Các chuyên gia cảnh báo Fed không nên mạnh tay thu hẹp bảng cân đối kế toán

Trong báo cáo do Trung tâm Hutchins thuộc Viện Brookings công bố, Christina Romer và David Romer cho rằng có thể tồn tại một số điều chỉnh giúp thu hẹp bảng cân đối kế toán ở mức độ nhất định, nhưng việc giảm quy mô quá mạnh sẽ mang lại nhiều rủi ro hơn lợi ích.

Kevin Warsh, người vừa chính thức đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Fed hơn một tuần trước, từ lâu đã ủng hộ việc giảm vai trò của Fed trong hệ thống tài chính sau khi bảng cân đối kế toán phình to mạnh mẽ trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch Covid-19.

Tại phiên điều trần phê chuẩn ở Thượng viện hồi tháng 4, ông Warsh tái khẳng định mong muốn thu hẹp bảng cân đối kế toán, nhưng nhấn mạnh rằng quá trình này phải được thực hiện một cách thận trọng và có sự phối hợp chặt chẽ.

Theo hai tác giả, một trong những bài học quan trọng từ nhiệm kỳ của cựu Chủ tịch Jerome Powell là Fed nên duy trì bảng cân đối kế toán ở quy mô lớn. Bất kỳ nỗ lực nào nhằm đưa hệ thống trở lại trạng thái "dự trữ khan hiếm" như trước năm 2008 đều có thể khiến lãi suất ngắn hạn biến động mạnh hơn.

Hiện bảng cân đối kế toán của Fed có quy mô khoảng 6.7 nghìn tỷ USD, bao gồm gần 4.5 nghìn tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ và gần 2 nghìn tỷ USD chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp (MBS).

Dù vậy, nhóm nghiên cứu cho rằng lượng lớn MBS mà Fed đang nắm giữ là điểm khó có thể biện minh. Việc sở hữu khối lượng lớn tài sản này đồng nghĩa Fed đang ưu tiên một lĩnh vực tín dụng cụ thể trong nền kinh tế.

Fed đã liên tục cắt giảm lượng MBS nắm giữ, nhưng với tốc độ hiện nay, có thể mất hơn một thập kỷ mới xử lý hết danh mục này. Theo các tác giả, việc đẩy nhanh tiến độ giảm nắm giữ MBS sẽ giúp Fed giảm bớt vai trò phân bổ tín dụng theo ngành.

Báo cáo cũng nhấn mạnh Fed cần phản ứng nhanh khi điều kiện kinh tế thay đổi, đồng thời lưu ý rằng lạm phát vẫn gây tổn hại cho nền kinh tế ngay cả khi kỳ vọng lạm phát vẫn được neo giữ ổn định.

Ngoài ra, Fed được khuyến nghị sử dụng công cụ định hướng chính sách (forward guidance) một cách thận trọng. Theo báo cáo, công cụ này luôn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến các quyết định chính sách trong tương lai theo những cách khó lường trước, vì vậy chỉ nên được áp dụng khi thực sự cần thiết và phải tính đến nhiều kịch bản kinh tế khác nhau, thay vì chỉ dựa trên kịch bản có xác suất cao nhất.