Chính phủ Úc mạnh tay cải tổ thuế bất động sản giữa áp lực chi phí sinh hoạt

Úc dự kiến công bố thâm hụt ngân sách thấp hơn dự báo trong ngày thứ Ba nhờ nguồn thu tăng mạnh từ hàng hóa cơ bản, đồng thời đưa ra gói cải cách thuế bất động sản được xem là lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Theo số liệu từ Bộ Tài chính Úc, mức thâm hụt ngân sách trong các năm tài khóa tới sẽ thấp hơn so với dự báo được chính phủ công bố hồi tháng 12. Tổng mức cải thiện ngân sách được ước tính lên tới 44.9 tỷ AUD.

Chi tiết ngân sách sẽ được Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers công bố trước Quốc hội vào tối thứ Ba theo giờ địa phương.

Ông Chalmers cho biết ngân sách lần này sẽ bao gồm nhiều biện pháp tiết kiệm và cải cách hơn bình thường trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất ổn gia tăng.

Chính phủ Công đảng trung tả dự kiến tập trung vào 5 nhóm chính sách lớn gồm an ninh năng lượng, chi phí sinh hoạt và nhà ở, cải thiện năng suất, cải cách thuế và cắt giảm chi tiêu.

Tâm điểm đáng chú ý nhất là kế hoạch cải cách thuế bất động sản. Truyền thông địa phương cho biết chính phủ có thể siết ưu đãi giảm thuế lãi vốn và điều chỉnh chính sách “negative gearing” — cơ chế cho phép nhà đầu tư bất động sản khấu trừ khoản lỗ đầu tư vào thu nhập chịu thuế.

Ông Chalmers thừa nhận thị trường nhà ở và hệ thống thuế hiện không còn hoạt động hiệu quả với nhiều người dân Úc, đặc biệt là giới trẻ gặp khó khăn trong việc mua nhà và tiếp cận cơ hội kinh tế.

Các chính sách ưu đãi thuế bất động sản từ lâu bị chỉ trích vì tạo lợi thế cho nhóm nhà đầu tư lớn tuổi và giàu có, trong khi giá nhà liên tục tăng khiến người trẻ khó sở hữu nhà ở.

Theo các nguồn tin truyền thông, chính phủ có thể xóa bỏ mức ưu đãi giảm 50% thuế lãi vốn đối với tài sản nắm giữ trên một năm và quay lại cơ chế đánh thuế theo lợi nhuận đã điều chỉnh lạm phát như trước năm 1999. Chính sách “negative gearing” cũng có khả năng bị hạn chế.

Ngân sách mới cũng sẽ dành 10 tỷ AUD để xây dựng kho dự trữ nhiên liệu chiến lược thuộc sở hữu nhà nước nhằm ngăn nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu như những gì Úc vừa trải qua do tác động từ chiến sự Iran.

Ngoài ra, chính phủ cam kết tăng thêm 53 tỷ AUD chi tiêu quốc phòng trong 10 năm tới, trong đó có 14 tỷ AUD được bổ sung ngay trong giai đoạn dự báo ngân sách hiện tại.

Một nội dung lớn khác là cải tổ chương trình phúc lợi dành cho người khuyết tật. Chi phí chương trình này tăng mạnh trong những năm gần đây và tạo áp lực lớn lên ngân sách liên bang. Chính phủ kỳ vọng các thay đổi mới sẽ giúp tiết kiệm hơn 35 tỷ AUD trong vòng 4 năm tới.

Giá hàng hóa cơ bản tăng do xung đột Iran cùng lạm phát cao cũng đang giúp nguồn thu ngân sách cải thiện. Tuy nhiên, chính phủ chịu áp lực phải kiểm soát chi tiêu công nhằm tránh làm lạm phát tăng mạnh hơn.

RBA đã tăng lãi suất 3 lần trong năm nay lên 4.35% để đối phó cú sốc năng lượng do chiến sự gây ra. RBA cảnh báo tăng trưởng kinh tế có thể tiếp tục yếu và tỷ lệ thất nghiệp sẽ còn tăng thêm.

Ông Paul Bloxham, kinh tế trưởng phụ trách Úc và New Zealand tại HSBC, cho rằng rủi ro nằm ở việc chính phủ có thể đưa ra thêm các gói chi tiêu mới trong khi các biện pháp cắt giảm chi tiêu mới chỉ ở giai đoạn kế hoạch.

Theo ông, nếu chính sách tài khóa tiếp tục mang tính mở rộng, RBA có thể buộc phải nâng lãi suất thêm nữa, làm gia tăng nguy cơ kinh tế Úc rơi vào suy thoái để đưa lạm phát trở lại mục tiêu.