Cú sốc năng lượng và làn sóng AI đẩy châu Á vào thế buộc phải tăng lãi suất

Châu Á đặc biệt dễ tổn thương do vừa là trung tâm của chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, vừa phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu. Điều này khiến các nền kinh tế trong khu vực phải đối mặt đồng thời với lạm phát do chi phí tăng và lạm phát do nhu cầu gia tăng.

Xu hướng này đang củng cố khả năng tăng lãi suất tại nhiều quốc gia. Ấn Độ và Nhật Bản được dự báo có thể nâng lãi suất trong tháng này, Hàn Quốc có thể theo sau vào tháng 7. Indonesia, Sri Lanka và Australia đã có các đợt tăng lãi suất trong năm nay.

Sau nhiều tháng theo dõi tác động từ cuộc xung đột Iran, các nhà hoạch định chính sách đang chuyển trọng tâm sang kiềm chế lạm phát khi giá năng lượng có nguy cơ duy trì ở mức cao. Châu Á là khu vực chịu ảnh hưởng lớn nhất do phụ thuộc vào nguồn cung đi qua eo biển Hormuz.

Trong khi đó, làn sóng đầu tư vào AI đang thúc đẩy hoạt động kinh tế và làm gia tăng áp lực giá cả tại các nền kinh tế sản xuất chip lớn ở châu Á.

Ông Jerome Tay của Aberdeen Group Plc nhận định AI tạo ra cú sốc tích cực về nhu cầu, còn giá năng lượng cao làm tăng chi phí sản xuất. Sự kết hợp này có thể khiến lạm phát kéo dài hơn dự kiến.

Thị trường đã bắt đầu phản ánh những lo ngại trên. Lợi suất trái phiếu chính phủ tăng tại nhiều quốc gia, trong khi đồng tiền của các nước nhập khẩu năng lượng như Indonesia và Philippines chịu áp lực giảm giá.

Tại Nhật Bản, BoJ được kỳ vọng sẽ nâng lãi suất trong tháng 6 lên mức cao nhất kể từ năm 1995. Giá dầu tăng và đồng yên suy yếu đang làm gia tăng áp lực lạm phát. Gần đây, đa số thành viên hội đồng chính sách BoJ đã phát tín hiệu ủng hộ việc tiếp tục bình thường hóa chính sách tiền tệ.

Ở Hàn Quốc, Bank of Korea cũng phát đi tín hiệu cứng rắn hơn khi lạm phát vượt dự báo và nền kinh tế tiếp tục hưởng lợi từ làn sóng AI.

Đối với các nền kinh tế mới nổi, bài toán khó hơn khi họ ít được hưởng lợi từ AI nhưng lại chịu tác động mạnh từ giá năng lượng. Đồng rupee của Ấn Độ và rupiah của Indonesia vẫn ở gần mức thấp kỷ lục, gia tăng áp lực lên các ngân hàng trung ương.

Trong khi phần lớn châu Á cân nhắc tăng lãi suất, Trung Quốc lại đi theo hướng ngược lại. Bắc Kinh vừa hạ lãi suất cho vay chính sách xuống mức thấp kỷ lục nhằm hỗ trợ nền kinh tế khi nhu cầu trong nước vẫn còn yếu.

Trên phạm vi toàn cầu, các ngân hàng trung ương lớn như Fed, BoE và ECB vẫn thận trọng trước cú sốc năng lượng. Tuy nhiên, thị trường ngày càng kỳ vọng nhiều cơ quan sẽ phải nâng lãi suất nếu áp lực lạm phát tiếp tục kéo dài.

Theo ông Richard Rauch của Franklin Templeton Fixed Income, đợt lạm phát hiện nay khác với giai đoạn sau đại dịch vì tác động không đồng đều giữa các quốc gia. Điều này khiến triển vọng tăng trưởng, lạm phát và chính sách tiền tệ tại châu Á ngày càng phân hóa.