Đóng cửa phiên Mỹ: Thị trường “mừng rỡ” trước dữ liệu lao động yếu - Cắt giảm lãi suất đang đến gần?

Phố Wall lập đỉnh mới: Tình huống “Tin xấu là tin tốt” trở lại

Tất cả sự chú ý giờ đây đổ dồn vào báo cáo việc làm phi nông nghiệp (NFP). Chỉ số S&P hôm nay lập đỉnh mới, phản ứng đúng với mô-típ quen thuộc: "tin xấu là tin tốt". Báo cáo việc làm tư nhân từ ADP yếu kém đến mức không thể chối cãi, kéo Chỉ số Bất ngờ Kinh tế Mỹ xuống mức thấp nhất kể từ tháng 9 năm ngoái. Nhưng thị trường dường như không hề nao núng—ngược lại, tâm lý kỳ vọng Fed sẽ sớm nới lỏng chính sách đã thúc đẩy đà tăng.

Các chỉ số chứng khoán Mỹ tăng nhẹ bất chấp dữ liệu lao động yếu, như thể đó chỉ là tiếng lao xao không đáng để vào tai. Suốt ba tháng qua, thị trường đã liên tục vượt qua các lo ngại, và dường như vẫn còn dư địa để tiếp tục đi lên. Trong môi trường hiện tại, dữ liệu kinh tế yếu không còn bị xem là tín hiệu tiêu cực, mà lại trở thành cơ hội cho những ai đặt cược vào kịch bản cắt giảm lãi suất.

Lợi suất trái phiếu chính phủ dài hạn hôm nay hạ nhiệt, không chỉ vì lo ngại nội tại mà còn do tác động từ châu Âu. Trái phiếu chính phủ Anh sụt giảm mạnh sau những biến động chính trị gây nghi ngờ về năng lực tài khóa của Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tại Anh tăng vọt 16 điểm cơ bản—mức tăng mạnh nhất trong một ngày kể từ đợt bán tháo tháng 4, và tiến sát đến tình trạng hỗn loạn từng thấy trong “ngân sách mini” thời Liz Truss.

Nguyên nhân là do việc đảo ngược kế hoạch cắt giảm trợ cấp khuyết tật, khiến Bộ trưởng Reeves chao đảo trong Quốc hội, trong khi Thủ tướng Starmer không đưa ra sự hỗ trợ rõ ràng. Với khoản hụt ngân sách mới trị giá 5 tỷ bảng và dư địa tài khóa eo hẹp, nhà đầu tư lo ngại nước Anh sẽ buộc phải tăng thuế hoặc cắt giảm các cam kết chi tiêu vốn đã mong manh.

Đà tăng của lợi suất trái phiếu chính phủ Anh nhanh chóng lan sang thị trường Mỹ. Trái phiếu chính phủ Mỹ, vốn đã chịu áp lực sau khi Thượng viện thông qua kế hoạch chi tiêu và cắt giảm thuế của ông Trump, tiếp tục chịu sức ép ở các kỳ hạn dài. Nhà đầu tư nhận thấy sự tương đồng đáng ngại: thâm hụt ngân sách phình to, kỷ luật tài khóa lung lay, và thị trường không còn khoan nhượng với các chính sách thiếu trách nhiệm.

Thông điệp từ cả hai bờ Đại Tây Dương đã rõ—các “cảnh vệ trái phiếu” (bond vigilantes) chưa hề biến mất, chỉ là họ đang chờ đúng thời điểm để hành động.

Tất cả giờ đây xoay quanh báo cáo NFP sắp công bố. Các nhà kinh tế dự báo chỉ có 110,000 việc làm mới trong tháng 6—mức thấp nhất trong bốn tháng—cùng với tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4.3%. Báo cáo ADP đã làm rạn nứt niềm tin, ghi nhận lần sụt giảm đầu tiên trong bảng lương tư nhân sau hơn hai năm. Dù Chủ tịch Powell vẫn mô tả thị trường lao động là “vững chắc”, Fed đang dựa vào yếu tố này để trì hoãn thay đổi chính sách.

Tuy nhiên, nếu dữ liệu NFP yếu hơn kỳ vọng, thị trường sẽ phản ứng nhanh chóng. Kỳ vọng cắt giảm lãi suất sẽ tăng vọt, và chứng khoán có thể bước vào một đợt tăng mới do tâm lý “sợ bỏ lỡ” (FOMO). Sau báo cáo ADP yếu, nhà đầu tư gần như đã đặt cược vào ít nhất hai lần cắt giảm trong năm nay—do đó, chỉ cần dữ liệu không quá tốt cũng đủ để giữ đà kỳ vọng hiện tại.

Phải dưới mức 55,000 việc làm thì kỳ vọng cắt giảm trong tháng 7 mới thực sự tăng mạnh, nhưng ngay cả con số dưới 100,000—nếu đi kèm với tỷ lệ thất nghiệp tăng hoặc các điều chỉnh giảm của kỳ trước—cũng đủ để làm nghiêng cán cân tâm lý thị trường.

Đồng USD hôm nay hầu như đi ngang—không phải là tín hiệu rõ ràng, mà giống như trạng thái “nén chờ”. Các nhà giao dịch ngoại hối giữ vị thế chờ đợi báo cáo NFP. Nếu báo cáo yếu như kỳ vọng, tỷ lệ cắt giảm lãi suất trong tháng 7 sẽ tăng từ mức 23% hiện tại, và đồng USD có thể nhanh chóng mất đà sau hai ngày ổn định.

Vẽ lại bản đồ thương mại toàn cầu: Định hướng loại bỏ Trung Quốc

Thương mại toàn cầu không chỉ thay đổi mà đang được tái cấu trúc một cách có hệ thống, và Bắc Kinh hiểu điều đó. Mỹ đã thôi dùng đòn thuế quan đơn thuần, thay vào đó đang xây dựng một mạng lưới thương mại mới, từng bước một, nhằm cô lập Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu. Thỏa thuận với Việt Nam là viên gạch đầu tiên: một hệ thống thuế phân tầng được thiết kế để trừng phạt hàng hóa “trung chuyển” từ Trung Quốc và loại bỏ các linh kiện có dấu vết từ đại lục.

Ấn Độ là điểm đến tiếp theo, với các đàm phán về quy định “xuất xứ hàng hóa” nhằm ngăn chặn hàm lượng Trung Quốc. Ở phía bên kia Thái Bình Dương, Hàn Quốc và Đài Loan cũng đang tăng cường tuân thủ. Ngay cả Brussels cũng bị cuốn vào quỹ đạo chiến lược của Washington—và Bắc Kinh đang lo ngại về một liên minh ngầm chống lại lợi ích kinh tế của họ.

Điều khiến Trung Quốc lo ngại không chỉ là bị gạt ra ngoài, mà là sự xói mòn dần dần. Các quy định mới không chỉ thẳng mặt Trung Quốc, nhưng mục tiêu thì quá rõ ràng: tái định tuyến chuỗi cung ứng toàn cầu hướng về các quốc gia “đáng tin cậy”, để Bắc Kinh đứng ngoài. Nếu những quy tắc này trở thành chuẩn mực, Trung Quốc sẽ đối mặt nguy cơ bị loại khỏi vai trò trung gian trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thị trường đã bắt đầu định giá cho sự thay đổi này. Từ chuỗi cung ứng chip bán dẫn đến xe điện, các tuyến thương mại đang được vẽ lại. Doanh nghiệp Trung Quốc đang cảm nhận sức ép khi kiểm soát xuất khẩu siết chặt, liên minh công nghệ được củng cố, và rủi ro địa chính trị giờ đây trở thành chi phí kinh doanh thực tế.

Phản ứng của Bắc Kinh không có gì mới: phản đối ngoại giao, lời đe dọa, và các biện pháp trả đũa thương mại chọn lọc—từ rượu brandy, sữa, đến hải sản. Nhưng xu hướng lớn hơn mang tính cấu trúc, không còn là vòng lặp đối đầu tạm thời. Đây là một cuộc vẽ lại bản đồ kinh tế toàn cầu.

Với thời hạn áp thuế ngày 9/7 đang đến gần, rủi ro hiện giờ không phải là đổ bể thỏa thuận thương mại mà là vị thế của Trung Quốc trong trật tự kinh tế mới—nơi họ không còn được ngồi ở trung tâm.