Cuộc tấn công của Trump vào Fed đang đe dọa uy tín của nước Mỹ

Đây là một nỗ lực trực tiếp nhằm chính trị hóa Fed, đe dọa ban lãnh đạo của cơ quan này và buộc chính sách tiền tệ phải phục tùng ý chí của tổng thống. Hành động này đe dọa chấm dứt tính độc lập của Fed — và cùng với đó là uy tín của chính sách tiền tệ Mỹ cả trong nước lẫn quốc tế.

Pháp luật quy định rõ: các thống đốc Fed có nhiệm kỳ 14 năm chính là để họ không thể bị tổng thống tùy tiện sa thải chỉ vì bất đồng quan điểm hoặc không trung thành. Việc miễn nhiệm “vì lý do chính đáng” chỉ áp dụng với những hành vi sai phạm được chứng minh cụ thể. “Cáo buộc” không đồng nghĩa với “lý do chính đáng”.

Cook đã thực hiện công việc của mình một cách liêm chính — cân nhắc bằng chứng và bỏ phiếu cho các chính sách nhằm đạt mục tiêu kép của Fed là ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm. Việc Trump viện dẫn “lý do chính đáng” ở đây hoàn toàn là hư cấu; chỉ là cái cớ để hợp thức hóa một âm mưu giành quyền lực mang tính độc đoán.

Đây không chỉ là chuyện về một thống đốc Fed. Đây là hành vi đe dọa. Khi nhắm vào Cook, Trump đang gửi đi một thông điệp lạnh gáy tới mọi thành viên Hội đồng Thống đốc Fed và các chủ tịch ngân hàng dự trữ khu vực tham gia Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC): bất cứ ai dám bất đồng với tổng thống đều sẽ là người tiếp theo.

Những lời đe dọa như vậy có thể làm tê liệt các lãnh đạo Fed trong việc đưa ra quan điểm trung thực, chuyên môn và độc lập về chính sách tiền tệ trước công chúng. Nó có thể làm thay đổi cách họ bỏ phiếu. Nó sẽ biến một thể chế vốn nổi tiếng với sự độc lập và thành tích vững chắc thành một sân khấu rối bị giật dây bởi những ưu tiên và bốc đồng của tổng thống.

Hiện nay, một ưu tiên hàng đầu của chính quyền Trump là buộc Fed cắt giảm mạnh lãi suất để giảm chi phí phục vụ khoản nợ công khổng lồ 37 nghìn tỷ USD của Mỹ. Hậu quả có thể sẽ mang tính thảm họa.

Lịch sử đưa ra bài học thẳng thừng: hỗn loạn luôn xảy ra khi các nhà lãnh đạo kiểm soát ngân hàng trung ương và buộc họ mua trái phiếu chính phủ hoặc hạ lãi suất nhằm giảm chi phí trả nợ. Đức những năm 1920, Hungary sau Thế chiến II, gần đây là Argentina và Thổ Nhĩ Kỳ — tên các quốc gia thay đổi, nhưng câu chuyện vẫn lặp lại.

Các ngân hàng trung ương bị chính trị chi phối dẫn đến lạm phát cao, tăng trưởng biến động và đồng tiền suy yếu. Con đường này không thể tốt cho Mỹ. Chúng ta từng đi trên con đường đó một lần: trong Thế chiến II, khi Fed bị buộc phải giữ lãi suất thấp để giúp Bộ Tài chính tài trợ chiến tranh. Hệ quả là lạm phát cao.

Đến năm 1951, Fed và Bộ Tài chính đã đạt được một thỏa thuận. Từ đó trở đi, Fed tập trung vào ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm. Đây cũng là mục tiêu được Quốc hội quy định hợp pháp.

Uy tín của Fed trong việc xây dựng chính sách tiền tệ có trách nhiệm là nền tảng cho niềm tin toàn cầu vào đồng USD và trái phiếu Kho bạc Mỹ — được coi là tài sản an toàn nhất thế giới. Chúng cũng là nền tảng của nền kinh tế Mỹ.

Nếu thị trường tin rằng Fed bị điều khiển bởi mệnh lệnh chính trị, mọi quyết định lãi suất sẽ mất uy tín. Vị thế của USD với tư cách đồng tiền dự trữ toàn cầu sẽ bị đe dọa. Nhà đầu tư và đồng minh sẽ kết luận rằng Mỹ không còn một ngân hàng trung ương độc lập.

Chúng ta sẽ tự đánh mất một trong những tài sản kinh tế quý giá nhất của đất nước. Trớ trêu thay, chiến lược này thậm chí sẽ không làm lãi suất dài hạn giảm xuống; trái lại, lãi suất dài hạn có khả năng sẽ tăng do kỳ vọng lạm phát cao hơn.

Nỗ lực sa thải Cook của Trump phải bị phản đối dữ dội chứ không thể bị xem nhẹ. Quốc hội phải bảo vệ sự độc lập của Fed. Các tòa án phải bác bỏ hành vi lạm quyền này. Và cộng đồng tài chính phải lên tiếng chống lại cuộc tấn công trực diện vào uy tín của đồng USD.

Sự độc lập của Fed không phải là một tiểu tiết kỹ trị. Đó là nền tảng cho sự ổn định kinh tế Mỹ và vai trò lãnh đạo toàn cầu. Nỗ lực của Trump nhằm phá bỏ điều này để phục vụ lợi ích cá nhân là liều lĩnh, ăn mòn và hoàn toàn đi ngược lại giá trị Mỹ.