Chứng khoán châu Á phục hồi mạnh sau cú sốc lịch sử, nhà đầu tư kỳ vọng thương chiến Mỹ - Trung hạ nhiệt

Trong khi đó, trái phiếu chính phủ Mỹ – tài sản trú ẩn truyền thống trong giai đoạn bất ổn – đã ổn định trở lại sau cú bán tháo bất ngờ trong phiên đầu tuần, khi nhà đầu tư buộc phải cơ cấu lại danh mục để bù đắp thua lỗ trên thị trường cổ phiếu. Đồng thời, hợp đồng tương lai các chỉ số chứng khoán Mỹ cũng cho thấy tín hiệu tích cực, phản ánh kỳ vọng rằng thị trường có thể đang tiến gần tới một mặt bằng giá mới.

Tại châu Á, chỉ số chứng khoán Nhật Bản bật tăng hơn 6% ngay đầu phiên, được hỗ trợ bởi thông tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ định hai thành viên nội các bắt đầu các cuộc đàm phán thương mại song phương với Nhật Bản, sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Shigeru Ishiba. Động thái này được xem là tín hiệu hạ nhiệt trong bối cảnh Nhật Bản đang phải đối mặt với mức thuế 24% áp dụng trên diện rộng, cùng với mức thuế 25% đánh vào xe hơi nhập khẩu – cả hai đều dự kiến bắt đầu có hiệu lực từ thứ Tư. Tại Úc, chỉ số S&P/ASX 200 cũng tăng điểm theo sau đà hồi phục tại Mỹ, trong khi hợp đồng tương lai chỉ số Stoxx 50 của châu Âu và S&P 500 của Mỹ đều giao dịch trong sắc xanh. Tuy nhiên, thị trường Hồng Kông vẫn bị bao phủ bởi sắc đỏ, khi hợp đồng tương lai Hang Seng phản ánh đà giảm tiếp diễn, sau khi chỉ số cổ phiếu Trung Quốc niêm yết tại Mỹ (ADR) lao dốc hơn 5% trong phiên trước do căng thẳng leo thang giữa Bắc Kinh và Washington.

Nguyên nhân chính đằng sau đợt bán tháo toàn cầu là tuyên bố bất ngờ từ Tổng thống Trump rằng ông đang xem xét áp thêm mức thuế 50% đối với hàng hóa Trung Quốc – mức tăng cao hơn rất nhiều so với các vòng thuế trước. Mặc dù ông để ngỏ khả năng đàm phán, nhưng đồng thời khẳng định chưa xem xét bất kỳ hình thức tạm hoãn nào trong kế hoạch áp thuế lên hàng chục quốc gia, bất chấp nỗ lực vận động từ các đối tác thương mại mong muốn tránh vòng trừng phạt mới.

Diễn biến này khiến thị trường Mỹ chao đảo trong phiên đầu tuần. Chỉ số S&P 500 trong ngày có thời điểm giảm sâu tiến sát ngưỡng “bear market” – giảm hơn 20% so với đỉnh gần nhất – trước khi phục hồi nhẹ về cuối phiên, khép lại ngày giao dịch với mức giảm không đáng kể. Trong khi đó, chỉ số biến động Cboe (VIX) – thước đo nỗi sợ hãi của phố Wall – đã vọt lên gần mốc 60 trong phiên, trước khi lùi nhẹ, đánh dấu mức biến động lớn nhất kể từ thời điểm đại dịch Covid-19 bùng phát năm 2020.

Theo ông Rajeev De Mello, Giám đốc danh mục đầu tư vĩ mô toàn cầu tại Gama Asset Management, thị trường hiện đang “tìm đáy tạm thời”, nhưng khả năng sẽ tiếp tục kiểm định các mốc thấp hơn trước khi tìm được điểm cân bằng. “Các nhà đầu tư đang kiên nhẫn chờ đợi xem liệu Tổng thống Trump có chùn bước hay không. Áp lực đang gia tăng, buộc ông phải làm rõ mục tiêu cuối cùng của cuộc chiến thương mại này. Ông sẽ không đầu hàng quá sớm, nhưng chúng ta đang đến rất gần điểm đó,” ông De Mello nhận định.

S&P 500 dao động mạnh trong phiên giao dịch 07/04/2025

Trên thị trường trái phiếu, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã bật tăng tới 19 điểm cơ bản trong phiên thứ Hai – một cú đảo chiều gây bất ngờ trong bối cảnh thị trường vừa chứng kiến tuần tăng mạnh nhất kể từ tháng 8. Theo giới phân tích tại JPMorgan Chase & Co., bao gồm chuyên gia Jay Barry, cú tăng này không đi kèm yếu tố nền tảng rõ ràng, và có thể là hệ quả của hoạt động kỹ thuật bị khuếch đại trong điều kiện thanh khoản thị trường rất mỏng. Nhiều nhà đầu tư buộc phải tất toán vị thế lợi nhuận trên thị trường trái phiếu để bù lỗ cho danh mục cổ phiếu đang lao dốc. Trái phiếu chính phủ Úc và New Zealand cũng ghi nhận xu hướng tương tự.

Trong khi đó, kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục biến động mạnh. Các công cụ phái sinh trên lãi suất hiện phản ánh kỳ vọng ít nhất ba lần Fed cắt giảm lãi suất trong năm 2025, với đợt đầu tiên được thị trường định giá đầy đủ vào tháng Sáu – sớm hơn nhiều so với dự báo hồi đầu năm.

Tại Trung Quốc, tâm lý hoảng loạn bao trùm thị trường trong phiên đầu tuần, khi chỉ số chính lao dốc mạnh và lợi suất trái phiếu chính phủ tiến sát mức thấp kỷ lục. Nhà đầu tư lo ngại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ là tâm điểm hứng chịu thiệt hại từ các đòn thuế mới của Mỹ. Tác động này lan rộng ra toàn khu vực: chỉ số MSCI châu Á - Thái Bình Dương không bao gồm Nhật Bản đã sụt tới 8.7% trong phiên thứ Hai – mức giảm trong ngày sâu nhất từng ghi nhận.

Về mặt kỹ thuật, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường đang trong giai đoạn “tái định giá” để phản ánh đúng thực trạng kinh tế hiện nay. Ông Matt Maley, chiến lược gia trưởng tại Miller Tabak, cho rằng: “Chúng ta sẽ chứng kiến một cú hồi đáng kể trong thời gian tới, nhưng quá trình điều chỉnh thị trường để phản ánh các rủi ro vĩ mô sẽ còn kéo dài. Sẽ có nhiều cơ hội mua vào, nhưng nhà đầu tư cần kiên nhẫn chờ tín hiệu rõ ràng hơn rằng giai đoạn tồi tệ nhất đã thực sự đi qua.”

Biến động VIX trong các thời kỳ khủng hoảng tài chính

Trên thị trường hàng hóa, giá dầu phục hồi nhẹ trong phiên thứ Ba sau khi rơi xuống mức thấp nhất trong vòng bốn năm ở phiên liền trước. Giá vàng gần như đi ngang, phản ánh tâm lý phòng thủ vẫn còn hiện diện trong bối cảnh thị trường chưa tìm được điểm tựa rõ ràng.