Trump tiếp đón Netanyahu và Zelensky khi xung đột Iran, Ukraine bước vào giai đoạn then chốt

Quan hệ giữa ông Trump và ông Zelensky đã được cải thiện khi Ukraine gần đây đạt được một số thành công trong việc ngăn chặn đà tiến công của Nga. Trong khi đó, ông Netanyahu đến Washington giữa lúc Nhà Trắng ngày càng thất vọng vì thiếu tiến triển trong việc tìm kiếm giải pháp toàn diện cho cuộc xung đột với Iran, đồng thời vấp phải chỉ trích từ một bộ phận cử tri ủng hộ ông Trump vốn phản đối Mỹ can dự sâu hơn vào Trung Đông.

Hai nhà lãnh đạo đều tới Washington để dự lễ tưởng niệm Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một chính trị gia Cộng hòa có quan điểm hawkish và là đồng minh thân cận của ông Trump, người nhiều lần thúc giục Mỹ tăng cường hỗ trợ Ukraine.

Ngay khi đến Washington, ông Zelensky cho biết ưu tiên hàng đầu trong các cuộc gặp với ông Trump và đội ngũ của ông là tăng cường năng lực phòng thủ tên lửa và hợp tác chiến lược giữa hai nước.

"Hòa bình cần được đưa đến gần hơn," ông viết trên mạng xã hội X.

Cả hai cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông đều đang ở thời điểm mang tính bước ngoặt. Sau khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sụp đổ, ông Trump cho biết đã tạm dừng các cuộc không kích để tạo cơ hội cho ngoại giao. Trong khi đó, Ukraine đang có thêm động lực nhờ những thành công gần đây trên chiến trường.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy hai cuộc chiến sẽ sớm kết thúc.

Ông Netanyahu tìm kiếm sự ủng hộ của ông Trump

Quan hệ giữa ông Netanyahu và ông Trump nhiều lần trải qua những giai đoạn căng thẳng. Có thời điểm, Tổng thống Mỹ phải kiềm chế nhà lãnh đạo Israel không mở rộng các cuộc tấn công sang Lebanon nhằm vào lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn.

Một cuộc điện đàm căng thẳng hồi tháng 6, trong đó ông Trump gọi ông Netanyahu là "điên rồ", sau đó bị rò rỉ và chính ông Trump xác nhận công khai, đã cho thấy những bất đồng giữa hai nhà lãnh đạo.

Theo các nguồn tin, ông Netanyahu muốn tranh thủ sự ủng hộ của ông Trump cho chiến dịch tái tranh cử trước cuộc bầu cử ngày 27/10.

Một cuộc gặp thể hiện mối quan hệ thân thiết truyền thống giữa hai nhà lãnh đạo được cho là sẽ giúp ông Netanyahu cải thiện vị thế chính trị trong nước khi đang gặp khó khăn trong các cuộc thăm dò dư luận.

"Trong thời điểm phức tạp này, cần hành động với cả quyết tâm và sự khôn ngoan. Chúng tôi sẽ thảo luận toàn bộ các vấn đề trong chương trình nghị sự, trước hết là Iran," ông Netanyahu phát biểu trước khi lên đường sang Washington.

Ông cũng nhấn mạnh mục tiêu của Israel là bảo vệ an ninh quốc gia và tiếp tục mở rộng "vòng tròn hòa bình" trong khu vực.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết ông Trump sẽ trao đổi với ông Netanyahu về xung đột Iran, căng thẳng giữa Israel và Lebanon, cũng như Hiệp định Abraham nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel với một số quốc gia Arab.

Ông Trump vẫn muốn đưa Saudi Arabia tham gia Hiệp định Abraham và tuần trước đã gắn việc hợp tác hạt nhân dân sự với Riyadh với điều kiện nước này gia nhập thỏa thuận. Tuy nhiên, Saudi Arabia tiếp tục khẳng định sẽ không tham gia nếu chưa có lộ trình rõ ràng cho việc thành lập Nhà nước Palestine.

Trên chuyên cơ Air Force One hôm thứ Hai, ông Trump dành lời khen cho Thủ tướng Israel: "Bibi đã làm rất tốt. Ông ấy là một thủ tướng trong thời chiến và chúng tôi đã phối hợp rất hiệu quả."

Ông Zelensky ưu tiên phòng không

Sau nhiều bất đồng trong những tháng đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, quan hệ giữa hai bên đã cải thiện đáng kể khi Ukraine đạt được nhiều kết quả tích cực hơn trên chiến trường, đặc biệt là các cuộc tấn công nhằm vào ngành năng lượng của Nga.

Theo các nguồn tin, ông Zelensky dự kiến sẽ có cuộc gặp riêng ngắn với ông Trump tại Nhà Trắng, nhiều khả năng không có sự tham dự của báo chí.

Nguồn tin từ Ukraine cho biết ưu tiên hàng đầu là mua thêm tên lửa đánh chặn Patriot.

"Chúng tôi liên tục hứng chịu các cuộc tấn công, vì vậy cần sự chấp thuận của ông Trump và đội ngũ của ông để có thể mua tên lửa Patriot. Đây là ưu tiên hàng đầu nhằm cứu sống người dân," nguồn tin nói.

Ngoài nhu cầu cấp bách về năng lực phòng không, ông Zelensky cũng dự kiến sẽ thúc đẩy việc hoàn tất thỏa thuận hợp tác máy bay không người lái với Mỹ và trao đổi về cam kết của ông Trump tại hội nghị thượng đỉnh NATO liên quan đến việc cấp phép để Ukraine tự sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot.

Tuần trước, ông Zelensky cũng đã trao đổi với các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner về triển vọng nối lại các cuộc đàm phán hòa bình với Nga. Quan chức Nhà Trắng cho biết ông Trump sẽ thảo luận với nhà lãnh đạo Ukraine về tiến trình hòa bình, nhấn mạnh rằng "đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến".

Sau cuộc gặp tại Nhà Trắng, ông Zelensky dự kiến sẽ tới Điện Capitol để gặp toàn bộ 100 thượng nghị sĩ Mỹ.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh một văn bản của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội cho thấy chính quyền Trump sẽ chưa giải ngân hết gói viện trợ quân sự trị giá 400 triệu USD dành cho Ukraine trước năm tài khóa 2029, bất chấp Kiev đang thiếu nghiêm trọng vũ khí để đối phó các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga.

Quyết định này đã vấp phải chỉ trích từ các nghị sĩ Dân chủ cũng như một số thành viên Đảng Cộng hòa, khi cho rằng Lầu Năm Góc đang trì hoãn việc giải ngân khoản viện trợ mà lưỡng đảng đã thông qua từ năm ngoái.