Trump thúc đẩy đàm phán với Iran khi trọng tâm chuyển sang eo biển Hormuz

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, các nhà đàm phán Oman và Iran đã gặp nhau tại Tehran vào cuối tuần qua và các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn. Hai bên đang hướng tới một thỏa thuận giúp tàu thuyền lưu thông thường xuyên hơn qua tuyến hàng hải chiến lược này. Nếu đạt được tiến triển, Mỹ và Iran có thể nối lại các cuộc đàm phán chính thức về chương trình hạt nhân của Tehran cũng như tìm kiếm giải pháp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột kéo dài năm tháng.

Các quan chức Oman hy vọng sẽ đưa ra thông báo cho thấy tiến triển trong vài ngày tới, dù chưa có gì đảm bảo điều đó sẽ xảy ra.

Trả lời Axios hôm thứ Hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hiện hai bên đang tiến hành các cuộc đàm phán "rất sâu rộng" với Iran và ám chỉ tiến trình do Oman làm trung gian đang là kênh đối thoại chủ chốt.

Phát biểu với báo giới, ông Trump cho rằng Iran chỉ chấp nhận đàm phán vì sức ép từ các cuộc không kích của Mỹ trong những tuần gần đây.

"Họ muốn gặp chúng tôi chỉ vì chúng tôi đã tấn công họ rất mạnh. Có khả năng cao sẽ đạt được điều gì đó, và nếu thành công thì rất tốt. Nếu không, chúng tôi sẽ quay lại những gì đã làm trước đó," ông nói.

Khi được hỏi còn kiên nhẫn đến mức nào, ông Trump đáp rằng ông vẫn còn "rất nhiều thời gian".

Giá dầu Brent đã giảm xuống dưới 86 USD/thùng kể từ khi hai bên tạm dừng giao tranh hôm thứ Sáu. Trước đó, giá dầu từng vượt 100 USD/thùng vào thứ Năm sau gần hai tuần xung đột leo thang.

Đà giảm của giá dầu được cho là sẽ giúp giảm áp lực chính trị đối với ông Trump khi kéo giá xăng tại Mỹ đi xuống. Cuộc chiến với Iran hiện không nhận được nhiều sự ủng hộ từ cử tri Mỹ và đang ảnh hưởng đến vị thế của Đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Hoạt động vận tải qua Hormuz tiếp tục đình trệ

Dù giao tranh tạm lắng, căng thẳng tại khu vực vẫn ở mức cao và lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz tiếp tục suy giảm. Rất ít tàu di chuyển qua tuyến hàng hải này, ít nhất là với hệ thống nhận dạng tự động (AIS) được bật, khi Iran tiếp tục cảnh báo các tàu không được đi qua nếu chưa có sự cho phép của Tehran.

Tình hình tại khu vực phía nam Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb cũng tương tự sau khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tuần trước cảnh báo các tàu không được cập cảng Saudi Arabia.

Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy nhiều tàu chở dầu siêu lớn rỗng đang chuyển hướng đến cảng Sidi Kerir trên bờ Địa Trung Hải của Ai Cập để nhận dầu thô từ Saudi Arabia, trong bối cảnh lưu lượng tàu tại cảng xuất khẩu Yanbu trên Biển Đỏ giảm mạnh sau các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào tàu thuyền và lãnh thổ Saudi Arabia.

Ít nhất tám tàu chở dầu thô đã phát tín hiệu sẽ cập cảng Sidi Kerir trong những tuần tới, kéo dài đến giữa tháng 8.

Hôm thứ Hai, Houthi tuyên bố đã sử dụng máy bay không người lái tấn công các cơ sở dầu mỏ của Saudi Arabia nhưng không nêu rõ thời điểm. Phía Saudi Arabia chưa ghi nhận vụ tấn công nào xuất phát từ Yemen kể từ sáng thứ Bảy, song cho biết đã đánh chặn nhiều máy bay không người lái phóng từ Iraq nhằm vào các cơ sở dầu khí trong ngày thứ Hai.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dự kiến sẽ gặp Tổng thống Trump tại Washington vào thứ Ba. Ông cho biết sẽ thúc giục Mỹ duy trì việc "giám sát liên tục" chương trình hạt nhân của Iran, một trong nhiều vấn đề vẫn chưa được giải quyết sau khi thỏa thuận hòa bình tạm thời đạt được vào giữa tháng 6 đổ vỡ.