Canada đưa ra đề xuất thương mại mới với Mỹ nhưng cảnh báo còn nhiều biến động phía trước

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Washington sau cuộc gặp với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, ông LeBlanc cho biết một nền kinh tế Canada mạnh và thịnh vượng sẽ mang lại lợi ích cho toàn bộ khu vực Bắc Mỹ. Hai bên đã thảo luận về nhiều vấn đề nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế khu vực.

Chính phủ của Thủ tướng Canada Mark Carney đang chịu áp lực phải chứng minh rằng các cuộc đàm phán với chính quyền Mỹ đang đạt được tiến triển, trong bối cảnh Mexico đã bắt đầu các cuộc thương lượng song phương với Washington về việc gia hạn Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA).

Ông LeBlanc từ chối tiết lộ nội dung cụ thể của các đề xuất mới, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng Canada đang bị bỏ lại phía sau so với Mexico. Tuy nhiên, ông cảnh báo các cuộc đàm phán vẫn có thể xuất hiện những diễn biến bất lợi và thị trường nên chuẩn bị cho những giai đoạn biến động.

Theo ông, quá trình đi đến thỏa thuận cuối cùng thường không diễn ra theo một lộ trình thẳng và đơn giản.

Bộ trưởng LeBlanc nhiều lần nhấn mạnh rằng hiệp định USMCA sẽ tiếp tục có hiệu lực ngay cả khi không được gia hạn trước ngày 1/7. Tuy nhiên, khi đó thỏa thuận sẽ bước vào giai đoạn rà soát và đàm phán kéo dài nhiều năm, thậm chí có nguy cơ hết hiệu lực vào năm 2036.

Trưởng đoàn đàm phán thương mại Canada Janice Charette cũng tham dự cuộc họp với phía Mỹ.

Cuộc gặp diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải bài viết trên mạng xã hội, trong đó lặp lại tuyên bố gây tranh cãi rằng Canada là “bang thứ 51” của Mỹ, đồng thời nhắc đến thông tin nền kinh tế Canada đã rơi vào suy thoái kỹ thuật. Nội dung này cũng được Đại sứ Mỹ tại Canada chia sẻ lại.

Đề cập đến những rủi ro có thể phát sinh, ông LeBlanc cho biết Canada đang chuẩn bị cho khả năng Mỹ áp đặt thêm các mức thuế quan mới. Chính quyền Mỹ đã khởi động các cuộc điều tra thương mại đối với nhiều quốc gia từ tháng 3, trong đó có Canada.

Theo ông, Ottawa đã cung cấp nhiều thông tin nhằm giải quyết các mối quan ngại từ phía Mỹ, đồng thời khẳng định cam kết trong các vấn đề như chống lao động cưỡng bức.

Canada cũng tiếp tục phản đối các mức thuế mà Mỹ áp đặt đối với những ngành công nghiệp chủ chốt của nước này, bao gồm ô tô, thép, nhôm và gỗ mềm.

Trước đó cùng ngày, Thủ tướng Mark Carney cho biết các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Mexico được khởi động sớm hơn do hai nước có nhiều vấn đề thương mại cần giải quyết hơn. Theo ông, Mỹ hiện có khoảng 60 vấn đề kỹ thuật trong quan hệ thương mại với Mexico, trong khi con số này với Canada chỉ khoảng 30.

Ông Carney cho biết ưu tiên hàng đầu của Canada hiện nay là xử lý các mức thuế theo ngành mà ông Trump áp đặt. Ông cũng xác nhận Nhà Trắng đang thúc đẩy quy định mới yêu cầu xe sản xuất trong khu vực thương mại Bắc Mỹ phải có ít nhất 50% linh kiện được sản xuất tại Mỹ.

Dù không bày tỏ sự ủng hộ đối với đề xuất này, ông Carney cho biết các mẫu xe được sản xuất tại Canada hiện trung bình đã đáp ứng ngưỡng trên.

Theo các quy định hiện hành của USMCA, ít nhất 75% giá trị của một chiếc xe phải được tạo ra tại Bắc Mỹ để được hưởng ưu đãi miễn thuế. Tuy nhiên, năm ngoái, ông Trump vẫn áp đặt các mức thuế mới đối với ô tô sản xuất tại Canada và Mexico bất chấp điều khoản này.

Trước khi tới Washington, ông LeBlanc đã công bố một bức thư khẳng định những lợi ích mà hiệp định USMCA mang lại trong sáu năm qua. Canada mong muốn gia hạn thỏa thuận thêm 16 năm và sẵn sàng xem xét các đề xuất có thể thúc đẩy sự thịnh vượng chung của cả ba quốc gia thành viên.

Ông cho biết đã nhận được các văn bản thể hiện quan điểm từ phía Mỹ và Mexico nhưng từ chối công bố nội dung chi tiết.

Theo ông LeBlanc, ba nước hoàn toàn có thể thống nhất một lộ trình hoặc thời gian biểu khác cho tiến trình đàm phán, vì vậy không nên coi thời hạn hiện tại là một “vách đá” buộc các bên phải đưa ra quyết định ngay lập tức.