểm tại hội nghị các ngân hàng trung ương toàn cầu

Các quan chức và chuyên gia tham dự hội nghị đều cho rằng AI có thể làm thay đổi sâu rộng nền kinh tế, đồng thời tạo ra những rủi ro khó lường đối với thị trường tài chính, thị trường lao động, hoạt động cho vay ngân hàng, an ninh mạng và cả nhu cầu năng lượng.

Ông Torsten Slok, chuyên gia của Apollo Global Management, nhận định nếu AI phát triển vượt kỳ vọng hoặc kém hơn kỳ vọng, cả hai kịch bản đều có thể ảnh hưởng đến ổn định tài chính.

AI xuất hiện trong hầu hết các phiên thảo luận tại hội nghị, từ nhập cư, giám sát ngân hàng đến biến đổi khí hậu. Chủ đề này thậm chí còn thu hút sự chú ý nhiều hơn cả lần đầu tham dự hội nghị của Chủ tịch Fed Kevin Warsh.

Ông Warsh cho rằng AI là một cuộc cách mạng có ảnh hưởng lớn nhất tới nền kinh tế trong nhiều thập kỷ. Theo ông, thế giới mới chỉ ở giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi này và rất khó dự đoán AI sẽ tạo ra những ngành nghề mới như thế nào, tương tự cách Internet từng tạo ra nhiều mô hình kinh doanh ngoài sức tưởng tượng.

Nguy cơ hình thành bong bóng tài sản

Các chuyên gia cảnh báo AI có thể khiến các thuật toán giao dịch tự động phối hợp với nhau để thao túng giá tài sản, đẩy nhanh quá trình hình thành và vỡ bong bóng trên thị trường.

Giáo sư Itay Goldstein của Đại học Pennsylvania cho rằng khả năng các thuật toán cùng tác động lên giá tài sản để tạo bong bóng rồi dẫn đến sụp đổ là mối đe dọa nghiêm trọng đối với ổn định tài chính.

Một số chuyên gia cũng cho rằng làn sóng đầu tư vào AI đang tạo ra nguy cơ bong bóng cổ phiếu AI. Theo ông Slok, riêng chi tiêu cho hạ tầng AI đã đóng góp khoảng 1 điểm phần trăm vào GDP của Mỹ.

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) nhận định quy mô và tốc độ bùng nổ đầu tư AI hiện nay có nhiều điểm tương đồng với các giai đoạn bong bóng tài sản trong lịch sử như cơn sốt đường sắt tại Anh thế kỷ XIX, bong bóng chứng khoán thập niên 1920 hay bong bóng dot-com.

Thách thức mới đối với cơ quan giám sát

AI được kỳ vọng sẽ giúp các ngân hàng nâng cao chất lượng đánh giá tín dụng và mở rộng khả năng cho vay, nhưng cũng khiến công tác giám sát trở nên phức tạp hơn.

Ông Tobias Adrian, quan chức cấp cao của IMF, cho rằng các quyết định cho vay do AI đưa ra thường giống như "hộp đen", rất khó giải thích, tạo ra thách thức lớn cho cơ quan quản lý.

Các chuyên gia cũng cảnh báo AI có thể làm gia tăng khoảng cách giữa các doanh nghiệp và quốc gia giàu - nghèo. Chi phí phòng vệ trước các cuộc tấn công mạng sẽ tăng cao, trong khi các doanh nghiệp nhỏ khó có đủ nguồn lực để tự bảo vệ.

Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh Sarah Breeden đề xuất nghiên cứu cơ chế bảo hiểm tương tự bảo hiểm tiền gửi nhằm giúp các tổ chức tài chính duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố an ninh mạng.

Rủi ro nếu AI quá thành công hoặc thất bại

Theo các nhà hoạch định chính sách, nếu AI đạt hiệu quả vượt kỳ vọng, công nghệ này có thể thay thế một lượng lớn lao động, làm tăng thất nghiệp, giảm thu nhập của người dân và kéo nền kinh tế vào suy thoái.

Ngược lại, nếu AI không đáp ứng được kỳ vọng, khoản đầu tư khổng lồ vào lĩnh vực này sẽ không tạo ra lợi nhuận tương xứng.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada Tiff Macklem cho rằng Internet cuối cùng đã vượt xa kỳ vọng ban đầu và tạo ra nhiều ngành nghề mới, nhưng điều đó không ngăn được bong bóng dot-com. Theo ông, AI cũng có thể đi theo quỹ đạo tương tự, khi kỳ vọng của thị trường vượt quá thực tế trong một giai đoạn trước khi điều chỉnh.