Donald Trump vấp tranh cãi vì hình ảnh AI mang tính tôn giáo, làm nóng căng thẳng với Vatican

Tổng thống Hoa Kỳ đã đăng một hình ảnh do AI tạo ra trên mạng xã hội, trong đó ông được miêu tả theo hình tượng giống Chúa Jesus vào Chủ nhật. Bài đăng này đã thu hút sự chỉ trích rộng rãi, kể cả từ một số người bảo thủ tôn giáo vốn thường ủng hộ ông, trước khi bị xóa vào thứ Hai.

Bài đăng trên nền tảng Truth Social của Trump, mà sau đó ông nói rằng nhằm mục đích thể hiện ông như một bác sĩ, xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa ông và Giáo hoàng Leo, người đã chỉ trích cuộc chiến bắt đầu bằng các cuộc tấn công của Mỹ–Israel vào Iran là vô nhân đạo. Ngay trước khi đăng hình ảnh này, tổng thống cũng đã chỉ trích Giáo hoàng, gọi ông là “YẾU trong việc chống tội phạm và tệ hại về chính sách đối ngoại”.

Giáo hoàng Leo, vị giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Mỹ, đã đáp trả các chỉ trích của Trump rằng ông “không sợ hãi” trước chính quyền Trump và sẽ tiếp tục lên tiếng. Trong một bài phát biểu mạnh mẽ vào thứ Hai tại Algiers, ông lên án các cường quốc thế giới “tân thực dân” đang vi phạm luật pháp quốc tế, dù không nêu đích danh Hoa Kỳ.

Bài đăng Chủ nhật, trong đó Trump được miêu tả mặc áo trắng, một tay đặt lên đầu người đàn ông đang nằm như đang chữa lành, có thể làm gia tăng rạn nứt giữa ông và khối cử tri cánh hữu tôn giáo – lực lượng từng đóng vai trò quan trọng trong chiến thắng của ông tại cuộc bầu cử năm 2024.

Trong hình ảnh mang phong cách hội họa, Trump cầm một quả cầu phát sáng trong một tay và dùng tay còn lại chạm vào trán một người đàn ông dường như đang bệnh. Ở hậu cảnh là Tượng Nữ thần Tự do, pháo hoa, máy bay chiến đấu và đại bàng.

Trump đã phủ nhận vào thứ Hai rằng hình ảnh này nhằm thể hiện ông như một nhân vật giống Chúa Jesus.

“Nó được cho là tôi như một bác sĩ giúp mọi người khỏe mạnh hơn, và tôi thực sự làm cho mọi người tốt hơn,” ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng, ngay sau khi bài đăng bị xóa.

Brendan McMahon, giáo sư lịch sử nghệ thuật tại Đại học Michigan, cho rằng lời giải thích này “rất đáng ngờ”, vì hình ảnh còn miêu tả một nhân vật khác mặc trang phục phẫu thuật, đồng thời Trump được bao phủ trong ánh sáng rực rỡ – yếu tố thường được dùng để biểu thị tính thần thánh trong nhiều tác phẩm nghệ thuật tôn giáo qua nhiều thế kỷ. Ánh sáng cũng phát ra từ bàn tay của Trump trong hình ảnh.

“Nó vay mượn từ truyền thống lâu đời của hình ảnh Kitô giáo về Chúa Kitô như một người chữa lành,” McMahon nói. “Về phong cách, nó dường như hướng tới chủ nghĩa hiện thực xã hội giữa hai cuộc chiến ở Mỹ, giống như các bức tranh tường WPA, với hình ảnh tôn vinh người lao động Mỹ.”

Brilyn Hollyhand, cựu đồng chủ tịch Hội đồng Tư vấn Thanh niên của Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa, đưa ra chỉ trích gay gắt hơn, viết trên X: “Đây là sự báng bổ kinh tởm. Niềm tin không phải là đạo cụ. Bạn không cần phải tự miêu tả mình như một vị cứu thế khi thành tích của bạn nên tự nói lên điều đó.”

Riley Gaines, cựu vận động viên bơi lội đại học và là người chỉ trích mạnh mẽ các vận động viên chuyển giới trong thể thao nữ, người từng xuất hiện cùng Trump tại các cuộc vận động, viết trên X rằng cô không hiểu tại sao Trump lại đăng hình ảnh này.

“Ông ấy thực sự nghĩ như vậy sao?” cô viết. “Dù sao thì hai điều cũng đúng. 1) một chút khiêm tốn sẽ có lợi cho ông ấy 2) Chúa không nên bị chế giễu.”

Các cử tri Kitô giáo, bao gồm cả người Công giáo, là một phần quan trọng trong nền tảng chính trị của Trump. Ông, người không thường xuyên đi nhà thờ, đã giành được đa số lớn cử tri Kitô giáo trong cuộc bầu cử năm 2024, bao gồm cả người Công giáo – nhóm từng có sự chia rẽ gần như cân bằng trước đó.

Sau khi Trump sống sót một cách kỳ diệu sau một vụ ám sát vào tháng 7 năm 2024, một số người ủng hộ Tin Lành cho biết…

David Gibson, giám đốc Trung tâm Tôn giáo và Văn hóa tại Đại học Fordham – một trường Công giáo – cho biết rất khó để hiểu động cơ của Trump khi công kích Giáo hoàng Leo và đăng hình ảnh này, đồng thời cũng khó để xác định liệu cử tri Công giáo Mỹ có quay lưng hay không.

“Liệu động thái này có vượt qua ranh giới đỏ đối với họ không? Liệu họ có trừng phạt Trump và Đảng Cộng hòa tại hòm phiếu không?” ông nói. “Đây là một thời điểm bước ngoặt – liệu người Công giáo ở Mỹ sẽ chọn giáo hoàng hay tổng thống?”

Giám mục Robert Barron, người từng phục vụ trong một ủy ban tự do tôn giáo do Trump thành lập, viết trên X rằng tổng thống nợ Giáo hoàng Leo một lời xin lỗi vì những phát ngôn “không phù hợp” trên mạng xã hội. Tuy nhiên, ông cũng đồng thời khen ngợi Trump vì đã tiếp cận cộng đồng Công giáo.

Ông Trump nói với các phóng viên vào thứ Hai rằng ông “không có gì phải xin lỗi” đối với giáo hoàng.

Trong những tuần gần đây, Giáo hoàng Leo đã có lập trường mạnh mẽ hơn, thậm chí đưa ra lời kêu gọi trực tiếp hiếm hoi tới Trump, thúc giục ông tìm một “lối thoát”.

Giáo hoàng Leo cũng nói rằng Chúa Jesus không thể bị sử dụng để biện minh cho chiến tranh và rằng Chúa từ chối những lời cầu nguyện của những người khởi xướng xung đột. Những phát biểu này được xem rộng rãi như lời chỉ trích đối với các quan chức trong chính quyền Trump như Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth, người đã biện minh cho hành động quân sự và so sánh việc giải cứu một phi công Mỹ tại Iran với sự phục sinh của Chúa Jesus Christ.

Trump cũng từng chỉ trích Giáo hoàng Francis, người trước đây phản đối chính sách trục xuất của ông và cho rằng điều đó không phù hợp với tinh thần Kitô giáo. Năm ngoái, sau khi Giáo hoàng Francis qua đời, Trump cũng đăng một hình ảnh gây tranh cãi trong cộng đồng Công giáo.

Tuy nhiên, các phát biểu nhắm vào Giáo hoàng Leo được đánh giá là đi xa hơn nhiều so với những chỉ trích trước đây của ông đối với Giáo hoàng Francis.

“Các tổng thống Mỹ và người Công giáo Mỹ từng có bất đồng với các giáo hoàng trong quá khứ,” Gibson nói. “Nhưng đây là sự thiếu tôn trọng. Và thiếu tôn trọng thì khác hoàn toàn với bất đồng, và đó là rủi ro đối với Trump.”

Ít nhất tám thành viên trong nội các của Trump là người Công giáo, bao gồm Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio.

Ông Vance, trong chương trình “Special Report with Bret Baier” của Fox News, đã giảm nhẹ ý nghĩa của hình ảnh giống Chúa Jesus, nói rằng Trump chỉ làm điều đó mang tính đùa cợt. Ông cũng cho rằng đôi khi “Vatican nên tập trung vào các vấn đề đạo đức”.