Căng thẳng tài chính: "Bom nổ chậm" đối với nền kinh tế Mỹ

Tuy nhiên, đà giảm lần này ít hơn nhiều so với con số 313 tỷ USD vào cuối năm 2023 (cho thấy các ngân hàng đang nắm giữ tiền mặt nhiều hơn bình thường).

Lượng reverse repo của Fed New York

Trước đó, tác giả đã lưu ý rằng: "Việc các ngân hàng đang phải làm đẹp báo cáo tài chính là điều đáng lo ngại."

Giờ đây, một dấu hiệu đáng báo động khác xuất hiện. Lãi suất qua đêm có bảo đảm (Secured Overnight Financing Rate - SOFR) - lãi suất quan trọng gắn liền với nhu cầu vay hàng ngày của hệ thống tài chính - đã tăng vọt lên mức đỉnh mọi thời đại (tăng 7bps lên 5.40%) vào ngày 1/7. Nguyên nhân là do các đợt đấu thầu TPCP Mỹ lớn và bảng cân đối kế toán của các nhà tạo lập thị trường bị "tắc nghẽn" đã hạn chế khả năng cho vay.

Lãi suất SOFR của Mỹ

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn đang hút thanh khoản ra khỏi hệ thống tài chính thông qua chính sách thắt chặt định lượng (QT), mặc dù tốc độ chậm hơn đáng kể. Tuy nhiên, những biến động tiềm ẩn trong hệ thống tài chính (vừa mới được Fed tuyên bố là ổn định) đang bắt đầu bùng phát trở lại, giống như giai đoạn căng thẳng của năm ngoái.

Sự căng thẳng này trở nên trầm trọng hơn vào các thời điểm quan trọng cuối quý, như tuần trước, theo báo cáo của Bloomberg, các ngân hàng thường cắt giảm hoạt động repo để củng cố bảng cân đối kế toán nhằm đáp ứng các quy định, và người đi vay phải tìm giải pháp thay thế hoặc chấp nhận mức lãi suất cao hơn.

Đồng thời, lượng trái phiếu chính phủ được chào bán quá nhiều khiến nhu cầu huy động vốn bằng tài sản đảm bảo trên thị trường repo tăng lên.

Và kết quả là lãi suất đã tăng lên.

Subadra Rajappa, Giám đốc chiến lược lãi suất Mỹ tại Societe Generale SA, cho biết: "Đây có thể là trạng thái bình thường mới và giải thích lý do tại sao Fed giảm hạn mức rút tiền. Lượng phát hành trái phiếu coupon và thanh toán trái phiếu đạt mức kỷ lục, bên cạnh đó, các nhà tạo lập thị trường cũng nắm giữ quá nhiều trái phiếu, dó đó sẽ giới hạn khả năng tham gia thị trường trái phiếu của họ. Điều này giống như những gì đã xảy ra vào cuối năm và thị trường repo có thể cần vài ngày để trở lại bình thường."

Chênh lệch giữa lãi suất SOFR và lãi suất repo qua đêm

Mặc dù mức chênh lệch giữa lãi suất SOFR và lãi suất repo qua đêm hiện tại chưa cao bằng mức đỉnh hồi tháng 3/2020 (đại dịch COVID) và tháng 9/2019 (khủng hoảng repo), nhưng nó đang đi theo chiều hướng xấu. Như Bloomberg nhấn mạnh, các dấu hiệu cảnh báo căng thẳng tài chính từ năm 2018-2019 đang bắt đầu xuất hiện trở lại - lượng TPCP Mỹ nắm giữ bởi các nhà tạo lập thị trường đang tiệm cận mức đỉnh mọi thời đại và lãi suất repo qua đêm tiếp tục tăng cao.

Cơ chế repo thường trực của Fed đã giúp thiết lập mức trần cho lãi suất repo, nhưng vẫn còn nghi vấn về cách cơ sở này xử lý khi xảy ra khủng hoảng tài chính.

Ngoài chương trình cứu trợ ngân hàng (hiện đã dừng) của Fed, các ngân hàng nhỏ dường như đang bị giới hạn về dự trữ và cửa sổ chiết khấu hiện là lựa chọn duy nhất của họ nếu khủng hoảng xảy ra một lần nữa.

Fed có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc cắt giảm lãi suất và/hoặc chuyển sang chính sách nới lỏng định lượng (QE). Tuy nhiên, với việc tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Biden đang giảm sút, điều này sẽ càng bị coi là can thiệp mang tính chính trị.

Gennadiy Goldberg, giám đốc chiến lược tại TD Securities, cho biết: "Việc dừng QT sẽ giúp ngăn chặn tình hình xấu đi, nhưng tôi không nghĩ rằng động thái này sẽ cải thiện đáng kể tình hình tài chính".